Icma.az
close
up
RU
Dezinformasiyanın günahı oxucudadır, yoxsa medianın özündə? ŞƏRH

Dezinformasiyanın günahı oxucudadır, yoxsa medianın özündə? ŞƏRH

Icma.az, Gununsesi portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Xəbər verdiyimiz kimi, Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin təşəbbüsü ilə 15–22 dekabr tarixləri arasında “Media Savadlılığı” Həftəsinə start verilib.

“Media Savadlılığı” Həftəsinin keçirilməsində əsas məqsəd cəmiyyətdə media savadlılığının artırılması, dezinformasiya ilə mübarizədə maarifləndirmənin və həmrəyliyin gücləndirilməsi, həssas istifadəçi qrupu hesab edilən və bir çox hallarda zərərli məlumatların təsirinə məruz qalma ehtimalı yüksək olan yeniyetmə və gənclərin media savadlılığı mövzusunda bilik və bacarıqlarının təkmilləşdirilməsi, o cümlədən, müxtəlif tərəflər arasında koordinasiya və əməkdaşlığın genişləndirilməsidir.

Maraqlıdır, görəsən, media savadlılığı yalnız informasiyanı ayırd etmək bacarığıdır, yoxsa artıq vətəndaş məsuliyyətidir?

Üstəlik, Azərbaycanda media savadlılığı problemi daha çox oxucudadır, yoxsa media qurumlarının özündə?

Nəhayət, “Hər kəs jurnalistdir” dövründə peşəkar medianın rolu necə dəyişib, yaxşıdır, yoxsa pis?

Bu barədə Milli Məclisin deputatı Elnarə Akimova Gununsesi.info-ya danışıb.

O bildirib ki, media savadlılığı uzun müddət informasiyanı düzgün ayırd etmək, yalanla doğrunu seçə bilmək kimi başa düşülüb.

“Lakin müasir informasiya mühitində bu anlayış təkcə fərdi bacarıq çərçivəsindən çıxaraq ictimai vətəndaş məsuliyyəti səviyyəsinə yüksəlib. Sosial şəbəkələr hər kəsi həm informasiya istehlakçısına, həm də yayıcısına çevirdiyi üçün artıq “mən aldadılmadım” demək kifayət etmir. İnsan paylaşdığı, şərh etdiyi, reaksiya verdiyi hər məlumatla ictimai rəyin formalaşmasına təsir göstərir. Bu baxımdan, media savadlılığı informasiyanı anlamaqla yanaşı, onu yayarkən nəticələri düşünmək, etik və sosial məsuliyyəti dərk etmək deməkdir. Bu məsələ Azərbaycanda daha kəskin görünür. Cəmiyyətin bir hissəsi emosional, sensasiyalı və təsdiqlənməmiş məlumatları sürətlə qəbul edir və paylaşır. Mənbəyə diqqət yetirməmək, başlığı məzmundan üstün tutmaq, öz mövqeyinə uyğun olan informasiyanı avtomatik “doğru” saymaq geniş yayılıb. Bu, təkcə media savadlılığının deyil, ümumi tənqidi düşüncə mədəniyyətinin zəifliyi ilə də bağlıdır”,-deyə o bildirib.

Akimova, həmçinin bildirib:

“Ancaq məsuliyyəti yalnız oxucunun üzərinə qoymaq düzgün olmaz. Çünki oxucunun bu davranışı çox vaxt media mühitinin özünün yaratdığı reallığın nəticəsidir. Media qurumları klik və baxış uğrunda yarışa girdikcə peşəkar standartlardan geri çəkilmə halları artır. Manipulyativ başlıqlar, faktla şərhin qarışdırılması, təsdiqlənməmiş məlumatların sürətlə tirajlanması oxucunun düzgün seçim etməsini daha da çətinləşdirir. Media cəmiyyət qarşısında yalnız informasiya ötürən platforma deyil, həm də maarifləndirici və istiqamətləndirici institutdur. Bu səbəbdən oxucu zəifdirsə, media bundan istifadə etməməli, əksinə, keyfiyyətli və məsuliyyətli jurnalistika ilə bu zəifliyi azaltmağa çalışmalıdır. Güc balansı media tərəfdə olduğu üçün məsuliyyət də daha çox onun üzərinə düşür”.

O, son olaraq bildirib:

“ “Hər kəs jurnalistdir” kimi xarakterizə olunan indiki dövr bu mənzərəni daha da mürəkkəbləşdirib. Sosial şəbəkələr sayəsində hər kəs hadisəni çəkə, yaza, şərh edə və yayımlaya bilir. Bu, informasiya plüralizmini artırsa da, jurnalist peşəsinin dəyərini və etibarlılıq anlayışını sarsıdır. Fakt yoxlaması arxa plana keçir, emosional və qərəzli məzmun normaya çevrilir, sürət dəqiqliyi üstələyir. Belə şəraitdə peşəkar medianın rolu azalmır, əksinə, daha da vacibləşir. Onun missiyası artıq xəbəri birinci vermək deyil, xəbəri düzgün, yoxlanmış və kontekstli təqdim etməkdir. Nəticə etibarilə media savadlılığı nə təkcə texniki bacarıqdır, nə də yalnız fərdi məsələ. O, cəmiyyətin informasiya ilə davranış mədəniyyətini əks etdirən vətəndaş məsuliyyətidir. Azərbaycanda bu sahədə problemlər həm oxucu, həm də media tərəfində mövcuddur, lakin media öz ictimai rolunu dərk edib məsuliyyətli davranmadıqca oxucudan yüksək media savadlılığı gözləmək çətindir. “Hər kəs jurnalistdir” dövrü peşəkar medianı sıradan çıxarmır; o, ya etibarlılıq və keyfiyyətlə fərqlənərək mövqeyini gücləndirir, ya da informasiyanın səs-küyündə itib gedir. Bu dövrdə qalib gələn tərəf ən çox danışan yox, ən çox güvənilən media olur”.

Orxan

Gununsesi.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:207
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 23 Dekabr 2025 14:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see396

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see383

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see377

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see374

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see354

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see353

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see335

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see335

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see315

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see313

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see308

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see297

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see267

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see229

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see222

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see220

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see209

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see207

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see207

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri