Icma.az
close
up
RU
Dezinformasiyanın günahı oxucudadır, yoxsa medianın özündə? ŞƏRH

Dezinformasiyanın günahı oxucudadır, yoxsa medianın özündə? ŞƏRH

Icma.az, Gununsesi portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin təşəbbüsü ilə 15–22 dekabr tarixləri arasında “Media Savadlılığı” Həftəsinə start verilib.

“Media Savadlılığı” Həftəsinin keçirilməsində əsas məqsəd cəmiyyətdə media savadlılığının artırılması, dezinformasiya ilə mübarizədə maarifləndirmənin və həmrəyliyin gücləndirilməsi, həssas istifadəçi qrupu hesab edilən və bir çox hallarda zərərli məlumatların təsirinə məruz qalma ehtimalı yüksək olan yeniyetmə və gənclərin media savadlılığı mövzusunda bilik və bacarıqlarının təkmilləşdirilməsi, o cümlədən, müxtəlif tərəflər arasında koordinasiya və əməkdaşlığın genişləndirilməsidir.

Maraqlıdır, görəsən, media savadlılığı yalnız informasiyanı ayırd etmək bacarığıdır, yoxsa artıq vətəndaş məsuliyyətidir?

Üstəlik, Azərbaycanda media savadlılığı problemi daha çox oxucudadır, yoxsa media qurumlarının özündə?

Nəhayət, “Hər kəs jurnalistdir” dövründə peşəkar medianın rolu necə dəyişib, yaxşıdır, yoxsa pis?

Bu barədə Milli Məclisin deputatı Elnarə Akimova Gununsesi.info-ya danışıb.

O bildirib ki, media savadlılığı uzun müddət informasiyanı düzgün ayırd etmək, yalanla doğrunu seçə bilmək kimi başa düşülüb.

“Lakin müasir informasiya mühitində bu anlayış təkcə fərdi bacarıq çərçivəsindən çıxaraq ictimai vətəndaş məsuliyyəti səviyyəsinə yüksəlib. Sosial şəbəkələr hər kəsi həm informasiya istehlakçısına, həm də yayıcısına çevirdiyi üçün artıq “mən aldadılmadım” demək kifayət etmir. İnsan paylaşdığı, şərh etdiyi, reaksiya verdiyi hər məlumatla ictimai rəyin formalaşmasına təsir göstərir. Bu baxımdan, media savadlılığı informasiyanı anlamaqla yanaşı, onu yayarkən nəticələri düşünmək, etik və sosial məsuliyyəti dərk etmək deməkdir. Bu məsələ Azərbaycanda daha kəskin görünür. Cəmiyyətin bir hissəsi emosional, sensasiyalı və təsdiqlənməmiş məlumatları sürətlə qəbul edir və paylaşır. Mənbəyə diqqət yetirməmək, başlığı məzmundan üstün tutmaq, öz mövqeyinə uyğun olan informasiyanı avtomatik “doğru” saymaq geniş yayılıb. Bu, təkcə media savadlılığının deyil, ümumi tənqidi düşüncə mədəniyyətinin zəifliyi ilə də bağlıdır”,-deyə o bildirib.

Akimova, həmçinin bildirib:

“Ancaq məsuliyyəti yalnız oxucunun üzərinə qoymaq düzgün olmaz. Çünki oxucunun bu davranışı çox vaxt media mühitinin özünün yaratdığı reallığın nəticəsidir. Media qurumları klik və baxış uğrunda yarışa girdikcə peşəkar standartlardan geri çəkilmə halları artır. Manipulyativ başlıqlar, faktla şərhin qarışdırılması, təsdiqlənməmiş məlumatların sürətlə tirajlanması oxucunun düzgün seçim etməsini daha da çətinləşdirir. Media cəmiyyət qarşısında yalnız informasiya ötürən platforma deyil, həm də maarifləndirici və istiqamətləndirici institutdur. Bu səbəbdən oxucu zəifdirsə, media bundan istifadə etməməli, əksinə, keyfiyyətli və məsuliyyətli jurnalistika ilə bu zəifliyi azaltmağa çalışmalıdır. Güc balansı media tərəfdə olduğu üçün məsuliyyət də daha çox onun üzərinə düşür”.

O, son olaraq bildirib:

“ “Hər kəs jurnalistdir” kimi xarakterizə olunan indiki dövr bu mənzərəni daha da mürəkkəbləşdirib. Sosial şəbəkələr sayəsində hər kəs hadisəni çəkə, yaza, şərh edə və yayımlaya bilir. Bu, informasiya plüralizmini artırsa da, jurnalist peşəsinin dəyərini və etibarlılıq anlayışını sarsıdır. Fakt yoxlaması arxa plana keçir, emosional və qərəzli məzmun normaya çevrilir, sürət dəqiqliyi üstələyir. Belə şəraitdə peşəkar medianın rolu azalmır, əksinə, daha da vacibləşir. Onun missiyası artıq xəbəri birinci vermək deyil, xəbəri düzgün, yoxlanmış və kontekstli təqdim etməkdir. Nəticə etibarilə media savadlılığı nə təkcə texniki bacarıqdır, nə də yalnız fərdi məsələ. O, cəmiyyətin informasiya ilə davranış mədəniyyətini əks etdirən vətəndaş məsuliyyətidir. Azərbaycanda bu sahədə problemlər həm oxucu, həm də media tərəfində mövcuddur, lakin media öz ictimai rolunu dərk edib məsuliyyətli davranmadıqca oxucudan yüksək media savadlılığı gözləmək çətindir. “Hər kəs jurnalistdir” dövrü peşəkar medianı sıradan çıxarmır; o, ya etibarlılıq və keyfiyyətlə fərqlənərək mövqeyini gücləndirir, ya da informasiyanın səs-küyündə itib gedir. Bu dövrdə qalib gələn tərəf ən çox danışan yox, ən çox güvənilən media olur”.

Orxan

Gununsesi.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:194
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 23 Dekabr 2025 14:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see389

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see361

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see306

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see285

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see281

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see274

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see263

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see256

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see255

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see240

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see230

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see228

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see225

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see222

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see220

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see216

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see215

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see211

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri