Dəniz pulla satılır: Günəş azmış kimi qiymətlər də tərlədir KİMDİR GÜNAHKAR? ŞƏRH

Yay mövsümünün qızğın çağında havaların həddindən artıq isti keçməsi səbəbindən paytaxt sakinləri dincəlmək üçün əsasən çimərliklərə və istirahət mərkəzlərinə üz tuturlar.

Lakin son günlər sosial şəbəkələrdə vətəndaşlar tərəfindən dənizkənarı ərazilərin qanunsuz şəkildə hasarlanması, girişə görə pul tələb olunması və sanitar-gigiyenik normaların pozulması ilə bağlı ciddi narazılıqlar səsləndirilir. İctimaiyyətin haqlı etirazına səbəb olan bu hallar həm vətəndaş hüquqlarının pozulması, həm də ekoloji və sosial problemlərin artması ilə müşayiət olunur. Mütəxəssislər vəziyyətin aradan qaldırılması üçün konkret tədbirlərin görülməsinin vacibliyini bildirir.

Bu cür özbaşınalıqların qarşını almaq üçün vətəndaş nə etməlidir? Çimərlikləri çirkləndirən vətəndaşlar hansı üsulla cəzalandırılmalıdır? Turkustan.az olaraq bu suallarımızı iqtisadçı-ekspert Günay Hüseynovaya ünvanladıq.

Günay Hüseynova

Hava şəraitinin qeyri-sabit keçməsi və dözülməz isti səbəbindən vətəndaşlar əsasən çimərliklərə və ya bölgələrdəki istirahət mərkəzlərinə üz tuturlar. Paytaxt ərazisində yerləşən çimərliklərə daha çox günəmuzd işləyən, illik məzuniyyət hüququndan məhrum edilmiş və məhdud büdcəyə malik vətəndaşlar üz tutur.

Son günlərdə sosial şəbəkələrdə dənizkənarı ərazilərin hasarlanması və qanunsuz pul tələbləri ilə bağlı şəkil və videolar paylaşılır. Qeyd etmək vacibdir ki, təbii ehtiyatlar, o cümlədən dəniz sahili özəlləşdirilə bilməz və qanunvericiliyə əsasən, onların istifadəsi bütün vətəndaşların hüququdur. Yəni, vətəndaşın çimərlikdən istifadəsinə görə ondan ödəniş tələb olunması qanunsuzdur.

Əgər müəyyən bir ərazi istirahət mərkəzi kimi özəlləşdirilibsə, bu zaman qanunla müəyyən olunmuş şəkildə gəlir vergisinə cəlb edilməli və xidmət müqabilində yalnız konkret avadanlıqlardan istifadə edən vətəndaşdan ödəniş tələb oluna bilər. Bu halda vətəndaşa mütləq üzərində VÖEN və şirkət məlumatları qeyd olunmuş rəsmi qəbz təqdim edilməlidir.

Vətəndaşlara tövsiyə olunur ki, əgər onlardan qanunsuz ödəniş tələb olunarsa, dərhal Daxili İşlər Nazirliyinin 102 xidmətinə məlumat versinlər və əraziyə Post-Patrul Xidməti dəvət olunsun. Həmçinin bu hallar Dövlət Vergi Xidmətinə (195) və Dövlət Əmək Müfəttişliyinədək bildirilməlidir. Çünki bir çox hallarda bu məkanlarda rəsmi qeydiyyatsız, sığortasız işçilər də qanunsuz şəkildə çalışdırılır.

Pulsuz çimərliklərə gəldikdə isə, bəli, bu ərazilər əsasən minimum əmək haqqı ilə yaşayan vətəndaşların büdcəsinə uyğundur. Lakin bu məkanlarda əsas problemlərdən biri antisanitariya və xilasedici xidmətlərinin olmamasıdır. Təəssüf ki, əksər hallarda bu cür qeyri-sanitariya şəraiti vətəndaşların öz səhlənkarlığı nəticəsində yaranır.

Qeyd edək ki, dövlət büdcəsindən çimərliklərin təmiz saxlanması, ekoloji balansın qorunması və təbii ərazilərin mühafizəsi üçün vəsait ayrılır. Bu sahəyə nəzarət əsasən Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin və qismən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin səlahiyyətindədir. Lakin görülən tədbirlər hələ də yetərli deyil.

Bu baxımdan təklif edirəm ki, çimərlik ərazilərinə üz tanıma sistemli müşahidə kameraları (radarlar) quraşdırılsın və sanitar-gigiyenik qaydalara əməl etməyən şəxslərə real vaxt rejimində cərimə tətbiq olunsun. Cərimə bildirişləri SMS vasitəsilə vətəndaşların telefonlarına göndərilə bilər. Cərimənin məbləğinin fiziki şəxslər üçün 200 manat, hüquqi şəxslər üçün isə 600–800 manat olması məqsədəuyğun hesab olunur. Bu yanaşma həm antisanitariyanın qarşısını almağa, həm də digər vətəndaşların istifadə hüquqlarının pozulmasının qarşısını almağa kömək edərdi.

Aytən Yaşar/ Turkustan.az