Çin Azərbaycan iqtisadi əlaqələrində böyük sıçrayışların şahidi olacağıq

Azərbaycan və Çin arasında iqtisadi-ticari əlaqələr ildən-ilə güclənməkdədir. Azərbaycan Prezident İlham Əliyevin aprelin 22-24-də Çinə səfəri zamanı keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər, imzalanan sənədlər iki ölkə arasında münasibətlərin mövcud və gələcək inkişaf səviyyəsi haqqında dolğun təsəvvürlər yaradır.  Səfər çərçivəsində Çin Sədri Si Cinpinin iştirakı ilə Azərbaycan və Çin arasında hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq əlaqələrinin qurulması haqqında Birgə Bəyanat xüsusi qeyd olunmalıdır. Bundan başqa Bundan başqa ümumvətəndaş pasportlarına malik vətəndaşların vizadan qarşılıqlı azad edilməsi,  texniki-iqtisadi əməkdaşlıq haqqında sazişlər, elm və texnologiya sahələrində əməkdaşlıq haqqında protokol,  Dövlət Neft Fondu ilə Çinin İnvestisiya Korporasiyası arasında Anlaşma Memorandumu, “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsünün birgə təşviqi üzrə Əməkdaşlıq Planı”, sənaye sahəsində əməkdaşlıq haqqında və maneəsiz ticarət üzrə ikitərəfli əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə, həmçinin rəqəmsal iqtisadiyyatda investisiya əməkdaşlığının gücləndirilməsi haqqında anlaşma memorandumları əlaqələrimizin daha da güclənməsinə təkan verəcək çox əhəmiyyətli sənədlərdir”.

Bunu Modern.az-a açıqlamasında Azərbaycan-Çin parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun üzvü Tahir Mirkişili Prezident İlham Əliyevin Çinin CGTN (China Global Television Network) telekanalına müsahibəsinin bir sıra məqamlarını şərh edərkən bildirib.

Millət vəkilinin sözlərinə görə, iki ölkə arasında ticarət əlaqələrininə dair rəqəmlər ümidvericidir və iqtisadi əməkdaşlıq səviyyəsinin yüksək olduğunu göstərir: “2024-cü ildə iki ölkə arasında xarici ticarət dövriyyəsi 20,7% artaraq 3.7 milyard ABŞ dolları,  birbaşa investisiya dövriyyəsi isə  85,9% artaraq 14 milyon ABŞ dolları təşkil edib.  Çin investorlarının Azərbaycana yatırımlarının həcmi 92,8% artaraq 11,4 milyon ABŞ dolları olub.  Orta Dəhliz layihəsinin vacib hissəsi olan “Bir Kəmər, Bir Yol Təşəbbüsünə” ilk qoşulan və dəstəkləyən Azərbaycan burada təkcəregional tranzit ölkə kimi deyil, bu kəmər üzərində böyük müəssisələr yaratmaqla layihəyə qatqı verən ölkə qismində çıxış edir. Prezident İlham Əliyev müsahibəsində qeyd edilən məsələyə toxunaraq Azərbaycanda investisiya cəlbi üçün institusional şəratinin formalaşmasına diqqəti cəlb edib. Azərbaycan həm qərb, həm şərq müəssisələri üçün əlverişli coğrafiyada yerləşir.  “Transxəzər Şərq-Qərb” Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi Çini Mərkəzi Asiya, Qafqaz, Türkiyə vasitəsilə Avropa İttifaqı ilə birləşdirən multimodal nəqliyyat dəhlizidir. Azərbaycan “Orta Dəhliz”in önəmini artırmaq məqsədilə ümumi uzunluğu təxminən 850 kilometr olan Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu layihəsini həyata keçirib.  Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvana birləşəcək Zəngəzur dəhlizi layihəsi də “Orta Dəhliz”in imkanlarını daha da artıracaq. Hesab edirəm ki, Çin Zəngəzur dəhlizinin açılmasında maraqlıdır”.

Çinin Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşı olduğunu qeyd edək T.Mirkişili onu da bildirdi ki, Çin 2024-cü ildə 3,7 milyard ABŞ dolları ilə Rusiyanı geridə qoyaraq Azərbaycanın əsas idxal tərəfdaşına çevrilib.  Hazırda Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsində Çin 4-cü, idxalında isə 1-ci yerdə qərarlaşıb. Ölkəmiz Çinə neft və neft məhsulları, kimya və plastik sənaye məhsulları, içkilər ixrac edir. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, dünyanın qabaqcıl ölkələrindən olan  Çin iqtisadiyyatı sürətlə inkişaf edir və qazıntı enerji növünə olan tələbatı artır. Çin xam neft və neft məhsulları istehlakı üzrə dünyanın lider ölkələrdəndir. Çin iqtisadiyyatında baş verən dəyişikliklər də dünya bazarında neftin qiymətlərinə təsirsiz ötüşmür.  Bütün bunlar ölkəmizin Çin ilə neft və energetika sahəsində əlaqlərini daha da gücləndirməsini diktə edir.  Hesab edirəm ki, cənab Prezident İlham Əliyevin Çinə səfəri zamanı imzalanan digər mühüm sənəd “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Çin Xalq Respublikası Hökuməti arasında ümumvətəndaş pasportlarına malik vətəndaşların vizadan qarşılıqlı azad edilməsi haqqında Saziş”dir.  Azərbaycan ötən il Çin vətəndaşları üçün viza rejimini birtərəfli qaydada ləğv etmişdi. Bu dəfə isə Çin Azərbaycan və onun liderinə dərin etimad, hörmət və diqqət əlaməti olaraq belə bir addım atdı. Hesab edirəm ki, viza rejiminin ləğvi Azərbaycana invesitisiya və turist axınında müsabət dinamika yaradacaq.  Ötən il viza rejimi ləğv ediləndən sonra Çindən ölkəmizə turist axının iki dəfə artması da bunu sübut edir. Cənab Prezident müsahibəsində qeyd etdi ki, il ərzində  150 milyon çinli xaricə səfər edir. Onların cəmi 1 faizi Azərbaycana gəlsə, bizim üçün yetərli olar.  Həqiqətən də, Azərbaycanın qeyri-adi  təbiəti, zəngin mətbəxi, qədim tarixi çinlilər üçün maraqlı və cəlbedicidir.  Bütün hallarda biz qarşıdakı yaxın illərdə Çin-Azərbaycan iqtisadi əlaqələrində böyük sıçrayışların baş verməsinin şahidi olacağıq”.