Dünyada hər il minlərlə buzlaq yox olacaq TƏHLÜKƏ

Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, dünyadakı buzlaqlar sürətlə yox ola bilər və 21-ci əsrin ortalarına qədər hər il tamamilə yoxa çıxan buz təbəqələrinin sayı bir neçə minə çata bilər.

Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, "Nature Climate Change" jurnalında dərc olunan yeni tədqiqat "pik buzlaq itkisi" anlayışını təqdim edib.

Buna görə, buzlaqların azaldığı və faktiki olaraq yox olduğu bir dövr başlayacaq. Qlobal istiləşmə sənaye öncəsi səviyyələrdən 1,5°C yuxarı həddə məhdudlaşdırılarsa, onda buzlaqlarının əriməsinin pik həddi 2041-ci ildə baş verəcək və hər il Yer üzündən təxminən 2000 buzlaq yox olacaq.

Temperaturun 4°C-yə qədər daha da istiləşməsi ilə bu pik həddi daha da gücləndirəcək, hər il təxminən 4000 buzlaq itiriləcək ki, bu da hazırkı itki sürətindən 3-5 dəfə çoxdur.

Alimlər hazırda Yer kürəsində 200 mindən çox buzlaq olduğunu bildirirlər, lakin onların sayı dünyada, xüsusən də Alp dağları, Qafqaz və And dağları kimi kiçik dağ buzlaqlarının olduğu ərazilərdə sürətlə azalır. Bu bölgələrdəki buzlaqların yarıdan çoxu növbəti iyirmi il ərzində yox ola bilər. Lakin Qrenlandiya və ya Rusiya Arktikasındakı kimi böyük buzlaqlar daha uzun müddət mövcud olacaq, lakin zaman keçdikcə onlar da yox olmaq təhlükəsi ilə üzləşəcəklər.

Alimlər buzlaqların itirilməsinin yalnız ümumi buz kütləsi məsələsi olmadığını vurğulayırlar. Hər bir buzlaq ayrılıqda mühüm ekoloji və mədəni rol oynayır: çayları və su anbarlarını şirin su ilə təmin edir, kənd təsərrüfatını və su elektrik stansiyalarını dəstəkləyir və yerli icmalar üçün təbii və mədəni irsin bir elementi funksiyasını oynayır. Müşahidə olunan bu tendensiya artıq dağ ekosistemlərində dəyişikliklərə səbəb olur, ənənəvi mövsümi su axınlarını pozur, bölgələrin sosial-iqtisadi sabitliyinə təsir göstərir.

Zeynəb Rzayeva