Icma.az
close
up
RU
Endirim arxasındakı təhlükə: Vaxtı keçmiş məhsulların gizli satışı

Endirim arxasındakı təhlükə: Vaxtı keçmiş məhsulların gizli satışı

Bizimyol saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Endirimlə satılan, vaxtının bitməsinə az qalmış və ya istifadəsi artıq keçmiş məhsullar dünya üzrə pərakəndə ticarətdə mübahisəli mövzulardan biridir. Bir çox mağazalar bu praktikanı zərərin qarşısını almaq və satışları artırmaq məqsədilə tətbiq edir. Amma burada əsas şərt istehlakçının doğru məlumatlandırılması və təhlükəsizliyin təmin edilməsidir. Bəzi hallarda satıcılar məhsulun son istifadə tarixini açıq göstərmədən onu “super endirim” kimi təqdim edir və bu, etik pozuntu ilə yanaşı, ciddi sağlamlıq riskləri yaradır.

ABŞ və Avropa Birliyi kimi inkişaf etmiş bazarlarda son istifadə tarixinə nəzarət xüsusi qaydalarla tənzimlənir. ABŞ-da FDA tarix keçmiş qidanın satışını qadağan edir və yüksək riskli kateqoriyalar üzrə daha sərt nəzarət tətbiq olunur. Avropa Birliyində isə “best before” və “use by” anlayışlarının hüquqi fərqi istehlakçıların aldadılmasının qarşısını alır. Birincisi keyfiyyətlə, ikincisi təhlükəsizliklə bağlıdır və “use by” keçibsə məhsulun satışı tam qadağandır.

Yaponiyada nəzarət daha sərtdir. Belə ki, vaxtı keçmiş məhsul satışı aşkarlandıqda mağaza dərhal cərimələnə və hətta bağlana bilər, endirimdə olan qidaların tarixi isə iri hərflərlə göstərilir.

Danimarkada tətbiq olunan “Too Good To Go” modeli isə başqa nümunədir. Burada məqsəd qida israfını azaltmaqdır və məhsulların tarixi tam şəffaf şəkildə göstərilir, riskli kateqoriyalar sistemdən kənarda saxlanılır. Bu model göstərir ki, şəffaflıq və düzgün idarəetmə olduğu halda vaxtı bitməyə yaxın məhsulların endirimlə satılması həm mağaza, həm də istehlakçı üçün faydalı ola bilər.

Bu cür məhsulların yanlış təqdimatı istehlakçı üçün bir sıra risklər yaradır. İlk olaraq, sağlamlıq təhlükəsi mümkündür, xüsusilə süd məhsulları, ət, balıq və hazır yeməklər kimi bakterioloji cəhətdən tez xarab olan qidalarda. Digər tərəfdən, alıcı endirimə aldanaraq aldığı məhsulu istifadə edə bilmədikdə iqtisadi zərər yaşayır. Eyni zamanda, bu təcrübə satıcıya olan etimadı zədələyir.

Problemin həlli üçün qanunvericilikdə sərt nəzarət mexanizmlərinin olması, tarixin iri və oxunaqlı göstərilməsi, məhsul tarixlərinin rəqəmsal sistemlə avtomatik izlənməsi vacibdir. Endirim siyasəti tam şəffaf şəkildə aparılmalı, istehlakçıya “son istifadə tarixinə az qalıb” kimi açıq xəbərdarlıqlar verilməlidir. Maarifləndirmə də mühüm rol oynayır. İnsanlar “best before” və “use by” arasındakı fərqi bilməlidir ki, sağlamlıq risklərini qiymətləndirə bilsinlər.

Nəticə olaraq, endirimlə satılan tarixi yaxınlaşan məhsullar düzgün idarə olunduqda qida israfının qarşısını alan müsbət bir modelə çevrilə bilər. Lakin istehlakçını məlumatlandırmadan belə məhsulların satılması həm hüquqi, həm etik, həm də sağlamlıq baxımından təhlükəli və qəbuledilməzdir. İri ölkələrin təcrübəsi sübut edir ki, bu sahədə şəffaflıq və ciddi nəzarət ən etibarlı həll yoludur.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:208
embedMənbə:https://www.bizimyol.info
archiveBu xəbər 19 Noyabr 2025 17:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see313

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see301

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see297

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see293

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see293

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see289

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see280

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see277

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see272

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see271

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see249

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see246

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see242

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see240

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see240

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see235

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see229

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see228

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see226

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see224
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri