Elman Cəfərli: Suriya hadisələrindən sonra gözlər İrana dikilib

“Yaxın Şərqdə 2011-ci ildən başlanmış inqilabi dəyişikliklər məntiqi sonluğuna yaxınlaşır". 

Bunu siyasi şərhçi Elman Cəfərli "Cebheinfo.az"-a açıqlamasında deyib. 

O bildirib ki, 13 il ərzində 20-30 illik avtoritar rejimlər tarixin arxivinə göndərilib:

"Kənardan müdaxilələr olsa da, ərəb inqilablarında aparıcı qüvvə əzilən xalq kütlələridir. Bu gün inqilbadan sonrakı Tunisdə demokratik seçkilər keçirilir, siyasi sabitlik var. İraqda sosial-iqtisadi göstəricilər Səddam Hüseyn dövrünə yaxınlaşır. 

Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, “demokratiya Şərq xalqları üçün deyil” tezisi yanlışdır.

Müsəlman Şərqində ilk demokratik cümhuriyyət Azərbaycanda qurulub. 

Ardınca Türkiyə Respublikası yaradılıb və bir əsrdir yaşayır. Ərəb ölkələrində, İranda, Əfqanıstanda da normal demokratik idarəçiliyin qurulması mümkündür".

Siyasi şərhçi qeyd edib ki, Suriya hadisələrindən sonra gözlər İrana dikilib:

"40 ildir bu ölkədə adını “islam repsublikası” qoymuş bir avtoritar sistem hakimdir. Əhalinin müəyyən sosial-iqtisadi hüquqları olsa da, qeyri-fars millətlərinə qarşı diskriminasiya yüksək həddədir.

Molla cildindəki hakim rejim faşist siyasəti aparır. Qeyri-fars millətləri, hətta qeyr-şiələr, qeyri-müsəlmanlar sıxışdırılır. İran xalqları 40 illik əsarətdən cana yığılıb. İnsanları daha çox narazı salan isə neftlə zəngin İranın gəlirlərinin əhəmiyyətli hissəsinin İraqda, Livanda, Suriya fəaliyyət göstərək proksi qüvvələrə, terror təşkilatlarına xərclənməsidir. 

Hətta sistemin dayağı olan ruhanilər də bununla bağlı narazılıqlarını dilə gətirirlər. Bu ilin ortalarından yenidən alovlanmış İsrail-Fələstin qarşıdurmasında İranın proksi qüvvələri ciddi zərbə aldı, terror təşkilatlarının rəhbərləri zərərsizləşdirildi".

Onun sözlərinə görə, hazırda İranın mövqeyində ciddi laxlamalar var:

"Rejim əvvəlki gücündə deyil. Tərslikdən ölkə daxilində də sonuncu hicab qiyamından sonra rejimin mövqeləri sarsılıb. 

Müşahidələr onu deməyə əsas verir ki, İran yenidən qurulma ərəfəsindədir. Bu, ya inqilabla, ya da “Qorbaçov modeli” ilə yuxarıdan islahatlarla olacaq.

İranın Prezidenti Məsud Pezeşkiani göründüyü kimi zəif fiqur deyil.

Onun gücü, xüsusilə İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) daxilində ciddi dayaqları var.

Post-Xameneyi dövründə İranın əsas siyasi fiqurun Pezeşkian olacağı şübhə doğurmur. Böyük ehtimalla, islam respublikası saxlansa da, ruhanilər hakimiyyətdə mövqelərini itirəcəklər.

Yeni mərhələdə İranı texnokratların idarə edəcəyi gözlənilir. ABŞ-nin yeni prezidenti Donald Trampın İrana qaşrı tutumu bəllidir. İranın Yaxın Şərqdə əsas fiquru general Qasım Süleymani Trampın birinci prezidentiliyi dövründə, məhz onun qətiyyəti sayəsində məhv edilmişdi".

Elman Cəfərlinin fikrincə, Tramp İrana qarşı yumşaq siyasət aparmayacaq:

"Ona görə də İrana hakimiyyəti Trampa qədər Yaxın Şərq siyasətinə korrektə etmək niyyətindədir. İran proksi qüvvələrin sıradan çıxarılmasına, terror təşkilatlarının rəhbərlərinin öldürülməsinə əvvəlki təpkini vermir. Hətta müttəfiqi olan Suriya diktatoru Bəşər Əsədin devrilməsinə göz yumdu. Tramp dönəmində İranın qınına çəkilməsi davam edəcək. 

Bu, Qərbi daha da artıq qəzəbələndirməməkdən ötrüdür. Lakin daxildə toplumu razı salmaq üçün ciddi islahatlar aparılmalıdır.

Bunun biri şəritə qaydalarının yumşaldılması, ikincisi isə qeyri-fars millətlərinə müəyyən azadlıqların, o cümlədən təhsil hüququnun verilməsidir”.

Elmir Mustafa
"Cebheinfo.az"

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin