Dünyanın ən uzun təcrübəsinin 100 yaşı olur

Dünyada fasiləsiz şəkildə aparılan ən uzun laboratoriya təcrübəsi artıq təxminən 100 ilə yaxındır davam edir və yaxın gələcəkdə başa çatacağı gözlənilmir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, aşağı texnologiyalı "Pitch Drop" təcrübəsinin 2027-ci ildə 100 yaşı tamam olacaq. Bu təcrübə 1927-ci ildə Avstraliyanın Kvinslend Universitetində professor Tomas Parnell tərəfindən başladılıb.

Supercarblondie.com yazır ki, bu təcrübə son dərəcə böyük səbir tələb edir: tədqiqatçılar bəzən hər hansı bir hərəkəti görmək üçün 12 ilə qədər gözləməli olurlar.

Parnell dünyanın ən qatı mayelərindən biri olan qatranın axıcılığını və yüksək özlülüyünü nümayiş etdirmək üçün bir təcrübə təqdim edib. 1927-ci ildə o, isti qatranı möhürlənmiş qıfa töküb və mayenin tam sabitləşməsi üçün onu üç il ərzində toxunulmaz saxlayıb.

1930-cu ilin oktyabrında Parnell qıfın boğaz hissəsini kəsib ki, qatran damcı-damcı axa bilsin. Lakin qatran son dərəcə özlü maye olduğu üçün hunidən axmağa tələsməyib.

Əslində, ilk damcı yalnız səkkiz ildən sonra, dəqiq desək, 98 ay sonra düşüb. İkinci damcı üçün alimlər daha da uzun – 99 ay gözləməli olublar. Üçüncü damcı isə nisbətən daha tez, 86 ay ərzində formalaşıb.

Yeddinci damcı 1988-ci ilin iyulunda düşüb və onun yaranması 111 ay çəkib. Görünür, bundan sonra proses daha da yavaşıyıb. Belə ki, səkkizinci damcı 2000-ci ilin noyabrında – 148 ay gözləmədən sonra, doqquzuncu və indiyədək sonuncu damcı isə 2014-cü ilin aprelində, əvvəlki düşmədən 161 ay sonra yerə düşüb.

Tədqiqatçılar səkkizinci damcını analiz edərək müəyyən ediblər ki, onun özlülüyü suyun özlülüyündən təxminən 280 milyard dəfə çoxdur.

Bu təcrübə "dünyanın ən uzunmüddətli fasiləsiz laboratoriya təcrübəsi” kimi Ginnesin Rekordlar Kitabına daxil edilib və onun daha təxminən 100 il davam edəcəyi gözlənilir.

Maraqlıdır ki, indiyədək heç kim qatran damcılarından heç olmasa birinin düşmə anını canlı olaraq görməyib.

Uğursuz zaman seçiminin ən məşhur nümunəsi təcrübənin əvvəlki nəzarətçisi Con Meynstounun başına gəlib. 3 iyul 1988-ci ildə o, cəmi bir neçə dəqiqəlik laboratoriyadan su içməyə çıxan kimi, yeddinci damcı yerə düşüb.

"Pitch Drop" təcrübəsi onilliklər ərzində canlı yayımlansa da, texniki nasazlıqlara görə 2000 və 2014-cü illərdə baş verən damcı düşmələri qeydə alınmayıb.

Aydın