Icma.az
close
up
RU
Dabaq xəstəliyi: yayılma, risklər və ət satışına təsiri ARAŞDIRMA

Dabaq xəstəliyi: yayılma, risklər və ət satışına təsiri ARAŞDIRMA

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Son vaxtlar heyvanlar arasında dabaq adlı xəstəliyin yayılması barədə məlumatlar artır. Bu xəstəlik cütdırnaqlı heyvanlarda (inək, qoyun, keçi, camış və s.) sürətlə yayılan, həm kənd təsərrüfatına, həm də iqtisadiyyata böyük zərər vuran bir virus xəstəliyidir. Dabaq əsasən heyvanların ağız boşluğunda, dırnaqları arasında və bəzən yelin hissəsində yaralar əmələ gətirir, bu da onların yem qəbulunu, hərəkətini və süd istehsalını azaldır.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma aparıb.

Xəstəliyin yaranma və yayılma yolları

Dabaq virus mənşəlidir və çox asanlıqla bir heyvandan digərinə keçir. Virus həm hava, həm də təmas yolu ilə, yəni yoluxmuş yem, su, alət, paltar və nəqliyyat vasitələri vasitəsilə yayılır. Xəstə heyvanın ağız suyu, südü və nəcisi də yoluxucu olur. Virus soyuq şəraitdə uzun müddət sağ qala bilər, bu da onun başqa fermalara və bölgələrə keçmə ehtimalını artırır.

Əlamətləri və təsirləri

Xəstə heyvanlarda yüksək hərarət, ağız içində köpüklü axıntı, dırnaqların ətrafında və yelin hissəsində su dolu qabarcıqlar yaranır. Heyvanlar yem yemir, axsama başlayır və süd verimi xeyli azalır. Xəstəlikdən sonra heyvan sağalsa da, uzun müddət zəif qalır və məhsuldarlığı azalır. Bala heyvanlarda bəzən ölüm halları da müşahidə olunur.

İnsan sağlamlığı üçün risk varmı?

Dabaq əsasən heyvan xəstəliyidir və insanlara ciddi təhlükə yaratmır. Nadir hallarda xəstə heyvanla birbaşa təmasda olan insanlarda yüngül dərəcəli dəri və ya ağız yaraları görünə bilər, amma bu hallar çox az olur. Buna baxmayaraq, xəstə heyvanın ətinin və südünün istifadəsinə icazə verilmir. Rəsmi yoxlamalardan keçmiş və bişmiş ət-süd məhsulları insanlar üçün təhlükə daşımır.

Ət satışına və bazara təsiri

Dabaq xəstəliyinin yayılması ət satışına birbaşa təsir göstərir.

Bazar məhdudiyyətləri. Xəstəlik aşkar olunan bölgələrdə heyvanların daşınması və satışı dayandırılır. Bu da ət təchizatında azalma və qiymət dəyişikliklərinə səbəb olur.

İxrac problemləri. Xəstəliyin yayıldığı ölkələrə digər ölkələr heyvan və ət məhsullarının idxalını məhdudlaşdırır. Bu, ixrac imkanlarını azaldır və fermerlər üçün maddi itki yaradır.

İctimai narahatlıq. İnsanlar arasında qorxu və yanlış məlumatlanma səbəbindən ətə olan tələbat azalır. Halbuki rəsmi nəzarətdən keçmiş məhsullar təhlükəsizdir.

Qarşısının alınması və görülən tədbirlər

Dabaqla mübarizə üçün əsas məqsəd virusun yayılmasının qarşısını almaqdır.

Rəsmi tədbirlər:

Yoluxmuş və şübhəli heyvanların dərhal təcrid olunması;

Heyvan və məhsulların bir yerdən digərinə daşınmasının dayandırılması;

Lazım gəldikdə xəstə heyvanların zərərsizləşdirilməsi;

Heyvanların peyvəndlənməsi;

Fermalarda dezinfeksiya işlərinin aparılması.


Fermerlər üçün məsləhətlər:

Fermaya yad şəxslərin girişini məhdudlaşdırmaq;

Avadanlıqları və geyimləri hər istifadədən sonra təmizləmək;

Heyvanlarda ağız və dırnaq yaraları gördükdə dərhal baytar həkiminə məlumat vermək;

Yemin və suyun təmizliyinə diqqət etmək.

İstehlakçılar üçün tövsiyə:

Əti yalnız rəsmi satış yerlərindən almaq;

Əti yaxşı bişirmək;

Rəsmi orqanların məlumatlarını izləmək və panikaya düşməmək.


Dabaq xəstəliyi heyvandarlıq üçün ciddi təhlükədir. Xəstəliyin yayılması məhsuldarlığı azaldır, iqtisadi zərər yaradır və ət bazarına mənfi təsir göstərir. Lakin vaxtında görülən tədbirlər, düzgün peyvəndləmə və nəzarət sistemi ilə bu xəstəliyin qarşısını almaq mümkündür. Həm fermerlər, həm də alıcılar diqqətli və məsuliyyətli davransalar, risklər minimuma enər və bazarda sabitlik bərpa olunar.

Ayşən Vəli

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:318
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 21 Oktyabr 2025 14:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see393

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see369

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see310

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see289

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see285

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see278

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see267

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see260

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see259

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see246

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see233

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see230

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see227

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see225

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see225

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see222

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see218

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see213

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see213

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri