Deyirlər bir kisə torpaq gətirin analiz edək

İllərdir iqlim dəyişikliyi səbəbilə havaların qeyri-sabit keçməsinin şahidi oluruq. Bu kənd təsərrüfatına da təsirsiz ötüşmür. Yayda yağıntının çox olması, qışın quraq keçməsi kimi bir çox amillər kənd təsərrüfatına xüsusilə də əkinçiliyə təsir edir.

Mövzu ilə bağlı Modern.az-a danışan kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Vahid Məhərrəmli bildirib ki, 1980-ci illərdən etibarən dünyada iqlim dəyişmələri baş verir:

“Biz son 15-20 ildə bunun daha ciddi fəasadlarını görürük. Daha əvvəlki kimi hər mövsümə uyğun hava şəraitinin dəyişməsini görmürük. İndi görürük ki, havalar tez-tez dəyişir. Kənd təsərrüfatına, xüsusilə bitkiçiliyə havanın belə keçməsi təsir edir. Bitkilər stress amillərə dözümsüz olduqları üçün bəzən məhsuldarlıq aşağı düşür. Bəzən də bunun müsbət təsirlərini görürük. Son vaxtlar apardığımız araşdırmalar onu göstərir ki, dünyada taxıl istehsalında ciddi artım müşahidə edilir. İqlim dəyişməsi dünyada ciddi fəsadlarm yaradır. Bununla yanaşı isə taxıl məhsulu istehsalında arıtm müşahidə olunur. Əslində bu müsbət haldır. Çünki taxıl yalnız çörək deyil, ərzaq deməkdir, ət və süd deməkdir. Azərbaycanda bitkiçiliyə təsir edəcək amillər baş vermir. Əslində hava əvvəllər də belə keçib.  Hələ quraqlıq olacağı ilə bağlı proqnoz vermək üçün tezdir. Yəqin ki, bir neçə ay sonra yağıntılar başlayacaq. Təəssüflər olsun ki, keçən ilki yağışların uzunmüddətli, davamlı olduğunu gördük. Bunun da təsərrüfata mnüəyyən təsiri var. Örüş ərazilərdə məhsuldarlığın aşağı düşdüyünü, bir sıra məhsulların məhsuldarlığın aşağı düşdüyünü görürük”.

Ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycanda problem iqlim dəyişikliyi deyil, aqrotexniki qaydalara vaxtında əməl olunmamasıdır:

“Əgər torpaqda kifayət qədər mineral elementlər olarsa, bitkinin immun sistemi güclü olur. Əgər elementlər kifayət qədər deyilsə, bitki dözümsüz olur, məhsuldarlıq aşağı düşür. Buna ciddi fikir vermək lazımdır. Mən kənd təsərrüfatı nazirinin də, əməkdaşların da çıxışlarını dinləyirəm. Fəsadları ancaq təbiətin, havanın ayağına yazırlar. Bütün ölkə üzrə torpaqların kimyəvi analizi aparılmalıdır. İndi deyirlər ki, bir kisə torpaq gətirin biz onu analiz edək. Torpaq elə analiz edilmir, dəqiq analiz aparılmalıdır. Torpaqda çatışmayan elementlər verilməli, aqrotexniki qaydalara vaxtında əməl edilməli, fermerlər suvarma ilə təmin olunmalı, bu sistem müasir tələblərə uyğun qurulmalıdır. Toxumçuluğa fikir vermək lazımdır ki, quraqlığa, soyuğa dözümlü sortlar yetişdirilsin. Belə olan halda biz problemi təbiətdə axtarmayacağıq. Digər ölkələrdə olduğu kimi bizdə də məhsuldarlıq artacaq”.