Damarların qocalmasını geri qaytara bilən protein tapılıb...

...Çikaqodakı İllinoys Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, zülal nukleoporin 93 (Nup93) endotel hüceyrələrinin sağlamlığı və damar qocalmasının qarşısının alınması üçün çox vacibdir.

SİA-nın məlumatına görə, araşdırmanın nəticələri Aging jurnalında dərc olunub.

Ürək-damar xəstəlikləri bütün dünyada ölümün əsas səbəbi olaraq qalır və damarların qocalması bu prosesdə əsas rol oynayır.

Qan damarlarının sağlamlığının azalması endotel hüceyrələrinin funksionallığının itirilməsi ilə əlaqələndirilir ki, bu da iltihaba, damarların sərtləşməsinə və qan axınının azalmasına səbəb olur. Bu dəyişikliklər infarkt və vuruş kimi ciddi xəstəliklərin riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Amerikalı alimlər Nup93 molekulunun qan damarlarının cavanlığının qorunmasında mühüm rol oynadığını müəyyən ediblər. Nüvə ilə hüceyrənin sitoplazması arasında maddələr mübadiləsini tənzimləyən nüvə məsamələrinin bir hissəsidir. Yaşla, endotel hüceyrələrində Nup93 səviyyəsi azalır ki, bu da bu sistemin fəaliyyətini pozur və damarların qocalmasını sürətləndirir.

Alimlər müəyyən ediblər ki, Nup93 iltihaba və hüceyrə yaşlanmasına səbəb olan Yap kimi zərərli zülalların yığılmasının qarşısını alaraq qoruyucu funksiyaya malikdir.

Maraqlıdır ki, zədələnmiş hüceyrələrdə Nup93 səviyyələrinin bərpası damar qocalmasının mənfi təsirlərini azaltmağa kömək edir. Üstəlik, Yap-ın bloklanması Nup93 çatışmazlığı ilə bağlı bəzi problemlərin qarşısını ala bilər.

Bu nəticələr qan damarlarında Nup93 səviyyələrini bərpa etməyə yönəlmiş yeni müalicə üsullarının inkişafı üçün yeni perspektivlər açır. Tədqiqatın müəllifləri gələcəkdə bu cür yanaşmaların ürək-damar xəstəliklərinin qlobal yükünü azalda biləcəyini təklif edirlər.

Nazlı Almuradova