Analıqda ən stresli dövr Elmi araşdırmalar nə deyir?

Uşağın böyüməsi ilə analıq məsuliyyətlərinin asanlaşdığını və ya çətinləşdiyini birmənalı demək mümkün deyil. Elmi araşdırmalar göstərir ki, analığın hamı üçün eyni olan, konkret yaş dövrü ilə məhdudlaşan ən stresli mərhələsi müəyyən edilməyib.

Körpəlik dövründə yuxusuzluq və gündəlik qayğı yükü ön plana çıxırsa, sonrakı illərdə məktəb həyatı, davranış problemləri, uşağın müstəqilləşməsi və ailə ilə iş həyatını uzlaşdırmaq kimi çətinliklər meydana çıxır.

Sherg.az xəbər verir ki, 2026-cı ildə "Clinical Child and Family Psychology Review" jurnalında dərc olunan sistematik icmalda uşağın həyatının ilk üç ilində valideynlik stresinə təsir edən amillər araşdırılıb. Nəticələr uşağın yaşı ilə valideynlik stresi arasında ardıcıl və birmənalı əlaqənin olmadığını göstərib. Bəzi tədqiqatlarda stresin uşağın yaşı artdıqca yüksəldiyi, digərlərində isə azaldığı və ya əsasən sabit qaldığı müəyyən edilib.

Stresi artıran əsas amillər

Araşdırmalara görə, anaların yaşadığı stress yalnız uşağın yaşı ilə bağlı deyil. Ananın psixoloji vəziyyəti, keçmiş təcrübələri, ailədaxili münasibətlər, uşağa qulluq məsuliyyətlərinin bölüşdürülməsi və sosial dəstəyin səviyyəsi də mühüm rol oynayır.

Uşağın çətin xasiyyəti, emosional reaksiyaları və davranış problemləri də valideynlik stresini artıra bilər. Buna görə eyni yaşda uşaqları olan analar belə fərqli səviyyədə stress yaşaya bilərlər.

Körpənin doğulmasından sonrakı ilk üç il valideynlərin yeni məsuliyyətlərə uyğunlaşması və gündəlik həyatlarını yenidən qurması baxımından xüsusilə əhəmiyyətlidir. Lakin bu, həmin dövrün bütün analar üçün mütləq ən çətin mərhələ olduğu anlamına gəlmir.

Bəs analığın ən çətin dövrü hansıdır?

Elmi nəticələrə əsasən, bu suala hamı üçün keçərli olan konkret yaş aralığı ilə cavab vermək mümkün deyil. Bəzi analar üçün körpəlik dövrü, digərləri üçün məktəbəqədər yaşlar, məktəb həyatı və ya yeniyetməlik daha çətin ola bilər.

Əsas nəticə budur ki, analıq stresini uşağın yaşı ilə təkbaşına izah etmək olmaz. Uşağın fərdi xüsusiyyətləri, ananın imkanları, ailədaxili münasibətlər və sosial dəstək bu təcrübənin necə yaşanmasına birbaşa təsir göstərir.