Demokratik ənənələrin təməlinin qoyulması

1918-ci il mayın 28-i Azərbaycan millətinin öz varlığını, azadlıq iradəsini və dövlətçilik təfəkkürünü bütün dünyaya bəyan etdiyi dönüş nöqtəsidir. Həmin gün imzalanan İstiqlal Bəyannaməsi ilə təkcə yeni bir dövlətin təməli qoyulmadı, həm də bütün müsəlman Şərqində, türk dünyasında ilk dəfə olaraq respublika idarəetmə üsuluna əsaslanan, dünyəvi və demokratik bir sistemin təməli atıldı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulması əsrlər boyu müstəqillik arzusu ilə yaşayan bir xalqın tarixi qələbəsi və milli intibahının ən yüksək zirvəsi idi.

Cümhuriyyətin idarəçilik fəlsəfəsinin mərkəzində dayanan ən böyük dəyər xalq hakimiyyəti prinsipi idi. Azərbaycan Parlamenti fəaliyyətə başladığı ilk gündən etibarən ölkədə fərqli siyasi qüvvələrin, etnik və dini qrupların sərbəst şəkildə təmsil olunduğu yüksək mədəniyyətə sahib bir tribunaya çevrildi. Çoxpartiyalı sistemin tətbiqi, qərarların konsensus və açıq müzakirələr yolu ilə qəbul edilməsi dövrün hərbi-siyasi böhranlarına baxmayaraq, Azərbaycanda parlamentarizm və plüralizm ənənələrinin nə dərəcədə dərindən kök saldığını göstərirdi. Bu parlament gənc respublikanın hüquqi dövlət yolunda atdığı ən qətiyyətli addım idi.

Bu tarixi dövrün ən mütərəqqi addımlarından biri də insan hüquqları, xüsusilə qadın azadlığı sahəsində baş verdi. Dünyanın bir çox inkişaf etmiş qərb ölkələrindən on illərlə əvvəl, məhz 1918-ci ildə Azərbaycanda qadınlara seçmək və seçilmək hüququnun verilməsi xalqımızın sivilizasiya tarixinə bəxş etdiyi misilsiz bir töhfə idi. Cümhuriyyət irqindən, dinindən və sosial mənşəyindən asılı olmayaraq hər bir vətəndaşın bərabərliyini qanunla təsbit etdi. Bu dünyəvi və humanist yanaşma müasir Azərbaycanın tolerantlıq və multikulturalizm siyasətinin dəyişməz bünövrəsini formalaşdırdı.

Eyni zamanda, milli kimliyin qorunması və dövlət atributlarının formalaşdırılması istiqamətində fundamental islahatlar həyata keçirildi. Azərbaycan dilinin dövlət dili elan edilməsi, milli təhsil sisteminin qurulması, Bakı Dövlət Universitetinin təsisi və qısa müddətdə nizami Milli Ordunun yaradılması suverenliyin qorunmasının daxili və xarici dayaqlarını möhkəmləndirdi. Cümhuriyyət rəhbərləri yaxşı dərk edirdilər ki, real müstəqillik yalnız güclü hərbi qüvvə ilə deyil, həm də savadlı, milli şüura malik cəmiyyət və möhkəm mədəni bünövrə sayəsində daimi ola bilər.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 ay yaşamış olsa da, onun əkdiyi azadlıq və demokratiya toxumları xalqın yaddaşından heç vaxt silinmədi. 1991-ci ildə müstəqilliyini yenidən bərpa edən müasir Azərbaycan Respublikası özünü həmin ilk respublikanın varisi elan edərək bu müqəddəs irsə sahib çıxdı. Bu gün ərazi bütövlüyünü tam təmin etmiş, güclü və suveren Azərbaycan dövləti 28 Mayda qoyulmuş fundamental demokratik prinsiplərə və milli ideallara sadiq qalaraq gələcəyə doğru inamla irəliləyir. 28 May Müstəqillik Günü xalqımızın şərəfli keçmişinin, sarsılmaz dövlətçilik iradəsinin və əbədi azadlığının rəmzidir.

Nicat Quliyev

YAP Laçın rayon təşkilatının məsləhətçisi