Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Əlifba qədər vacib İlkin tibb yardım dərsləri niyə hələ də FORMALDIR...

Əlifba qədər vacib İlkin tibb yardım dərsləri niyə hələ də FORMALDIR...

Modern.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Azərbaycanda orta məktəblər və ali təhsil müəssisələrində ilkin tibbi yardım, ürək masajı və süni tənəffüs kimi həyati bacarıqları əhatə edən dərslər mövcud olsa da, bu sahəyə marağın kifayət qədər olmaması narahatlıq doğurur. Rəsmi proqramlarda bu mövzular nəzərdə tutulsa da, tədrisin keyfiyyəti, praktiki məşğələlərin azlığı və maarifləndirmə işlərinin zəifliyi səbəbindən şagird və tələbələr bu bilikləri effektiv şəkildə mənimsəmir.

Bəzi təhsil müəssisələrində ilkin tibbi yardım dərsləri yalnız nəzəri bilgilərlə məhdudlaşır, praktik bacarıqlar isə ya ümumiyyətlə öyrədilmir, ya da formal şəkildə keçirilir. Nəticədə, qəfil ürək dayanması, boğulma və digər təcili tibbi yardım tələb edən vəziyyətlərdə əhalinin böyük bir hissəsi necə müdaxilə etməli olduğunu bilmir.

Statistikaya əsasən, qəfil ürək dayanmasından ölüm hallarının böyük hissəsi hadisə yerində heç bir yardım göstərilmədən baş verir. Tibb mütəxəssisləri və təcili yardım xidmətləri dəfələrlə bu problemin altını cızaraq bildirirlər ki, ilkin tibbi yardım bacarığı hər bir vətəndaş üçün vacibdir və onun olmaması insan həyatına başa gələ bilər.

Modern.az mövzu ilə bağlı Elm və Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın katibi Günay Əkbərova ilə həmsöhbət olub.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda orta məktəblərdə və universitetlərdə ilkin tibbi yardım, ürək masajı və süni tənəffüs ilə bağlı dərslər keçirilsə də, bu dərslərə tələbə və şagirdlərin marağının az olduğu müşahidə edilir:

“Halbuki, bu biliklər sadəcə bir dərs deyil, bir insanın həyatını xilas edə biləcək bacarıqlardır. Təsəvvür edin, küçədə huşunu itirən bir nəfərlə qarşılaşırsınız və ətrafınızdakı insanlar nə edəcəyini bilmir. Ki, açığı hazırki vəziyyətdə belə bir hal məktəb və ya universitetdə baş verdikdə açığı şagirdlərimizin və təkəbələrimizin bir çoxu nəyinki ilkin yardım göstərmək, hətta nə edəcəkləri ilə bağlı özlərini itirirlər. Ya da ailə üzvlərinizdən biri qəfil nəfəs almaqda çətinlik çəkir, həkim çağırmaq üçün vaxt lazımdır, amma həmin an nə edəcəyinizi bilmirsiniz. İlk tibbi yardım biliklərimiz olsaydı, bəlkə də həmin insanın həyatını xilas edə bilərdik. Amma bizdə bu dərslərin yetərincə əhəmiyyət kəsb etməməsinin səbəbləri nədir?

Əsas problemlərdən biri odur ki, ilkin tibbi yardım dərsləri çox vaxt nəzəri formada keçirilir və şagirdlərə real tətbiq etmə imkanı verilmir. Halbuki, Almaniya və Finlandiya kimi ölkələrdə bu dərslər interaktiv şəkildə, simulyasiyalar və real həyat situasiyaları əsasında təşkil edilir. Orada şagirdlər sadəcə kitablardan oxumurlar, manekenlər üzərində ürək masajı və süni tənəffüs tətbiq edir, qəfil yaranan fövqəladə hallarda necə reaksiya verməli olduqlarını öyrənirlər. Bizdə isə çox vaxt bu dərslər "sadəcə keçilməli olan bir mövzu" kimi qəbul edilir və tələbələrin yaddaşında qalmır.

Başqa bir səbəb isə cəmiyyət olaraq bu biliklərin əhəmiyyətini kifayət qədər dərk etməməyimizdir. Biz çox vaxt belə hadisələrin bizə təsadüf etməyəcəyini düşünürük. Amma dünyanın müxtəlif ölkələrində ilkin tibbi yardımın nə qədər vacib olduğu qəbul edilib və bu bacarıqların öyrənilməsi məcburi hala gətirilib. Məsələn, Norveçdə məktəb məzunlarının ilkin tibbi yardım sertifikatı olmadan məzun olmalarına icazə verilmir. İsveçdə isə sürücülük vəsiqəsi almaq üçün bu bacarıqları sübut etmək vacibdir. Bizdə isə insanlar bu biliklərin həyat qurtara biləcəyini yalnız real bir hadisə ilə üzləşəndə anlayırlar”.

Müsahibimizin sözlərinə görə, eyni zamanda, şagirdlər və tələbələr dərs yükünün çox olması səbəbindən bu dərsləri əlavə yük kimi görürlər:

“Onların əsas məqsədi imtahanlardan yüksək qiymət almaq olduğundan, həyat qurtaran bacarıqları öyrənməyə prioritet vermirlər. Amma bəzi ölkələrdə, məsələn, ABŞ-da bu problemi həll etmək üçün ilkin tibbi yardım dərsləri xüsusi metodlarla öyrədilir. Orada şagirdlər üçün simulyasiya proqramları keçirilir, onlara qəza və ya təcili tibbi yardım tələb edən vəziyyətlərdə necə davranacaqlarını göstərmək üçün real hadisələr üzərində praktiki məşğələlər təşkil edilir. Bu, həm maraqlıdır, həm də real həyatda tətbiq edilə bilən bilikləri öyrənməyə kömək edir.

İlkin tibbi yardım bacarıqlarının nə qədər vacib olduğunu göstərən çoxlu real hadisələr var. İngiltərədə bir məktəbli uşaq dərsdə öyrəndiyi ilkin tibbi yardım sayəsində küçədə huşunu itirən bir nəfərin həyatını xilas edib. Statistikaya görə, ürək dayanması baş verən insanlara ilk 2-3 dəqiqədə müdaxilə edildikdə, onların sağ qalma ehtimalı 2-3 dəfə artır. Bəs biz niyə bu bilikləri öyrənməyə kifayət qədər maraq göstərmirik?

Bu dərsləri daha cəlbedici etmək üçün bəzi effektiv tədbirlər görülə bilər. İlk növbədə, praktiki məşğələlər təşkil edilməli, məktəblərə və universitetlərə həkimlər, təcili tibbi yardım işçiləri və xilasedicilər dəvət olunmalıdır ki, şagirdlər və tələbələr bilikləri birbaşa mütəxəssislərdən öyrənsinlər. Məsələn, Finlandiyada bu üsul geniş yayılıb və uşaqlar real həyatda tətbiq edə biləcəkləri bacarıqları öyrənirlər. Digər bir metod isə sertifikatlaşdırmadır – şagirdlər və tələbələr bu bilikləri mənimsədikdən sonra onlara sertifikat verilsə, bu, onların gələcəkdə iş imkanlarına da müsbət təsir göstərə bilər. Bundan əlavə, bəzi ölkələrdə olduğu kimi, bizdə də simulyasiya oyunları və yarışlar təşkil edilə bilər. Məsələn, Fransada "Ən yaxşı ilkin tibbi yardımçı" adlı yarışlar keçirilir və bu, şagirdlərin həm marağını artırır, həm də onları bu bacarıqları praktik şəkildə öyrənməyə təşviq edir.

Bu məsələdə valideynlərin də rolu böyükdür. Əgər valideynlər bu biliklərin vacibliyini anlayıb övladlarına bu mövzuda dəstək versələr, uşaqların da marağı artar.

Valideynlər məktəblərlə əməkdaşlıq edərək, uşaqlarının bu bacarıqları mənimsəməsini təşviq etməlidirlər.

Unutmayaq ki, bu dərslər sadəcə bir fənn deyil – onlar bir insanın həyatını xilas edə biləcək biliklərdir. Əgər Azərbaycanda bu istiqamətdə ciddi addımlar atılsa, gələcək nəsil daha təhlükəsiz və sağlam bir cəmiyyətin formalaşmasına töhfə verə bilər. Bəlkə də bu bilikləri öyrənməklə bir gün bir insanın həyatını xilas edəcəyik”…

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:176
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 05 Aprel 2025 16:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see408

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see328

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see307

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see303

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see293

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see285

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see281

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see277

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see264

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see257

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see254

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see239

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see234

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see219

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see214

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see198

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see195

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see188

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri