Icma.az
close
up
RU
Qərbin 1978 ci ilədək üzünü tanımadığı casus: “Üzü olmayan adam” KONKRET

Qərbin 1978 ci ilədək üzünü tanımadığı casus: “Üzü olmayan adam” KONKRET

Icma.az bildirir, Konkret.az portalına istinadən.

Soyuq müharibənin ən sirli və bacarıqlı kəşfiyyatçılarından biri – Markus Volfun hekayəsi

Şərqi Almaniyanın Dövlət Təhlükəsizliyi Nazirliyinin (Ştazi) Xarici Kəşfiyyat Baş İdarəsinə 1952–1986-cı illərdə rəhbərlik etmiş general-polkovnik Markus Volf Soyuq müharibə dövrünün ən məşhur və nüfuzlu kəşfiyyat rəhbərlərindən biri olub.

Markus Volf Almaniyada yəhudi əsilli kommunist yazıçı Fridrix Volfun ailəsində dünyaya gəlib. Hitler hakimiyyətə gəldikdən sonra ailəsi Almaniyanı tərk edərək mühacirət edib və 1934-cü ildən SSRİ-də yaşamağa başlayıb. Markus Moskvada məktəbdə, daha sonra isə Moskva Aviasiya İnstitutunda təhsil alıb. Rus dilini mükəmməl öyrənib.

Kəşfiyyat karyerasının ilk 25 ilindən artıq bir müddət ərzində Qərb xüsusi xidmət orqanları Markus Volfun necə göründüyünü bilmirdi. Buna görə də onu “Üzü olmayan adam” adlandırırdılar. O, 1978-ci ilədək fotoşəkillərinin çəkilməsindən yayınmağı bacarmışdı.

Həmin il İsveçin əks-kəşfiyyat xidməti SÄPO Stokholma səfəri zamanı Volfun gizli fotosunu çəkməyə nail oldu. Əməliyyatçılar şəhər küçələrində onu gizli şəkildə izləyir və çəkiliş aparırdılar. Nəhayət, güclü teleobyektiv vasitəsilə onun aydın fotosunu əldə etdilər. Maraqlıdır ki, isveçli kəşfiyyatçılar əvvəlcə kameralarına kimin düşdüyünü anlamamışdılar.

Lakin tezliklə vəziyyət dəyişdi. Ştazinin dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında xidmət edən baş leytenant Verner Ştiller ADR-dən Qərbə qaçdı. Ona müxtəlif şəxslərin fotoları arasında həmin şəkil də göstərildi. Ştiller keçmiş rəhbərini dərhal tanıdı.

Beləliklə, 1979-cu ildə Stokholmda çəkilmiş foto Almaniyanın nüfuzlu «Der Spiegel» jurnalının üz qabığında dərc olundu. Bununla da “Üzü olmayan adam”ın təxminən 30 illik gizliliyi sona çatdı.

Qərbi Almaniya kanslerinin ətrafına yerləşdirilən casus

1974-cü ildə Markus Volfun rəhbərlik etdiyi kəşfiyyat xidmətinin ən böyük uğurlarından biri üzə çıxdı. Ştazi Qərbi Almaniyanın kansleri Villi Brandtın ən yaxın çevrəsinə öz agentini yerləşdirməyə nail olmuşdu. Söhbət kanslerin köməkçisi vəzifəsində çalışan, əslində isə Şərqi Almaniya kəşfiyyatına xidmət edən Günter Giyomdan gedir.

Giyomun casus olduğu aşkarlandıqdan sonra Qərbi Almaniyada böyük siyasi qalmaqal başladı. Nəticədə kansler Villi Brandt istefa verməyə məcbur oldu.

“Romeo” casusları: Sevgi vasitəsilə əldə edilən dövlət sirləri

Markus Volfun kəşfiyyat tarixində fərqlənən əməliyyatlarından biri də “Romeo” adlandırılan agentlər şəbəkəsi idi.

Bu üsul çərçivəsində Şərqi Almaniya xüsusi xidmət orqanları xarici görünüşü cəlbedici olan kişi agentlərdən istifadə edirdilər. Onların əsas vəzifəsi Qərbi Almaniyanın dövlət qurumlarında, hökumət nazirliklərində və NATO-nun qərargahlarında çalışan, yüksək məxfilik dərəcəsinə malik sənədlərə çıxışı olan subay qadın katibələrlə romantik münasibətlər qurmaq idi.

Agentlər əvvəlcə qadınların etimadını qazanır, daha sonra isə bu münasibətlərdən istifadə edərək məxfi sənədləri ələ keçirirdilər. Beləliklə, sevgi və şəxsi münasibətlər kəşfiyyat əməliyyatlarının mühüm alətinə çevrilmişdi.

Soyuq müharibənin ən effektiv kəşfiyyat rəhbərlərindən biri

Markus Volfun rəhbərliyi altında Ştazinin xarici kəşfiyyat xidməti dünyanın müxtəlif ölkələrində minlərlə agent və mənbə ilə işləyirdi. Onun qurduğu şəbəkə Qərb dövlətlərinin siyasi, hərbi və diplomatik strukturlarına nüfuz etməyi bacarmışdı. Bu səbəbdən Volf Soyuq müharibə dövrünün ən effektiv və təsirli kəşfiyyat ustalarından biri hesab olunurdu.

1986-cı ildə vəzifəsindən istefa verən Markus Volf Almaniyanın birləşməsindən sonra hüquqi təqiblərlə üzləşdi. Lakin sonradan ona qarşı irəli sürülən əsas vətənə xəyanət ittihamları rədd edildi. Müdafiə tərəfi onun suveren ADR-in qanunları çərçivəsində fəaliyyət göstərdiyini əsas gətirirdi. Nəticədə Volf şərti cəzaya məhkum edildi.

O, sonrakı illərdə xatirələrini qələmə aldı. Ən məşhur əsərlərindən biri də özünün kəşfiyyat dünyasındakı ləqəbi ilə adlandırdığı “Üzü olmayan adam” kitabı oldu.

Markus Volf 2006-cı ildə Berlində vəfat etdi.

Onun həyat hekayəsi göstərirdi ki, kəşfiyyat dünyasında bəzən ən böyük güc silahda deyil, illərlə gizli qalmağı, insanları tanımağı və düşmənin ən etibarlı hesab etdiyi dairələrə nüfuz etməyi bacarmaqdadır.

Rəsmiyyə Şərifova,
KONKRET.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:131
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 04 Noyabr 2026 17:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see357

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see356

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see346

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see344

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see333

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see327

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see315

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see310

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see308

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see305

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see297

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see294

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see288

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see276

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see275

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see265

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see256

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see242

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see236

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see233
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri