Ermənistanda hakimiyyət savaşı: Moskva ilə Qərb arasında seçim

Ermənistanda keçiriləcək parlament seçkiləri yaxınlaşdıqca regionda sabitliklə bağlı narahatlıqlar artır. Hakim partiyanın deputatı Qagik Melkonyan Rusiyanın regionda öz maraqları üçün gərginliyi artırdığını iddia edib. O bildirib ki, Robert Kocharyan, Gagik Tsarukyan və Samvel Karapetyan hakimiyyətə gəlsə, müharibə ehtimalı yüksələ bilər. Bu açıqlamalar Ermənistan–Azərbaycan münasibətlərində yenidən gərginliyin arta biləcəyini göstərir.

Politoloq Anar İsayev Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, Ermənistandakı daxili siyasi dinamika birbaşa olaraq həm Rusiya ilə münasibətlərə, həm də Azərbaycanla sülh prosesinə təsir edir. Real vəziyyəti qiymətləndirəndə emosional bəyanatları bir qədər kənara qoyub struktur faktorlarına baxmaq daha faydalıdır.

Politoloq vurğulayıb ki, Nikol Pashinyan hakimiyyətə gəldiyi dövrdən qərbyönümlü siyasət sərgiləyir. Xüsusilə son illərdə İrəvan–Moskva münasibətləri açıq şəkildə soyuyub: “KTMT ilə bağlı narazılıqlar, Rusiya sülhməramlılarının fəaliyyəti ətrafında tənqidlər və Ermənistanın Qərbə (Aİ, Fransa, ABŞ) doğru ehtiyatlı yaxınlaşması bunu göstərir”.

Anar İsayevin fikrincə, seçkilərdən sonra iki əsas ssenari ola bilər. Paşinyan və ya onun xəttinə yaxın qüvvələr qalib gələrsə, balanslaşdırma siyasəti davam edəcək. Ermənistan Rusiyadan tam qopmayacaq (təhlükəsizlik və iqtisadi asılılıq səbəbilə), amma Qərblə inteqrasiyanı artırmağa çalışacaq. Münasibətlər “soyuq praqmatizm” səviyyəsində qalacaq. Koçaryan və ya daha açıq “pro-Rusiya” qüvvələr güclənərsə, Moskva ilə münasibətlər normallaşa və hətta dərinləşə bilər.

Amma bu, Ermənistanın manevr imkanlarını azalda və Qərblə münasibətlərini gərginləşdirə bilər.

Rusiya üçün əsas məqsəd Ermənistanın tam şəkildə Qərb orbitinə keçməsinin qarşısını almaqdır. Ona görə də Moskva seçkilərdən asılı olmayaraq təsir alətlərini qorumağa çalışacaq.

Bu seçkilərdə müxalifətin, xüsusilə Koçaryan blokunun şansı nə qədər realdır?

Politoloq hesab edir ki, bu məsələ bir qədər şişirdilmiş formada təqdim olunur. Koçaryan hələ də müəyyən elektorata malikdir (xüsusilə təhlükəsizlik yönümlü, köhnə elita ilə bağlı seçicilər arasında), amma onun qarşısında ciddi məhdudiyyətlər var.

“2020-ci il müharibəsindən əvvəlki sistemlə assosiasiya olunması, korrupsiya və köhnə idarəçilik imici, gənc və şəhər seçiciləri arasında zəif dəstək və sair. Reallıqda müxalifət parlamentdə təmsilçiliyini artıra bilər, amma təkbaşına hakimiyyətə gəlməsi hazırkı şərtlərdə çətin, hətta mümkünsüz görünür. Yəni “tam hakimiyyət dəyişikliyi”ndən çox, siyasi balansın dəyişməsi ehtimalı daha yüksəkdir”, – deyən politoloq hesab edir ki, belə bəyanatlar bir neçə istiqamətdə təsir göstərir.

Əvvəla, bu daxili auditoriyaya mesajdır: hakimiyyət rəqiblərini “müharibə riski” ilə əlaqələndirərək legitimlik qazanmağa çalışır.

Eyni zamanda xarici auditoriyaya siqnaldır. Qərbə göstərilir ki, mövcud hakimiyyət alternativlərdən daha “stabil”dir.

Azərbaycan üçün isə İrəvanda siyasi qeyri-müəyyənlik olduğu görüntüsü yaranır.

Praktik təsirə gəldikdə isə politoloq hesab edir ki, bu, qısa müddətdə ritorikanı sərtləşdirə, danışıqlarda etimadı zəiflədə bilər. Amma genişmiqyaslı müharibə riskini avtomatik artırmır. Çünki hazırda həm Ermənistan, həm də Azərbaycan üçün böyük müharibə yüksək xərcli və risklidir. Üstəlik beynəlxalq aktorlar (ABŞ, Aİ, hətta Rusiya) regionda yeni eskalasiyada maraqlı deyil.

Ona görə də bu cür açıqlamalar daha çox siyasi alətdir, real hərbi eskalasiyanın birbaşa göstəricisi deyil.

İradə Cəlil,Bizimyol.info