Dünya kinosunun “yol filmləri” rejissoru Vim Venders kimdir?

Bu gün tanınmış alman kinorejissor Vim Vendersin doğum günüdür.
Kulis.az onun həyat və yaradıcılığına dair maraqlı faktları təqdim edir.

Vim Venders müasir kinematoqrafiyanın ən böyük ustalarından biri və 1970-ci illərdə ortaya çıxan "Yeni alman kinosu" hərəkatının aparıcı siması kimi tanınır.
1945-ci ildə Almaniyanın Düsselldorf şəhərində həkim ailəsində anadan olan Venders gənclik illərində tibb və fəlsəfə təhsili alsa da, vizual sənətlərə olan böyük həvəsi onu kinoya yönəltmişdir.
Dəb, rəssamlıq və fotoqrafiya ilə maraqlanan gənc, Parisdə kinematek seanslarında saatlarla vaxt keçirərək dünya kinosunun incəliklərini kəşf etmişdir.
1967-ci ildə Münhen Televiziya və Kino Akademiyasına daxil olaraq peşəkar rejissorluq təhsilinə başlamış və ilk qısametrajlı filmlərini lentə almışdır.

Bədii yaradıcılığının ilk illərindən etibarən tənha qəhrəmanlar, uzaq yollar, modernizmin gətirdiyi özgələşmə və məkan hissi onun kinosunun təməl mövzularına çevrilmişdir.
Venders kinoda "yol filmi" janrının ən usta təmsilçilərindən biri hesab olunur və bu janrda silsilə şah əsərlər yaratmışdır.
Onun "Alisa şəhərlərdə" ("Alice in the Cities") və "Zamanın axınında" ("Kings of the Road") kimi erkən dövr filmləri həm avropalı, həm də amerikalı tənqidçilərin böyük rəğbətini qazanmışdır.
1984-cü ildə çəkdiyi və Sem Şepardın ssenarisi əsasında ərsəyə gələn "Paris, Texas" filmi bəstəkar Ray Kuderin təsirli gitara musiqisi ilə birlikdə kinematoqrafiya tarixinin ən emosional dram nümunələrindən biridir.

Bu ekran əsəri rejissora dünya kinosunun ən nüfuzlu mükafatlarından biri sayılan Kann Kinofestivalının "Qızıl Palma Budağı" mükafatını qazandırmışdır.
1987-ci ildə çəkdiyi "Berlin üzərində səma" ("Wings of Desire") filmi isə iki bölünmüş Berlin şəhərində insanlara sevgi bəsləyən mələklərdən bəhs edən poetik və fəlsəfi şah əsərdir.

Vim Venders təkcə bədii filmləri ilə deyil, həm də vizual baxımdan valеhedici və dərin məzmunlu sənədli filmləri ilə dünya şöhrəti qazanmışdır.
1999-cu ildə Kubanın unudulmuş qocaman musiqiçilərini toplayaraq çəkdiyi "Buena Vista Social Club" sənədli filmi qlobal bir mədəniyyət fenomeninə çevrilmiş və eyniadlı musiqi albomunun dünyada milyonlarla nüsxə satılmasına səbəb olmuşdur.

Məşhur rəqqasə və xoreoqraf Pina Bauş haqqında çəkdiyi 3D formatlı "Pina" sənədli filmi və fotoqraf Sebastyan Salqadonun həyatından bəhs edən "Yerin duzu" ("The Salt of the Earth") ekran əsərləri onun fərqli sənət sahələrinə olan dərin hörmətini nümayiş etdirir.

Bəstəkar və sənətçilərin portretini böyük ustalıqla çəkən rejissor bu filmləri ilə dəfələrlə "Oskar" mükafatına namizəd göstərilmişdir.
O, kinematoqrafiya ilə yanaşı peşəkar fotoqraf kimi də fəaliyyət göstərir, sərgilər təşkil edir və kadrın poetik kompozisiyasını yaratmaqda fövqəladə istedadı ilə seçilir.
Venders uzun illər Avropa Kino Akademiyasının prezidenti kimi fəaliyyət göstərərək müstəqil Avropa kinosunun inkişafına və gənc rejissorların dəstəklənməsinə böyük töhfələr vermişdir.
2023-cü ildə Yaponiyada çəkdiyi və Tokioda tualet təmizləyicisi işləyən sadə bir insanın gündəlik həyatından bəhs edən "Mükəmməl günlər" ("Perfect days") filmi onun fəlsəfi baxışının və emosional dərinliyinin hələ də zirvədə olduğunu göstərdi.

Venesiya və Berlin kinofestivallarının fəxri mükafatlarına layiq görülən usta rejissor bu gün də aktiv yaradıcılıqla məşğul olur və vizual estetika ilə zəngin nəhəng kinematoqrafiya irsi yaradır.