Elmin Nuri: Məktəb rəhbərliyi də məktəbdaxili qiymətləndirmələrin aradan qaldırılmasını istəyirlər

Xəbər verdiyimiz kimi, paytaxtda ümumi təhsil müəssisələrinin 4-cü siniflərində monitorinq təşkil olunub. Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən keçirilən monitorinq tədris dili və riyaziyyat fənləri üzrə aparılıb.

Artıq keçən ildən 3- cü siniflər üçün də monitorinqlər keçirilir. Yaxşı ki, sağ olsunlar 2-ci, 3 cü siniflərdə BSQ-ni ləğv ediblər.

Monitorinqlər, eləcə də kiçik summativ qiymətləndirmə (KSQ), böyük summativ qiymətləndirmə BSQ, şagirdlərə nə qazandırır?

Məsələ ilə bağlı Gununsesi.info-ya danışan Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin sektor müdiri, elm və təhsil məsələləri üzrə tədqiqatçı Elmin Nuri bildirib ki, məktəbdaxili qiymətləndirmələr əlavə yükdür, əlavə stressdir və aradan qaldırılmasını istəyirlər:

“Məktəbdaxili qiymətləndirmə ilə bağlı tərəfimizdən səsləndirilən iradlarla, ümumiyyətlə istər bir valideyn, istər bir vətəndaş kimi narazılığınızla həddindən artıq razıyam. Bu fikirdə olan təkcə siz, təkcə media nümayəndələri, təhsil tədqiqatçıları deyil, ümumiyyətlə artıq müəllimlər də, valideynlər də, hətta əmin olun ki, məktəb rəhbərliyi də, məktəbdaxili qiymətləndirmələrin əlavə yük olduğunu, əlavə stress olduğunu, bunun nəyəsə bir faydalılıq göstərgəsini, nəsə bir tramplin xarakterinin olmadığını deyirlər və aradan qaldırılmasnı istəyirlər.

Şəxsən mən düşünürəm ki, bu arzu və xəyal deyil, mənim subyektiv fikrimdir. Müəyyən bir təhlilvari praqmatik yanaşmamdır ki, BSQ və KSQ-lər ümumiyyətlə məktəbdaxili qiymətləndirmələr gələcəkdə, ya ümumiyyətlə ləğv olunacaq, ya da çox ciddi dəyişikliklərə gətirib çıxaracaq”.

Elmin Nuri qeyd vurğulayıb ki, bir neçə il bundan əvvəl ümumtəhsil pilləsi üzrə təhsil alanların qiymətləndirilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi:

“3-cü siniflərlə bağlı ciddi qərarlar verildi. Həmin qərar summativ yükünün nisbətən azaldılması idi. 1- ci siniflərdə  isə, ümumiyyətlə summativ olmamalıdır. Biz təhsil prosesində şagirdin psixologiyasını öyrənməliyik. Təhsil ümumiyyətlə psixoloji prosesdir. Təhsil təkcə öyrənmə prosesi deyil. Təhsil ona görə təhsildir ki, o zehni proseslə, psixoloji prosesin sintezindədir. Biz psixoloji amilləri nəzərə almırıq. Bu gün oyuncaq mühitindən çıxan 1-ci sinif uşağı onsuz da dərs tapşırıqları ilə yüklənib. Bizim erkən təhsilimizdə beynəlxalq təcrübədən fərqli olaraq oyun əsaslı motivlər, oyun əsası məntiqlər yoxdur. 6 yaşlı uşağın psixologiyasına, zehninə yönəlik tapşırıqlar yoxdur. Akademik yanaşamalardır və bu uşağı yorur. Heç olmasa, belə olan təqdirdə BSQ və KSQ -ləri aradan qaldırmalıyıq. BSQ və KSQ 1 nömrəli psixoloji təzyiqlərdən biridir. Başa düşürəm nəyisə dəyişdirmir. BSQ və KSQ- dən zəif nəticə alanlar belə təhsil  həyatlarında loyal şəkildə hüquqi olaraq nəyisə itirmirlər. Amma bunun psixoloji tərəfləri də var axı. Bu gün KSQ və BSQ ilə yüklənən, stresslə üzləşən nəticədə zəif nəticə alan şagird öz həçmyaşıdları arasında aşağı sıralarda olduğunu görəndə, bunun fərqinə varanda bu şagirdə çox kömək edəcək? Mən deyirəm yox”.

Ekspert qeyd edir ki, rəqabətlilik nisbətən insanın daha olqun şəklində önəmlidir, uşaq yaşlarında yox:

“Biz bu gün guya sağlam rəqabətə cəlb etmək üçün 3-cü sinifdə oxuyan 9 yaşlı uşağı, 1-ci sinifdə oxuyan 6 yaşlı uşağı rəqabətlilik mühitinə gətirməklə, onda zehni ifliclik problemi yarada bilərik. Bunlar aradan qaldırılmalıdır. Ya  kökündən dəyişilməlidir- beynəlxalq təcrübələrdə müəyyən bir örnək nümunələrdən istifadə olunmalıdır, ya da istəmirik, bunu aradan qaldırmalıyıq. Onsuz da gez-tez ikisindən biri olacaqdır”.

Günel Həsənova

Gununsesi.info