Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Dezinformasiya ilə mübarizədə dövlət cəmiyyət əməkdaşlığı: Nədən başlamalı?

Dezinformasiya ilə mübarizədə dövlət cəmiyyət əməkdaşlığı: Nədən başlamalı?

Turkstan.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Davamlı texnoloji yeniliklərlə müşayiət olunan informasiya əsrində insanların xəbər dövriyyəsinə bu və ya digər formada təsir imkanları əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Bəli, artıq təqib edilməsi belə çox çətinləşən rəqəmsal texnologiyanın inkişafı məlumat mübadiləsinin iştirakçısı olan fərdlərin funksiyasını xeyli genişləndirib. Bu baxımdan, əminliklə deyə bilərik ki, bu gün insanlar yalnız məlumatla təmin edilən deyil, eyni zamanda, informasiya yayımı ilə məşğul olan tərəfə çevrilib.
Odur ki, yuxarıda vurğulanan texnoloji inkişafdan yararlanan fərdlərin müxtəlif platformalarda paylaşdıqları xəbər və ya digər məzmunlar artıq saniyələr ərzində minlərlə insana çatdırıla bilir. Bu vəziyyət özlüyündə operativliyin qorunması kontekstində müsbət təəssürat yaratsa da, mövcud tendensiyanın ilk növbədə məsuliyyətlə bağlı yetərincə neqativ yönləri də var. Yəni texnoloji imkanlar xəbərin yayılma sürətini artırmaqla yanaşı, yalan və saxta məlumatların informasiya dövriyyəsinə asan çıxışı üçün əlverişli zəmin formalaşdırıb. Bəhs olunan durumun geniş mənada məsuliyyət hissindən qaynaqlanması isə dezinformasiyaya qarşı mübarizənin yalnız dövlət qurumlarının və ya medianın üzərinə düşən vəzifə kimi qiymətləndirilməsinin doğru olmadığını ortaya qoyur. Qeyd olunanları nəzərə aldıqda, buna bütövlükdə cəmiyyətin ortaq məsuliyyəti olaraq yanaşmaq lazım gəlir.
Dezinformasiya ilə mübarizənin zəruriliyinə əksər hallarda hüquqi və texnoloji tədbirlər kontekstində baxılır. Əlbəttə, qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi, informasiya təhlükəsizliyi mexanizmlərinin gücləndirilməsi, eləcə də rəqəmsal platformaların məsuliyyətinin artırılması çox önəmlidir. Ancaq razılaşaq ki, cəmiyyətin fəal iştirakı olmadan bu məsələlərin həllinə, ən azı, neqativ halların maksimum lokallaşdırılmasına nail olmaq mümkün deyil. Çünki dezinformasiyanın hazırlanması işin bir tərəfidirsə, digər tərəfi yalan məlumatların düşünmədən paylaşılmasıdır.
Hazırda sosial şəbəkə istifadəçilərinin ayrı-ayrılıqda kiçik bir “informasiya mərkəzi”nə çevrildiyi göz qabağındadır. Yaxın illərə qədər xəbər dövriyyəsinə əsas təchizatçı peşəkar media idisə, indi istənilən sosial şəbəkə istifadəçisi öz “məhsul”u ilə informasiya müstəvisinə çıxaraq geniş auditoriyaya təsir etmək imkanı qazanıb. Bu isə nəticə etibarilə onların paylaşdıqları hansısa dəqiqləşdirilməmiş məlumatın ictimai rəyi yanlış yönləndirə biləcəyini göstərir.
İnformasiya təhlükəsizliyi anlayışı həm də cəmiyyətin daxilində etimad mühitinin qorunmasının vacibliyini ehtiva edir. Daha aydın ifadə etsək, insanlar aldıqları informasiyaya güvənmədikdə, rəsmi açıqlamalara şübhə ilə yanaşdıqda və ya hər xəbəri manipulyasiya kimi qəbul etdikdə sağlam ictimai münasibətlərin zəifləməsi qaçılmaz olur. Belə bir şəraitdə isə dezinformasiyanın yayılması daha da asanlaşır. Deməli, cəmiyyətin informasiya mədəniyyəti milli təhlükəsizliyin görünməyən, lakin mühüm elementi kimi çıxış edir.
Dezinformasiyaya qarşı mübarizədə cəmiyyətin mütəşəkkilliyindən danışarkən o da qeyd olunmalıdır ki, bu məsələdə ailənin rolu bəzən kifayət qədər qiymətləndirilmir. Halbuki uşaqların və yeniyetmələrin informasiya ilə davranış vərdişləri ilk növbədə ailədə formalaşır. Valideynlər övladlarına yalnız texnologiyadan istifadə etməyi deyil, informasiyanı qiymətləndirməyi, mənbənin etibarlılığını yoxlamağı və emosional manipulyasiyalara uymamağı da öyrətməlidirlər. Bu, gələcəkdə daha məsuliyyətli rəqəmsal vətəndaşların yetişməsi üçün çox vacibdir.
Məktəblər və ali təhsil müəssisələri, həmçinin vətəndaş cəmiyyəti institutlarının fəaliyyəti də bu prosesdə mühüm yer tutur. İctimai təşkilatlar, könüllü təşəbbüslər, ekspert platformaları və müxtəlif maarifləndirici layihələr cəmiyyətin məlumatlılığının artırılmasında çox faydalı ola bilər. Belə təşəbbüslər insanların yalnız faktı öyrənməsinə deyil, faktla şayiə arasındakı fərqi dərk etməsinə də kömək edər, nəticədə informasiya mühitində daha sağlam davranış modeli formalaşar. Dezinformasiyaya qarşı mübarizə yalnız hansısa qurumun vəzifəsi kimi qəbul edildikdə nəticə məhdud olur. Bu mübarizənin ən etibarlı dayağı məlumatlı, məsuliyyətli və düşünərək qərar verən cəmiyyətdir.
Mövzunun kifayət qədər aktual olduğunu vurğulayan Milli Məclisin deputatı Naqif Həmzəyev hesab edir ki, bu gün dezinformasiya ilə mübarizə təkcə informasiya təhlükəsizliyi deyil, həm də milli təhlükəsizlik məsələsidir:
