Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Cordano Bruno niyə yandı?

Cordano Bruno niyə yandı?

Ayna portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Çox vaxt insanlar jurnalistin NƏ deməsi ilə deyil, NECƏ deməsi ilə cəlb olunurlar

Və taleyinə lənət etdi

Sakit bir həyat istəmirdim

Və o, od, od istəməyə davam etdi.

Kağız olduğunu unuduram

Oda? Onda get! Gəlirsən?

Və bir gün addımladı

Və orada boş yerə yandı

Axı o, kağız əsgəri idi...

Bulat Okujava bu mahnını 1950-ci illərin sonlarında yazıb. Niyə xatırladım? O gün ölkədən qaçmış bir "jurnalist"in internetdəki "proqramına" rast gəldim.

Mən mühakimə etməyəcəyəm; bu mənim funksiyam və ya missiyam deyil. Üstəlik, kim bilir, bəlkə də nə vaxtsa bizə də "jurnalist" sözü tətbiq edildikdə dırnaq işarələri içində yazılacaq və məlum olacaq ki, bu insanlar, bizdən fərqli olaraq, o vaxtlar "əsl jurnalistika" ilə məşğul olurdular, biz isə sadəcə "prinsipsiz konformistlər" idik. Kim bilir?

Amma düşünürəm ki, ETİRAZ adlı daha ümumi bir anlayış var. Bu, jurnalistikada da mövcuddur. Amma bu, tamamilə sonsuz deyil. Müqəddəs kitablarda deyilir ki, başlanğıcda SÖZ var idi. Bəziləri razılaşmaya bilər, amma jurnalistlər də SÖZün insanlarıdır. Mən bu insanların SƏNƏTKAR adlandırılmasını üstün tuturam. Əsl yazıçı sadəcə yazmır; o, hər hərfi, hər mətni çəkir. Bu, jurnalistlərə də aiddir...

İnsan davranışı yuxarıda qanunla, aşağıda isə mədəniyyətlə məhdudlaşdırılır. Aralarındakı boşluq çox böyük olduqda, böyük dəyişikliklər başlayır. Bilmirəm, bəlkə də biz çap mediası nümayəndələrinin son nəsliyik. Düşünürəm ki, çox şey dəyişə bilər, amma insanlar yazmağı dayandırmayacaqlar, baxmayaraq ki, bəziləri süni intellektin bunu onlar üçün edəcəyini iddia edirlər.

Qoy belə olsun! Amma bu prosesdə insan rolu tamamilə yox olmayacaq; bəziləri qalacaq. Jurnalistlər yeni texnologiyadan istifadə edənlərə və istifadə etməyənlərə bölünəcəklər və bunun hətta onların əmək haqqına da təsir etməsi mümkündür.

Bu şəkildə mühakimə yürüdərək, yenə də mənası və funksiyası hələ tam olaraq açıqlanmayan belə bir semiotik işarəyə, SÖZÜN fəlsəfi və mədəni konsepsiyasına gəlirik.

Amma bir daha cəsarətlə deyirəm ki, təəssüf ki, jurnalist üçün SÖZ, məlumat çatdırmağın passiv vasitəsi deyil, əsasən ETİRAZDIR. SÖZÜN bu tərəfi, xüsusən də SÖZÜN qarşısında müxtəlif süni maneələrin dayandığı ölkələrdə daha aydın şəkildə özünü göstərir. Çox vaxt insanlar jurnalistin NƏ deməsi ilə deyil, NECƏ deməsi ilə cəlb olunurlar. Yəqin ki, hər kəs "Ürəyimdən xəbər verdi zalım oğlu!" sözlərini xatırlayır!

Amma burada bir cazibə var. İnkişaf etmiş ölkələrdə jurnalistlərin ictimaiyyətin sevimlisinə çevrilməsinin qarşısını almağa çalışırlar. Jurnalistika jurnalistin öz etirazını ifadə etmək vasitəsinə çevrildikdə vəziyyət daha da pisləşir. Siyasətdən qorunmaq çətin olan iki sahə var: din və jurnalistika. Bəzən jurnalistin nə ilə məşğul olduğunu ayırd etmək olduqca çətindir: siyasət, yoxsa...

İstəsək də, istəməsək də, fakt faktlığında qalır: yeni media yaranır. Onlara istədiyiniz kimi ad verin! Amma bu, artıq reallıqdır. Mən onları sistemsiz media adlandırardım. Rusiya politoloqları bir neçə il əvvəl Aleksey Navalnı kimi müxalifət fiqurlarını belə adlandırırdılar. Bunlar ölkənin standart siyasi mənzərəsinə uyğun olmayan qüvvələr idi.

Mərhum Aleksey Navalnı özü Rusiyadakı mövcud siyasi quruluşu qəbul etsə də və onu görməzdən gəlməsə də, dissidentdən daha çox siyasətçi idi və hətta Moskva meri seçkilərində ikinci yeri tutmuşdu (guya Sobyaninə uduzmuşdu).

Hakimiyyətdə olanlar qaydaları pozublar; onların həmişə öz səbəbləri, öz qaydaları olub. Rusiyada sistemsiz müxalifət, jurnalistika və ziyalılar belə yaranıb.

Hətta bu belə problem deyil. Problemlər "güzgü effekti"nin işə düşdüyü, hakimiyyətin öz imicində və bənzərliyində yeni bir müxalifət yaratdığı zaman başlayır - yəni, hamımıza həmişə uğur gətirməyən "güzgü əksi" yaranır.

Allah bizi bundan qorusun. Böyük Nyutonun dediyi kimi, "Hər bir hərəkət üçün bərabər və əks reaksiya var". Bəlkə də buna görə ilk sosioloq Ogüst Kont öz nəzəriyyəsini fizika qanunlarına əsaslandırıb. Əlbəttə ki, insanlar daha mürəkkəb bir varlıqdır; xarici xüsusiyyətlər çox vaxt aldadıcıdır və Rusiya bu mərhələdə qaldığı müddətcə reaksiya həmişə dərhal hərəkətə bərabər olmur. Həqiqət isə həmişə birbaşa olmur. Sovet dövründə akademik Yakov Zeldoviçin yalnız bir dünyamızın - bir kainatın olduğunu iddia edən bir seminarda kosmologiya ilə bağlı bir məqaləyə şərh verərkən istehzalı şəkildə dediyi kimi: "Bəs Cordano Bruno niyə yandı?".

Müəllif: Hüseynbala Səlimov

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:104
embedMənbə:https://ayna.az
archiveBu xəbər 18 Noyabr 2026 15:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see369

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see288

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see283

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see278

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see261

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see256

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see251

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see250

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see246

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see246

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see240

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see237

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see232

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see229

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see223

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see200

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri