“Çubaysın mirası” müflisləşib və defolt elan edib Rusiyanın böyük dövlət şirkəti çökür

Rusiyanın “Rosnano” dövlət korporasiyası dövlət zəmanətli istiqrazlar üzrə texniki defolt elan edib.

“AzPolitika” xəbər verir ki, bu barədə Rusiya mediasının yaydığı məlumata görə, martın 31-də şirkət 1 milyard rubl (11 milyon dollar) məbləğində kupon ödənişləri etməli idi, lakin investorlar bu vəsaitləri almayıblar. Ödənişin 10 gün ərzində həyata keçiriləcəyini vəd edən “Rosnano” gecikməni "kupon gəlirlərinin ödənilməsi üçün texniki mexanizmin inkişafı" ilə izah edib.

Bu, şirkətin ilk maliyyə problemi deyil. Hələ 2021-ci ildə o defolt ərəfəsində idi və həmin vaxt dövlət ona kömək etməli olmuşdu. 2023-cü ildə şirkət iflas ərəfəsində olduğunu və xalis borcunun 100 milyard rubla (1,1 milyard dollar) çatdığını etiraf etmişdi. Belə görünür ki, Rusiyanın yaşadığı iqtisadi çətinliklərin getdikcə artması fonunda dövlət artıq şirkətin arxasında əvvəlki kimi dura bilmir.

Qeyd edək ki, “Rosnano” 2007-ci ildə nanotexnologiyanın inkişafı üçün yaradılıb, lakin 2010-cu ildən 2021-ci ilə qədər şirkət 100 milyard rubldan (1,1 milyard dollar) çox xalis zərər görüb. Kapitala yatırılan dövlət vəsaitlərinin demək olar ki, hamısı - 130 milyard rubl (1,4 milyard dollar) itirilib.

"Rosnano" şirkəti öhdəliklərini ödəmək üçün əlavə maliyyələşdirmə ilə təmin edilmədiyi təqdirdə mümkün iflas barədə dəfələrlə xəbərdarlıq edib. Şirkətin maliyyə problemləri ilə bağlı ilk hesabatlar 2021-ci ilin sonunda ortaya çıxıb. “Vedomosti” qəzeti 2022-ci ilin oktyabrında yazmışdı ki, hökumət öz öhdəliklərini müstəqil şəkildə yerinə yetirmək imkanını itirmiş şirkətin ləğvini müzakirə edir. 2024-cü ilin sentyabrında isə şirkət maliyyə bərpa tədbirləri sayəsində iflas əlamətlərini aradan qaldırdığını elan etmişdi.

Bu dövlət şirkəti daha çox ona uzun müddət Anatoli Çubaysın rəhbərlik etməsilə tanınıb. Şirkətin bu vəziyyətə düşməsi də ən çox onun “fəaliyyəti” ilə izah olunur. Vaxtilə Putinin hakimiyyətə gəlməsində də rolu olmuş Çubays Boris Yeltsinin dövründə Prezident administrasiyasının rəhbəri və maliyyə naziri vəzifələrində çalışıb. Vladimir Putinin dövründə isə 2020-ci ildə davamlı inkişaf üzrə xüsusi nümayəndə təyin olunana qədər “RAO EES” və “Rosnano” da daxil olmaqla, iri dövlət şirkətlərində yüksək vəzifələrdə çalışıb.

2022-ci ilin martında, Ukraynada müharibə başlayandan az sonra Çubays Putinin xüsusi nümayəndəsi vəzifəsini və Rusiyanı tərk edərək, İsrailə köçüb. Bundan sonra “Rosnano”-nun maliyyə direktoru Artur Qalstyan, mühasibat şöbəsinin direktoru Marina Kasenkova və Çubaysın keçmiş müavini Boris Podolski həbs ediliblər.

Çubays haqqında danışan Vladimir Putin 2023-cü ilin sentyabrında deyib ki, “o, Anatoli Çubays olmaqdan çıxıb, Moişe İzraileviç olub”. Putin Çubaysın İsrailə köçməsini onun müharibə əleyhinə mövqeyi ilə deyil, 2011-2020-ci illərdə rəhbərlik etdiyi “Rosnano”ya qarşı cinayət işlərinin açılmasından qorxması ilə əlaqələndirib.

“AzPolitika.info”