Dörd körpə tabutu, bir ölümsüz ariya Dahi bəstəkarın müəmmalı ölümü

Bu gün tanınmış ingilis bəstəkar Henri Pursellin doğum günüdür.

Kulis.az sənətkarın həyat və yaradıcılığı ilə bağlı materialı təqdim edir.
XVII əsr İngiltərəsinin musiqi səmasında bir ulduz kimi parlayan Henri Pursell milli opera sənətinin təməlini qoyan və barokko dövrünün zəngin polifoniyasını ingilis dilinin təbii ritmi ilə qovuşduran nadir dühalardandır.
Londonda saray musiqiçisi ailəsində dünyaya göz açan Pursell kiçik yaşlarından Kral Kapellasının xoruna qəbul olunaraq dövrün ən görkəmli musiqi ustadlarından dərs almışdı.
O, Fransa və İtaliya musiqi məktəblərinin incəliklərini dərindən mənimsəyərək onları İngiltərənin yerli xalq və kilsə musiqi ənənələri ilə sintez etmiş, özünəməxsus təsiredici bədii dil yaratmışdı.

Pursellin yaradıcılıq palitrası fövqəladə dərəcədə zəngin və şaxəli idi. Belə ki, bəstəkar kral sarayında təntənəli teatr tamaşaları üçün uvertüralar, dini oratoriyalar və instrumental fantaziyalar qələmə almışdı.
Lakin onun sənət zirvəsi 1689-cu ildə səhnələşdirilən "Didona və Eney" operası sayılır.
Bu əsərdə yer alan və dünya klassik musiqi irsinin incilərindən hesab olunan "Didonanın ağısı" ariyası kədərin, məhəbbətin və ölümün musiqi dili ilə ifadə olunmuş təsirli nümunəsinə çevrildi.
Bununla belə, Pursellin parlaq yaradıcılıq uğurlarının arxasında dərin şəxsi faciələr və həyatın acı sınaqları gizlənirdi.
Bəstəkarın həyatındakı ən ağır və sarsıdıcı məqam ailə ocağında yaşadığı ardı-arası kəsilməyən itkilər idi.

Həyat yoldaşı Frenses ilə ailə quran Pursellin altı övladı dünyaya gəlmişdi, lakin bu uşaqlardan dördü hələ körpə ikən vəfat etmişdi.
Bir valideyn üçün ard-arda körpə tabutları yola salmaq, hər dəfə evin işığını itirmək Pursellin həssas ruhuna sağalmaz yaralar vurmuşdu.
Musiqisindəki o dərin, insanı göynədən melanxoliya və "Didonanın ağısı"nda eşidilən sonsuz kədər motivləri məhz bu şəxsi faciələrin, ana-atа fəryadının əks-səda idi.
Bəstəkarın ömrü də yaradıcılıq zirvəsində ikən yarımçıq qaldı.
O, cəmi 36 yaşında, yaradıcılığının ən məhsuldar çağında müəmmalı şəkildə vəfat etdi.
Onun qəfil ölümü ilə bağlı soyuqdəymə, soyuq qış gecəsi evinin qapısı arxasında qalması və ya vərəm xəstəliyi kimi müxtəlif ehtimallar irəli sürülsə də, dəqiq olan bir həqiqət var idi: İngiltərə özünün "Musiqi Feniksi"ni çox tez itirdi.
Henri Pursell Vestminster monastrında, sevimli orqan alətinin tam yaxınlığında dəfn edildi.
O, qısa və kədər ilə dolu ömründən geriyə ingilis musiqisini əsrlər boyu yaşadacaq əbədi irs qoyub dünya ilə vidalaşdı.