Diplomatik səfər və erməni revanşizmi

Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpusun nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri regionda baş verən proseslərin beynəlxalq diplomatik dairələr tərəfindən yerində müşahidə edilməsi baxımından mühüm hadisələrdən biri olmuşdur. Səfər çərçivəsində müxtəlif ölkələri və beynəlxalq təşkilatları təmsil edən diplomatlar bölgədə həyata keçirilən bərpa-quruculuq işləri, infrastruktur layihələri, sosial-iqtisadi inkişaf və Böyük Qayıdış prosesi ilə tanış olmuşlar.

Diplomatların Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri Ermənistanın bəzi siyasi və ictimai dairələrinin sərt reaksiyası ilə qarşılanmışdır. Erməni revanşist qüvvələr səfəri müxtəlif bəyanatlarla tənqid etmiş, xarici diplomatların bölgəyə səfər etməsinə narazılıqlarını ifadə etmişlər. Bu reaksiyalar göstərir ki, Ermənistan cəmiyyətinin müəyyən siyasi dairələrində Azərbaycan ərazilərində formalaşmış yeni reallıqların qəbul edilməsi ilə bağlı hələ də ciddi fikir ayrılıqları mövcuddur.

Səfərin əsas xüsusiyyətlərindən biri diplomatların bölgədəki vəziyyətlə birbaşa tanış olmaq imkanı əldə etməsidir. Xarici nümayəndələr şəhərlərin və kəndlərin yenidən qurulması, yolların, yaşayış komplekslərinin və digər infrastruktur obyektlərinin inşası ilə tanış olmuşlar. Eyni zamanda, regionun sosial və iqtisadi potensialının bərpası istiqamətində görülən işlər barədə onlara məlumat verilmişdir. Bu cür səfərlər bölgədə gedən proseslərin yalnız müxtəlif siyasi bəyanatlar əsasında deyil, birbaşa müşahidələr vasitəsilə qiymətləndirilməsinə şərait yaradır.

Erməni revanşist dairələrin narazılığının digər səbəblərindən biri də Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirdiyi genişmiqyaslı layihələrin beynəlxalq nümayəndələrə təqdim olunmasıdır. Azərbaycan tərəfi bu ərazilərdə yeni yaşayış məntəqələrinin salınmasını, keçmiş məcburi köçkünlərin öz doğma yurdlarına qayıtmasını və iqtisadi fəaliyyətin bərpasını prioritet istiqamətlər kimi müəyyənləşdirib. Diplomatik nümayəndələrin bu prosesləri yerində görməsi Azərbaycanın bölgədə yaratdığı yeni sosial-iqtisadi reallıqlar barədə məlumatlılığın artmasına imkan verir.

Səfərə qarşı səslənən reaksiyalar Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində mövcud olan siyasi və psixoloji problemlərin tam aradan qalxmadığını da göstərir. Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh və münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində müəyyən addımlar atıldığı bir vaxtda keçmiş münaqişə ilə bağlı qarşılıqlı ittihamların və sərt ritorikanın davam etməsi diqqət çəkir. Davamlı sülhün təmin olunması üçün tərəflərin bir-birinin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməsi, qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi və regional əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Beləliklə, diplomatik korpus nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri Azərbaycanın bölgədə apardığı bərpa və quruculuq siyasətinin beynəlxalq nümayəndələrə təqdim edilməsi baxımından əhəmiyyətli hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Səfərə Ermənistanın müəyyən siyasi dairələrindən verilən mənfi reaksiyalar isə keçmiş münaqişənin siyasi təsirlərinin hələ də tam aradan qalxmadığını nümayiş etdirir. Regionda uzunmüddətli sülh və sabitliyin möhkəmləndirilməsi qarşılıqlı hörmət, etimad və əməkdaşlığa əsaslanan münasibətlərin inkişaf etdirilməsindən asılıdır.

Nazim Bünyatov

YAP Ağcabədi rayon təşkilatının sədr müavini