Dünyanı silkələyən nitq: Trampın çıxışı kimləri QORXUTDU...

ABŞ Prezidenti Donald Tramp vəzifəyə başladıqdan 43 gün sonra Konqresdə çıxış edib.

Modern.az-ın məlumatına görə, 100 dəqiqəyə yaxın davam edən çıxış zamanı o, gördüyü və görəcəyi işlərdən danışıb.

Tramp Ukraynadakı müharibəni “qanlı tükənmə müharibəsi” adlandırıb, bu münaqişənin dayandırılmasının vacibliyini bildirib. O, həmçinin Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskidən məktub aldığını, Zelenskinin ABŞ ilə mineral ehtiyatlar sazişini imzalamağa hazır olduğunu qeyd edib.

Prezident, eyni zamanda 2021-ci ildə ABŞ ordusunun Əfqanıstanı tərk edən zaman törədilmiş terror aktının təşkilatçısının saxlanıldığını açıqlayıb. Ağ Ev rəsmilərinin məlumatına görə, həmin şəxs İŞİD-in yüksək səviyyəli komandiri Məhəmməd Şərifullahdır. Tramp çıxışında Konqresdən vergi endirimləri və sərhəd təhlükəsizliyi ilə bağlı qanun layihəsini qəbul etməyi tələb edib. O, həmçinin ABŞ ərazisini raket hücumlarından qorumaq üçün “Qızıl Günbəz” adlanan müdafiə sisteminin inşasına maliyyə ayrılmasını istəyib. 

Demokratlar Trampın çıxışına etiraz ediblər. Texasdan olan demokrat konqresmen Al Qrin Trampın xalqın dəstəyinə sahib olmadığını səsləndirib, respublikaçı konqresmen Nensi Meys ona sərt cavab verib. Səs-küydən sonra spiker Mayk Conson Qrinin zaldan çıxarılmasını tapşırıb.

Bəzi demokratlar isə etirazlarını sakit şəkildə ifadə ediblər. Onlar, o cümlədən Nensi Pelosi Trampa qarşı həmrəylik göstərmək üçün çəhrayı rəngli geyimlər geyiniblər.

Tramp çıxışında iqtisadi məsələlərə də toxunub. O, inflyasiyanı və ərzaq qiymətlərinin artmasını Co Bayden administrasiyasının uğursuzluğu kimi qiymətləndirib. Xüsusilə yumurtanın qiymətinin nəzarətdən çıxdığını iddia edib, lakin bunun səbəblərini izah etməyib.

Prezident hökumət xərclərini azaltmaq üçün milyarder İlon Maskı federal büdcə islahatlarının rəhbəri kimi təqdim edib. Trampın sözlərinə görə, Mask hökumətdə "yüz milyardlarla dollar dəyərində korrupsiya" aşkar edib.

Donald Trampın çıxışı dünya mediasında geniş müzakirə olunub. Xarici mətbuat onun ritorikasına, çıxışının kompromissiz tonuna və qlobal siyasətə dair mesajlarına diqqət yetirib.

Amerikanın Politico nəşri Trampın çıxışını "siyasi normalara sığmayan" və "emosional mesajlarla zəngin" bir nitq kimi xarakterizə edib. Nəşrin fikrincə, Tramp, siyasi etiketi pozsa da, tamaşaçıları təsir altına salmağı yaxşı bacarır.

Fransanın "Le Monde" qəzeti yazır ki, Tramp çıxışında prezidentliyinin ilk günlərində yaratdığı "şok effekti" yenidən vurğulayıb. O, "Amerika qayıtdı!" şüarını səsləndirib, lakin bu ifadə əvvəlcə 2021-ci ildə Co Bayden tərəfindən işlədilmişdi. Qəzet qeyd edir ki, hər iki liderin ABŞ və dünya siyasətindəki rolu barədə baxışları tamamilə fərqlidir.

Böyük Britaniyanın "Financial Times" nəşri Trampın proteksionist iqtisadi siyasətinə diqqət çəkərək bildirib ki, prezident ABŞ-ın ticarət siyasətində radikal dəyişikliklər etməyə hazırlaşır. Tramp çıxışında tariflərin müəyyən "narahatlıqlar" yaradacağını qəbul etsə də, onların ölkənin maraqlarına xidmət edəcəyini bildirib.

Çinin "China Daily" qəzeti Trampın çıxışını "sərt" adlandırıb. Qəzet yazır ki, prezident nitqi zamanı 43 günlük hakimiyyəti ərzində gördüyü işləri tərifləyib, eyni zamanda demokratlara qarşı sərt ittihamlar səsləndirib. O, 2 apreldən etibarən genişmiqyaslı qarşılıqlı tariflər tətbiq edəcəyini elan edib.

"The New York Post" nəşri isə yazır ki, Trampın çıxışı "amerikalıları ruhlandırıb, demokratları isə narahat edib". Nəşr qeyd edir ki, prezident çıxışında mühafizəkar dəyərləri ön plana çəkib: ənənəvi ailə modelini, gender məsələlərinə baxışını və sərhəd təhlükəsizliyini vurğulayıb. O, Konqresin dəstəyini gözləmədən sərhədi bağlamaq niyyətində olduğunu bildirib.

Almaniyanın "Focus" nəşri Trampın çıxışını "təkbaşına dünyanı xilas edə biləcəyinə inanan bir liderin nitqi" kimi qiymətləndirib. Qəzet qeyd edir ki, Tramp özünü ABŞ hökumətinin başçısı deyil, "tarixi missiyası olan bir lider" kimi təqdim edib.

Ümumilikdə, dünya mediası Trampın çıxışını onun xarakterinə uyğun olaraq sərt və özündən əmin şəkildə təqdim olunan nitq kimi dəyərləndirib. Onun sözləri və qərarları ölkə daxilində və beynəlxalq arenada ciddi rezonans doğurmağa davam edir.

Modern Təhlil və Araşdırma Qrupu