“Müasir dövrdə dövlətlərə qarşı təhdidlər yalnız hərbi və ya iqtisadi müstəvidə baş vermir. İnformasiya məkanında həyata keçirilən məqsədli manipulyasiyalar, saxta xəbərlərin yayılması və ictimai rəyə təsir cəhdləri də ölkələrin sabitliyi üçün ciddi risklər yaradır. Buna görə də dezinformasiyaya qarşı mübarizənin həm dövlətin, həm də cəmiyyətin ortaq məsuliyyəti kimi qiymətləndirilməsi daha doğrudur.
Azərbaycan son illərdə informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində mühüm addımlar atıb. Prezident İlham Əliyev müxtəlif çıxışlarında dəfələrlə vurğulayıb ki, müasir dövrdə informasiya məkanı uğrunda mübarizə ən azı digər sahələr qədər əhəmiyyətlidir. Xüsusilə 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə bunun şahidi olduq. Həmin günlərdə Azərbaycan yalnız döyüş meydanində deyil, informasiya cəbhəsində də mübarizə aparırdı. Dövlətimizin başçısının dünyanın aparıcı media qurumlarına verdiyi çoxsaylı müsahibələr, faktlara söykənən mövqeyi və ardıcıl informasiya siyasəti ölkəmizin haqlı mövqeyinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasında mühüm rol oynadı. Bu təcrübə bir daha göstərdi ki, həqiqətin operativ və peşəkar şəkildə təqdim edilməsi dezinformasiyaya qarşı ən təsirli cavablardan biridir”.
Millət vəkili dövlətin bu gün də informasiya təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, rəqəmsal mühitdə yaranan yeni risklərin qarşısının alınması və media mühitinin inkişafı istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirdiyini diqqətə çatdırıb:
“Bununla yanaşı, yalnız dövlətin fəaliyyəti ilə kifayətlənmək olmaz. Əgər cəmiyyət özü də məsuliyyət nümayiş etdirməzsə, dezinformasiyaya qarşı mübarizə istənilən nəticəni verməyəcək.
Bu gün hər bir sosial şəbəkə istifadəçisi, əslində, informasiya dövriyyəsinin iştirakçısıdır. Paylaşılan hər xəbər, hər şəkil və ya hər video minlərlə insana çata bilir. Ona görə də vətəndaşlar informasiyanı paylaşmazdan əvvəl onun doğruluğunu yoxlamalı, mənbənin etibarlılığına diqqət yetirməlidirlər. Təəssüf ki, bəzən insanlar bilmədən də saxta məlumatların yayılmasına vasitəçi olurlar. Halbuki informasiya təhlükəsizliyinin qorunmasına hər birimizin kiçik də olsa töhfə verməsi mümkündür”.
N.Həmzəyev bu çərçivədə xüsusilə gənclər arasında media savadlılığının artırılması, düşüncə bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi və rəqəmsal məkanda məsuliyyətli davranış vərdişlərinin formalaşdırılmasının vacib olduğunu bildirib:
“Bu məsələ yalnız dövlət qurumlarının deyil, ailələrin, təhsil müəssisələrinin, medianın və vətəndaş cəmiyyətinin də üzərinə mühüm vəzifələr qoyur.
Əminliklə demək olar ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə informasiya təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi, milli informasiya məkanının qorunması və cəmiyyətin dezinformasiyaya qarşı dayanıqlığının artırılması istiqamətində həyata keçirilən siyasət bundan sonra da ardıcıl şəkildə davam etdiriləcək. Bu prosesdə hər bir vətəndaşın məsuliyyətli mövqeyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki güclü dövlət yalnız möhkəm iqtisadiyyata və qüdrətli orduya deyil, eyni zamanda, doğru informasiyanı dəyərləndirməyi bacaran, milli maraqları hər zaman üstün tutan məsuliyyətli cəmiyyətə söykənir”.

A.Zeynalov

Yazı “Jurnalist Araşdırmaları Mərkəzi” İB-nin Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyələşdirdiyi "Dezinformasiya ilə mübarizənin təşviqi" layihəsi çərçivəsində hazırlanıb.

Məqalələrin məzmununda əks olunan fikirlərə görə “Jurnalist Araşdırmaları Mərkəzi” məsuliyyət daşıyır. Fikir və mülahizələr Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin rəsmi mövqeyini əks etdirməyə bilər.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:170
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 15 İyul 2026 11:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see325

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see303

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see289

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see282

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see268

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see263

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see263

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see259

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see258

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see248

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see243

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see237

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see233

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see233

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see231

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see221

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see219

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see211

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see211

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri