Elm dünyasında inqilab: Saniyədə 1000 dəfə dönərək elektrik istehsal edən canlı tapıldı

Alimlər təbiətdə mövcud olan ən kiçik, lakin ən sürətli "bioloji mühərriki" kəşf ediblər. Bu mikroskopik canlı öz bədən mexanizmini bir turbin kimi istifadə edərək enerji hasil edir.

Milli.Az xəbər verir ki, söhbət bir çox bakteriyanın hərəkət etməsini təmin edən, quyruğa bənzəyən flagellum (qırmanc) strukturundan gedir. Lakin son tədqiqatlar bu strukturun sadəcə bir quyruq deyil, tam funksional bir elektrik mühərriki kimi işlədiyini üzə çıxarıb.

Bu bioloji mühərrik saniyədə 1000 dəfəyə qədər dönmə sürətinə çata bilir. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Formula 1 avtomobillərinin mühərrikləri saniyədə orta hesabla 200-300 dövr edir. Bu mikroskopik canlı isə hər hansı sürtkü yağı və ya metal parça olmadan bu sürəti təmin edir.

Bu canlılar enerjini qidadan deyil, birbaşa hüceyrə pərdəsindəki proton axınından (ion hərəkətindən) alırlar. Protonlar mühərrikin "stator" hissəsindən keçərkən fırlanma hərəkəti yaradır. Bu proses mexaniki enerjinin biokimyəvi elektrik enerjisinə çevrilməsinin ən mükəmməl nümunəsidir.

İnsan istehsalı olan ən müasir mühərriklər enerjinin böyük hissəsini istilik olaraq itirdiyi halda, bu bioloji mühərriklər demək olar ki, 100% səmərəliliklə işləyir. Onlar heç bir enerji itkisi vermədən gücü birbaşa hərəkətə çevirə bilirlər.

Alimlər bu bioloji mexanizmi kopyalayaraq gələcəkdə:

Nanobotlar: İnsan qanında hərəkət edərək xərçəng hüceyrələrini tapan mikroskopik robotlar hazırlamağı;

Ultra-səmərəli mühərriklər: Yanacaq sərfiyyatı olmayan və qızmayan yeni nəsil texnologiyalar yaratmağı hədəfləyirlər.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az