El Nino Şərqi Afrikada 3 milyona qədər insanı evlərindən didərgin sala bilər

2026-cı ilin sonuna qədər şiddətli daşqınlar Somali, Keniya, Cənubi Sudan və Uqandada 3 milyon insanı didərgin sala bilər

El Nino təbii fenomeni 2026-cı ilin sonuna qədər Şərqi Afrikada 3 milyona qədər insanı evlərindən didərgin sala bilər. AYNA.AZ xarici mediaya istinadən bildirir ki, bu barədə BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarının (BMT QAK) xəbərdarlığında qeyd olunub.

BMT QAK bildirir ki, "2026-cı ilin sonuna qədər çox güclü El Nino qasırğasının yaratdığı şiddətli daşqınlar Somali, Keniya, Cənubi Sudan və Uqandada 770 min ilə 3 milyon arasında insanı didərgin sala bilər".

Bəyanatda qeyd olunub ki, regionda "artıq dağıdıcı daşqınlar baş verib: 2023-cü ildə 2 milyondan çox insan evlərindən didərgin düşüb, bəzi ailələr dəfələrlə qaçmaq məcburiyyətində qalıb".

BMT QAK 9-20 noyabr tarixlərində Türkiyədə keçiriləcək BMT İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflərinin Konfransında (COP31) hökumətləri "qaçqınları və didərgin düşmüş insanları milli iqlim planlarına və maliyyələşdirmə mexanizmlərinə daxil etməyə" çağıracaq.

Bildirilib ki, "son on ildə hava şəraiti ilə əlaqəli fəlakətlər dünyada 255 milyondan çox daxili köçə səbəb olub". Orta hesabla, hər gün təxminən 70 min insan köçəri düşüb.

Dünya üzrə məcburi köçkünlərin dörddə üçü və ya təxminən 90 milyon insan "şiddətli quraqlıq, fəlakətli daşqınlar və isti hava dalğaları kimi iqlimlə əlaqəli təhlükələrin yüksək və ya həddindən artıq riski" olan ölkələrdədir. Onların bir çoxu münaqişə, zorakılıq və təqiblərdən qaçıb, lakin "resursların və uyğunlaşma imkanlarının ciddi şəkildə məhdud olduğu yerlərdə yeni böhranlarla üzləşirlər".

İqlim dəyişikliyi "köçkünlər üçün davamlı həllər axtarışını" təhdid edir. BMT qeyd edib ki, 2026-cı ilin birinci yarısında evlərinə qayıdan qaçqınların üçdə ikisindən çoxu iqlim təhdidlərinə son dərəcə həssas ölkələrə gəlib və bu da onların qayıdışının davamlılığı ilə bağlı narahatlıqlar yaradır.

Yer üzündə iqlim və hava şəraiti əsasən iki iqlim fenomeninin - El Nino və La Nina (ispan dilində "oğlan" və "qız" mənasını verir) vəziyyətindən asılıdır. Birincisi, mərkəzi və şərqi Sakit Okeanda yuxarı su təbəqəsinin kəskin istiləşməsi ilə, ikincisi isə yuxarı su təbəqəsinin soyuması ilə əlaqələndirilir. Bu parametrdəki dəyişikliklər qlobal iqlim sisteminin okean temperaturu ilə birbaşa əlaqəsi olmayan digər elementlərində bir sıra dəyişikliklərə səbəb olur.