DİQQƏT! Bağırsaq xərçənginin 5 ilkin əlaməti

Kolon xərçəngi yoğun bağırsağın daxili qişasında hüceyrələrin anormal və nəzarətsiz böyüməsi ilə qalın bağırsaqda başlayan xərçəngə verilən addır. Kolon və düz bağırsaq yoğun bağırsağın ən uzun hissələridir. Yoğun bağırsaq həzm sisteminin son hissəsidir. Həzm sistemi orqanizmə daxil olan qidaları parçalayır və istifadəsini təmin edir.

News24.az xəbər verir ki, kolon xərçəngi hər yaşda baş verə bilsə də, adətən yaşlı insanlara təsir edir. Kolonda yerləşən polip adlanan kiçik hüceyrə qruplarının meydana gəlməsi səbəbindən baş verir.

Dünyada kolorektal xərçəng hallarında ciddi artım var. Kolon xərçəngi indi gəncləri də narahat edir. ABŞ-da aparılan yeni bir araşdırma, gənclərdə kolon xərçənginin daha inkişaf etmiş mərhələlərdə diaqnoz qoyulduğunu və daha aqressiv şiş növlərinə meylli olduğunu ortaya qoyub. 

Erkən diaqnostika və müdaxilə kolon xərçənginin müalicəsində mühüm rol oynayır.

Bəs, bu xərçəngin əlamətləri nələrdir?

1. Bağırsaq nizamsızlığı və qəbizlik

Bağırsaq vərdişlərində qəfil dəyişiklik, xüsusən də yeni başlayan qəbizlik kolon xərçənginin əlaməti ola bilər. Qəbizlik tez-tez rast gəlinən və tez-tez pəhriz, stress və ya susuzlaşdırmadan qaynaqlansa da, davam edən və ya pisləşən bir vəziyyət şişin səbəb olduğu kolon tıxanmasını göstərə bilər.

Bu, xüsusilə qəbizlik qarın ağrısı və ya nəcisdə qan kimi digər simptomlarla müşayiət olunur. Səbəbsiz qəbizlik yaşayan gənc yetkinlər, xüsusən də normal bağırsaq hərəkətlərindən kənara çıxdıqda, ciddi şərtləri istisna etmək üçün həkimə müraciət etməlidirlər.

2. Ani arıqlama

Anidən olan kilo itkisi kolon xərçəngi də daxil olmaqla bir çox xərçəng növləri üçün qırmızı bayraqdır. Gənc bir yetkin pəhriz və ya məşq vərdişlərini dəyişdirmədən əhəmiyyətli miqdarda çəki itirirsə, daha çox araşdırma aparmaq vacibdir.

Xərçəng hüceyrələri insan normal qidalansa belə, orqanizmin maddələr mübadiləsini dəyişdirə və arıqlamağa səbəb ola bilər. Bundan əlavə, yoğun bağırsağın şişi bir insanın tez tox olmasına və ya iştahını itirməsinə səbəb ola bilər ki, bu da kilo itkisinə gətirib çıxardır. Çəkidə qəfil və ya izah olunmayan dəyişikliklər, xüsusən də qarın ağrısı və ya bağırsaq vərdişlərində dəyişiklik kimi digər simptomlarla müşayiət olunarsa, bir tibb işçisi ilə müzakirə edilməlidir.

3. AĞIR VƏ Xroniki QARIN AĞRILARI

Davamlı və ya səbəbi bilinməyən qarın ağrısı kolon xərçənginin ümumi simptomudur. Bu ağrı yüngül narahatlıqdan şiddətli kramplara qədər dəyişə bilər və şişkinlik, qaz və ya bağırsaq vərdişlərində dəyişiklik kimi digər həzm problemləri ilə əlaqəli ola bilər.

Ağrı adətən bağırsağı bloklayan bir şiş və ya xərçəngin yaxınlıqdakı toxumalara yayılması nəticəsində yaranır. Yeni və ya pisləşən qarın ağrısı ilə qarşılaşan gənc yetkinlər, xüsusən də digər xəbərdarlıq əlamətləri ilə birləşdirildikdə, bunu kiçik bir problem kimi nəzərdən qaçırmamalıdırlar. Tibbi müayinədən keçmək erkən diaqnoza və daha yaxşı proqnoza səbəb ola bilər.

4. QAN

Yoğun bağırsaq xərçənginin ən qorxulu və xəbərdar simptomlarından biri nəcisdə qan olmasıdır. Bu, həzm sistemində qanaxmanın olduğunu göstərən parlaq qırmızı qan və ya daha tünd, qatran kimi nəcis kimi görünə bilər. Qanama kiçik görünsə belə, vəziyyəti qiymətləndirə və səbəbi müəyyən etmək üçün kolonoskopiya kimi müvafiq testləri tövsiyə edə biləcək bir tibb işçisi ilə məsləhətləşmək vacibdir. Erkən diaqnoz həyat qurtara bilər, çünki xərçəng irəliləmədən müalicəyə imkan verir.

5. ANEMİYA

Qırmızı qan hüceyrələrinin çatışmazlığı ilə xarakterizə olunan anemiya, xüsusilə açıqlana bilmədiyi zaman kolon xərçəngini göstərə bilən başqa bir simptomdur. Bu vəziyyət adətən şişdən xroniki qan itkisi səbəbindən inkişaf edir və dərhal görünməyə bilər. Anemiya simptomlarına yorğunluq, zəiflik, nəfəs darlığı və solğun dəri daxildir. Gənc yetkinlərdə anemiya ağır menstrual qanaxma və ya qidalanma kimi aşkar bir səbəb olmadan baş verərsə, mədə-bağırsaq qanaxmasını mümkün əsas problem kimi nəzərdən keçirmək vacibdir. Qan testləri və görüntüləmə kimi diaqnostik testlər anemiyanın mənbəyini müəyyən etməyə və kolon xərçənginin faktor olub-olmadığını müəyyən etməyə kömək edə bilər.

Günel Məlikzadə