Dağlarda yaşayanların qan şəkərinin yüksək olması ehtimalı daha azdır...

...Yeni bir araşdırma göstərib ki, yüksək hündürlükdə yaşamaq qırmızı qan hüceyrələrinin “qlükoza süngərləri” kimi fəaliyyət göstərməsinə səbəb ola bilər və bu da qan şəkərinin səviyyəsini idarə etməyə kömək edir.

Alimlər ümid edirlər ki, bu kəşf yeni diabet müalicələrinə yol açacaq və artıq bu təsiri siçanlarda təkrarlayan bir dərman yaradıblar.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Science Focus yazır.

Alimlər uzun müddətdir ki, oksigen səviyyəsinin aşağı olduğu yüksək hündürlük ərazilərində yaşayan insanlar arasında diabet nisbətlərinin daha aşağı olduğunu qeyd edirlər.

ABŞ-da dəniz səviyyəsindən 1500 metr yüksəklikdə yaşayan insanların 500 metrdən aşağı yüksəkliklərdə yaşayanlara nisbətən diabet riski 12 faiz daha aşağıdır.

Bu əlaqənin dəqiq səbəbi uzun müddətdir sirr olaraq qalır.

Lakin, “Cell Metabolism” jurnalında dərc olunan yeni bir araşdırma məsələyə aydınlıq gətirib: bütün bunlar bədəndə sayı aşağı oksigen şəraitində artan qırmızı qan hüceyrələri sayəsindədir.

Tədqiqatçılar hipoksiya kimi tanınan qan oksigen doymasını azaltmaq üçün hipoksiyalarını siçanlarda aşağı oksigenli bir mühitə yerləşdirərək sınaqdan keçiriblər.

Daha sonra onlar qlükozanın qandan harada yox olduğunu izlədilər və kifayət qədər oksigendən məhrum olan qırmızı qan hüceyrələri tərəfindən aktiv şəkildə mənimsənildiyini aşkar etdilər.

Daha sonra qırmızı qan hüceyrələri qlükozanı toxumalara oksigenin buraxılmasını asanlaşdıran bir molekula çevirdilər.

...Bu, qırmızı qan hüceyrələri tərəfindən daşınan az miqdarda oksigenin belə səmərəli şəkildə buraxılmasını təmin edir və bədənin hipoksik şəraitdə sağ qalmasına kömək edir, - deyə tədqiqata rəhbərlik edən Qladston İnstitutundan Dr. Yolanda Marti-Mateos izah edib.

O, əlavə edib ki, “hipoksik şəraitdə əmələ gələn qırmızı qan hüceyrələri xüsusidir, çünki onlarda normal qan hüceyrələrindən daha çox qlükoza daşıyıcısı var”.

Komanda ümid edir ki, bu kəşf yeni diabet müalicələri üçün konsepsiyanın sübutu olacaq.

...Laboratoriyamızda hazırlanmış kiçik bir molekul olan HypoxyStat-dan həyəcan duyuruq ki, bu da nəfəs aldığımız havadakı oksigen miqdarını azaltmadan aşağı oksigen səviyyəsinin təsirini təqlid edir, - Qladston İnstitutundan olan baş tədqiqat müəllifi Dr. İşa Ceyn qeyd edib.

Dərman siçanlara tətbiq edildikdən sonra yüksək qan şəkəri səviyyəsini tamamilə normallaşdırdı və mövcud dərmanlardan xeyli daha təsirli olduğunu sübut etdi.

...Bunun xəstələrə tətbiq olunmasından əvvəl hələ çox iş görülməlidir, amma bioloji mexanizmlər həqiqətən ümidvericidir, - deyə Ceyn bildirib.

Əli Babayev