Əhəmiyyətli vəzifələri süni intellektə həvalə edə biləcəyikmi?

...Süni intellektə inamla bağlı müzakirələr texnologiyadan kənara çıxır və cəmiyyətin fundamental suallarına toxunur - maşınların vacib vəzifələri yerinə yetirməsinə icazə verilməlidirmi?

SİA-nın məlumatına görə, bunu “New Scientist” yazır.

Deməli, yuxarıda dediklərimizə misal olaraq məşhur dördrəng teoreminin isbat tarixini göstərmək olar. Problemin mahiyyəti: dünyanın istənilən xəritəsini rəngləndirmək üçün nə qədər rəng lazımdır ki, qonşu ölkələr eyni rəngdə olmasın? Cavab dörddür.

Bu, 1976-cı ildə minlərlə mümkün xəritə konfiqurasiyasını sınaqdan keçirən kompüterdən istifadə etməklə sübuta yetirilib.

…Bu "kompüter" sübutu riyaziyyat ictimaiyyətində reaksiya fırtınasına səbəb oldu. Bir çox elm adamı şübhə edirdi: əl ilə yoxlanıla bilməyən bir şeyi sübut edilmiş hesab etmək olarmı?

O vaxtdan bəri kompüter sübutları nadir olaraq qalıb. Bununla belə, vəziyyət dəyişir. Yeni süni intellekt sistemləri sualı fərqli şəkildə ortaya qoyur: nəyə görə mürəkkəb sübutları rəsmi olaraq yoxlaya bilən maşınlardan daha çox səhv edən insanlara etibar etməliyik?

Bu akademik debat daha geniş dilemmanı əks etdirir: Süni intellektə nə vaxt və hansı sahələrdə nəzarəti ələ almağa icazə verilməlidir?

Müasir süni intellekt agentləri artıq insanları adi işlərdən – hesabların işlənməsindən tutmuş bayramların bronlaşdırılmasına qədər – azad edəcəyinə söz verirlər. Bununla belə, praktikada bu cür sistemlər tez-tez həm “dahilərin parıldaması”, həm də “məyusluq hücumları” nümayiş etdirir.

Kredit kartınız və ya parollarınızla bir maşına etibar etmək, bir zamanlar sübutu olan bir kompüterə etibar etmək qədər narahatedicidir. Ancaq indi biz yalnız xəritəni rəngləmirik, həm də onun sərhədlərini araşdırırıq - və nə tapacağımızı bilmirik: etibarlı köməkçi və ya rəqəmsal “xain”..?

Əli Babayev