Elektron sistemlərdə infrastruktur çatışmazlığı və səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyəti

Son illərdə Azərbaycanda müxtəlif sahələrdə olduğu kimi səhiyyə sistemində də rəqəmsallaşma istiqamətində ciddi addımlar atılır. Tibbi xidmətlərə çıxışın asanlaşdırılması, şəffaflığın artırılması və idarəetmənin səmərəliliyinin təmin olunması məqsədilə bir sıra tibb müəssisələri elektron sistemə keçid edib. Bu proses ümumilikdə müsbət təşəbbüs kimi dəyərləndirilsə də, icra mərhələsində bəzi texniki və təşkilati problemlər müşahidə olunur.

Təəssüf ki, mövcud internet infrastrukturu və texniki avadanlıqlar bir çox tibb müəssisəsində bu sistemlərin effektiv işləməsinə imkan vermir. Poliklinikalarda və rayon tibb mərkəzlərində çalışan tibb işçilərinin geri bildirişlərinə əsasən, elektron sistemlərin işləməsində tez-tez nasazlıqlar baş verir. Ən çox rast gəlinən problemlər sırasında aşağı sürətli və qeyri-sabit internet bağlantısı, köhnəlmiş kompüter texnikası və sistemin donması kimi hallar qeyd olunur.

Misal üçün, elektron reseptlərin sistemə daxil edilməsi, xəstə məlumatlarının qeydiyyatı və TƏBİB sisteminə hesabatların göndərilməsi zamanı gecikmələr yaranır. Bir çox hallarda, həkimlər xəstənin müayinəsini 10-15 dəqiqəyə tamamlasa da, elektron sistemdə həmin məlumatların işlənməsi 30 dəqiqəyə qədər vaxt aparır. Sistem donduqda isə bu müddət daha da artır.

Əlavə olaraq, bəzi müəssisələrdə elektron sənədlərlə yanaşı, hələ də kağız jurnalların doldurulması tələbi qüvvədə qalır ki, bu da həm vaxt itkisinə, həm də iş yükünün artmasına səbəb olur.

Rəqəmsal texnologiyalar üzrə beynəlxalq hesabatlara əsasən (məsələn, Speedtest Global Index), Azərbaycan 2024-cü ilin sonlarına olan statistikaya görə mobil internet sürətinə görə 70-ci, sabit internet sürətinə görə isə 110-cu yerdə qərarlaşıb. Bu isə inkişaf etmiş elektron səhiyyə sistemlərinin dayanıqlı işləməsi üçün yetərli baza olmadığını göstərir.

Bundan əlavə, Hesablama Palatası və digər nəzarət qurumlarının hesabatlarında da bəzi tibb müəssisələrinin texniki təminatının kağız üzərində tam görünsə də, faktiki olaraq kifayət etmədiyi qeyd olunur.

Əgər bu problemlər operativ şəkildə həll olunmazsa, həm həkimlərin işinə maneələr yaranacaq, həm də xəstələrin keyfiyyətli tibbi xidmətə çıxışı gecikəcək. Bu isə vətəndaş məmnuniyyətinə və ümumi səhiyyə sisteminin effektivliyinə mənfi təsir göstərir.

Çıxış yolu isə aşağıdakı göstəricilərə əməl etməklə mümkündür:

Regionlarda internet infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi;Müasir və funksional kompüter texnikasının təminatı;Elektron sistemlərin istifadəçi yönümlü dizaynla yenilənməsi;Həkimlər üçün texniki təlimlərin təşkili;Elektron və kağız sənəd dövriyyəsinin paralel aparılmasının tədricən ləğvi.

Səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyəti yalnız tibbi heyətin peşəkarlığından deyil, həm də onlara yaradılan iş şəraitindən asılıdır. Texniki çatışmazlıqlar insan sağlamlığı ilə bağlı qərarların vaxtında və düzgün verilməsinə əngəl törətməməlidir.

Qadir, Bizimyol.info