Icma.az
close
up
RU
Dünya üzrə bəndlərdə toplanan su Yerin qütblərini dəyişdirir (ARAŞDIRMA)

Dünya üzrə bəndlərdə toplanan su Yerin qütblərini dəyişdirir (ARAŞDIRMA)

Qaynarinfo portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Yeni elmi araşdırma göstərib ki, dünyanın müxtəlif bölgələrində yerləşən su anbarlarında toplanan nəhəng su kütlələri Yer kürəsinin fırlanma oxunu dəyişməyə başlayıb. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu nəticələr "Live Science” nəşrində yayımlanan və "Geophysical Research Letters” jurnalında dərc olunan araşdırmada təqdim olunub.

Alimlərin izahına görə, bəndlərdə saxlanılan suyun ümumi çəkisi Yer səthində və daxili qatlarda kütləni yenidən paylayır, nəticədə sərt yer qabığı mantiyanın üzərində "sürüşərək” Yer kürəsinin qütblərinin mövqeyini dəyişdirir. Bu proses "həqiqi qütb dəyişməsi” (true polar wander) adlanır və Yer oxunun səthə nəzərən istiqamətinin dəyişməsi ilə xarakterizə olunur.

Tədqiqatçılar 1835–2011-ci illər arasında dünya üzrə tikilmiş 6862 bəndin təsirini öyrəniblər. Bu bəndlərdə toplanan suyun həcmi ümumdünya okeanının səviyyəsini 23 millimetr aşağı salıb. Eyni zamanda bu su kütlələrinin çəkisi Yer kürəsinin oxunu 1,1 metr məsafədə dəyişdirib.

Kompüter modelləşdirilməsi nəticəsində alimlər qütb dəyişməsinin iki əsas mərhələsini müəyyən ediblər:

Birinci mərhələ (1835–1954): Bu dövrdə Şimali Amerika və Avropada iri bəndlərin tikintisi ilə əlaqədar Şimal qütbü 20 sm şərq uzunluğunun 103-cü meridianına (Rusiya, Monqolustan və Çin ərazilərindən keçən xətt) doğru hərəkət edib.

İkinci mərhələ (1954–2011): Bu mərhələdə Şərqi Afrika və Asiyada bəndlərin kütləvi tikintisi nəticəsində qütb 57 sm qərb uzunluğunun 117-ci meridianına (Şimali Amerikanın qərbi və Sakit okeanın cənub hissəsi) doğru dəyişib.

Alimlər qeyd edirlər ki, bu dəyişikliklər Yer kürəsində gündəlik həyat və iqlim prosesləri üzərində nəzərəçarpacaq təsir göstərmir. Lakin bəndlərin dünya okeanının səviyyəsinə təsiri ciddi olaraq qalır. Bəndlər axar suları saxladığı üçün okeanlara daxil olan suyun miqdarını azaldır. Bu səbəbdən, okean səviyyəsinin gələcəkdə artımını proqnozlaşdırarkən bəndlərin yaratdığı təsir də nəzərə alınmalıdır.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:238
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 11 İyul 2025 20:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see322

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see321

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see314

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see304

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see300

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see296

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see295

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see267

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see266

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see258

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see256

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see255

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see253

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see247

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see244

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see242

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see241

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see205

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see201

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri