Icma.az
close
up
RU
Dezinformasiyanın günahı oxucudadır, yoxsa medianın özündə? ŞƏRH

Dezinformasiyanın günahı oxucudadır, yoxsa medianın özündə? ŞƏRH

Icma.az, Gununsesi portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin təşəbbüsü ilə 15–22 dekabr tarixləri arasında “Media Savadlılığı” Həftəsinə start verilib.

“Media Savadlılığı” Həftəsinin keçirilməsində əsas məqsəd cəmiyyətdə media savadlılığının artırılması, dezinformasiya ilə mübarizədə maarifləndirmənin və həmrəyliyin gücləndirilməsi, həssas istifadəçi qrupu hesab edilən və bir çox hallarda zərərli məlumatların təsirinə məruz qalma ehtimalı yüksək olan yeniyetmə və gənclərin media savadlılığı mövzusunda bilik və bacarıqlarının təkmilləşdirilməsi, o cümlədən, müxtəlif tərəflər arasında koordinasiya və əməkdaşlığın genişləndirilməsidir.

Maraqlıdır, görəsən, media savadlılığı yalnız informasiyanı ayırd etmək bacarığıdır, yoxsa artıq vətəndaş məsuliyyətidir?

Üstəlik, Azərbaycanda media savadlılığı problemi daha çox oxucudadır, yoxsa media qurumlarının özündə?

Nəhayət, “Hər kəs jurnalistdir” dövründə peşəkar medianın rolu necə dəyişib, yaxşıdır, yoxsa pis?

Bu barədə Milli Məclisin deputatı Elnarə Akimova Gununsesi.info-ya danışıb.

O bildirib ki, media savadlılığı uzun müddət informasiyanı düzgün ayırd etmək, yalanla doğrunu seçə bilmək kimi başa düşülüb.

“Lakin müasir informasiya mühitində bu anlayış təkcə fərdi bacarıq çərçivəsindən çıxaraq ictimai vətəndaş məsuliyyəti səviyyəsinə yüksəlib. Sosial şəbəkələr hər kəsi həm informasiya istehlakçısına, həm də yayıcısına çevirdiyi üçün artıq “mən aldadılmadım” demək kifayət etmir. İnsan paylaşdığı, şərh etdiyi, reaksiya verdiyi hər məlumatla ictimai rəyin formalaşmasına təsir göstərir. Bu baxımdan, media savadlılığı informasiyanı anlamaqla yanaşı, onu yayarkən nəticələri düşünmək, etik və sosial məsuliyyəti dərk etmək deməkdir. Bu məsələ Azərbaycanda daha kəskin görünür. Cəmiyyətin bir hissəsi emosional, sensasiyalı və təsdiqlənməmiş məlumatları sürətlə qəbul edir və paylaşır. Mənbəyə diqqət yetirməmək, başlığı məzmundan üstün tutmaq, öz mövqeyinə uyğun olan informasiyanı avtomatik “doğru” saymaq geniş yayılıb. Bu, təkcə media savadlılığının deyil, ümumi tənqidi düşüncə mədəniyyətinin zəifliyi ilə də bağlıdır”,-deyə o bildirib.

Akimova, həmçinin bildirib:

“Ancaq məsuliyyəti yalnız oxucunun üzərinə qoymaq düzgün olmaz. Çünki oxucunun bu davranışı çox vaxt media mühitinin özünün yaratdığı reallığın nəticəsidir. Media qurumları klik və baxış uğrunda yarışa girdikcə peşəkar standartlardan geri çəkilmə halları artır. Manipulyativ başlıqlar, faktla şərhin qarışdırılması, təsdiqlənməmiş məlumatların sürətlə tirajlanması oxucunun düzgün seçim etməsini daha da çətinləşdirir. Media cəmiyyət qarşısında yalnız informasiya ötürən platforma deyil, həm də maarifləndirici və istiqamətləndirici institutdur. Bu səbəbdən oxucu zəifdirsə, media bundan istifadə etməməli, əksinə, keyfiyyətli və məsuliyyətli jurnalistika ilə bu zəifliyi azaltmağa çalışmalıdır. Güc balansı media tərəfdə olduğu üçün məsuliyyət də daha çox onun üzərinə düşür”.

O, son olaraq bildirib:

“ “Hər kəs jurnalistdir” kimi xarakterizə olunan indiki dövr bu mənzərəni daha da mürəkkəbləşdirib. Sosial şəbəkələr sayəsində hər kəs hadisəni çəkə, yaza, şərh edə və yayımlaya bilir. Bu, informasiya plüralizmini artırsa da, jurnalist peşəsinin dəyərini və etibarlılıq anlayışını sarsıdır. Fakt yoxlaması arxa plana keçir, emosional və qərəzli məzmun normaya çevrilir, sürət dəqiqliyi üstələyir. Belə şəraitdə peşəkar medianın rolu azalmır, əksinə, daha da vacibləşir. Onun missiyası artıq xəbəri birinci vermək deyil, xəbəri düzgün, yoxlanmış və kontekstli təqdim etməkdir. Nəticə etibarilə media savadlılığı nə təkcə texniki bacarıqdır, nə də yalnız fərdi məsələ. O, cəmiyyətin informasiya ilə davranış mədəniyyətini əks etdirən vətəndaş məsuliyyətidir. Azərbaycanda bu sahədə problemlər həm oxucu, həm də media tərəfində mövcuddur, lakin media öz ictimai rolunu dərk edib məsuliyyətli davranmadıqca oxucudan yüksək media savadlılığı gözləmək çətindir. “Hər kəs jurnalistdir” dövrü peşəkar medianı sıradan çıxarmır; o, ya etibarlılıq və keyfiyyətlə fərqlənərək mövqeyini gücləndirir, ya da informasiyanın səs-küyündə itib gedir. Bu dövrdə qalib gələn tərəf ən çox danışan yox, ən çox güvənilən media olur”.

Orxan

Gununsesi.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:209
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 23 Dekabr 2025 14:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri