Dəbdəbəli yaslar qanunla qadağan edilsin, ya yox...

Dəbdəbəli yas mərasimləri Azərbaycanda ictimaiyyət arasında müzakirə olunan və narazılıq doğuran məsələlərdən biridir. Artıq bəzi rayon və kəndlərdə yas mərasimlərində ehsan verilməsi dayandırılıb.

Şirvan şəhəri, Ağdaş, Sabirabad, Saatlı, Samux, Biləsuvar, Quba, Kürdəmir, Şamaxı, Balakən, Şəmkir rayonları və Naxçıvanın bir sıra kəndlərində yas mərasimlərində ehsan verilməsinin dayandırıldığı deyilir.

Rayon ağsaqqallarının qərarı ilə yas məclislərində çay, qənd, limon və xurma verilir, təmtəraqlı mərasimlər ləğv edilib.

Lakin ənənəvi yas mərasimlərinin digər ərazilərdə davam etdirilməsi ikilik yaradır. Belə müzakirələr gedir ki, bu istiqamətdə inzibati tədbirlər görülməlidir.

Modern.az-a açıqlamasında Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin sədri Fazil Mustafa bildirib ki, yas mərasimlərinin keçirilməsi forması ilə bağlı insanların fərqli düşünməsi qəbul olunmalıdır:

“Bir sıra insanlar yas mərasimlərini sadələşdirmək istəyir. Bir qrup insanlar isə , normal qaydada öz yas mərasimlərini keçirsinlər, yoxsa yox qərar verə bilmirlər.  Özlərini əziyyətə salırlar. Ona görə də nümunələr artdıqca digər insanlar da bundan ibrət götürüb yas mərasimlərini yüngülləşdirəcəklər. Başqa çıxış yolu yoxdur”.

F.Mustafa bu istiqamətdə hər hansı inzibati addımların atılmasının doğru olmadığını düşünür:

“Burada inzibati qaydada nəsə addım atmaq doğru deyil. İnsan daha irəli düşüncəli olanda deyir ki, mən niyə özümü bu qədər xərcə salmalıyam və yas mərasimini sadələşdirir. Bir qisim insan var ki, ümumiyyətlə, işini mürəkkəbləşdirir, sonra da hamıdan çox onun əziyyətini çəkməli olur. Problemin kökü budur”.  

İlahiyyatçı Elşad Miri isə qeyd edib ki, əvvəla Təzəpir və digər məscidlərdəki ehsan məclislərindən başlamaq lazımdır:

“20 ildir ki, bu məsələ ətrafında danışırıq. Deməli, bu gün artıq danışıqlarımızın müsbət nəticəsi formalaşır. Bu gözəldir, alqışlanasıdır. Bundan öncə Naxçıvan belə bir metoda əl atdı və gözəl də nəticə əldə olundu. İnsanlar nə qədər dilə gətirməsələr də, bunu qeyd edirlər, çünki böyük bir yükdən qurtulurlar. Bunlar alqışlanasıdır. Digər rayonlarda da eyni metod tətbiq olunacaq. Bunlar sistemli şəkildə həyata keçirilir. Mənim arzum, istəyim odur ki, bu işə ilk növbədə Təzəpirdəki, Heydər Əliyev adına məscidin ehsan yerindən başladılsın. Yas mərasimlərindəki problemlərin aradan qaldırılması üçün bu gözəl nümunə olar. Ona görə də bu məsələdə heç kəsə güzəştə gedilməməlidir. Əslində əsl yas sadələşdirilmiş olandır. Sonrakı məsələlər bəzi adamlar tərəfindən məxsusi şəkildə ortaya atılmıış və oradan gəlir əldə edənlərin oyunu idi. Təəssüf ki, insanlar da bunu vərdiş halına gətiriblər”.

E.Miri vurğulayıb ki, dövlətimiz də insanları düşündüyü üçün belə bir qaydaların formalaşdırılması başadüşülən və alqışlanasıdır:

“O vaxt pandemiya dövründə istər-istəməz qaydalara əməl edirdik. Pandemiya aradan qalxan kimi insanlardan bəziləri onlara aşılanan vərdişlərə, din biznesmenlərinin etdiklərinə yükləndilər. Başqa variant olmurdu. Ona görə də bu məsələnin bu formada həyata keçiriməsi ən gözəlidir. Bu, insanların faydasınadır. Dövlətimiz də insanları düşündüyü üçün belə bir qaydaların formalaşdırılması başadüşülən və alqışlanasıdır".