Ertem abi, erken, abi…

2008-2009-cu illərdə Türkiyənin Adana şəhəri Çukurova Universitetində “İletişim fakültesi” bölümündə multimedia kursu aldım.

Xam xəyallarla uçuşduğum vaxtlar idi və düşünürdüm ki, jurnalist fəaliyyətinə də Türkiyədə başlayım. Amma cəmi bir ay bəs etdi ki, orda adaptasiya keçə bilməyəcəyimi qətiləşdirim. 2012-ci ilə qədər bir neçə şans da təsadüf etdi, amma alınmadı.

Bizim xaricə gedib alındıra bilməyən futbolçularımız kimi deyildi, məndə problem fərqliydi. O zaman politika sahəsindən qazandığım təcrübəylə işləmək istəyirdim, amma anladım ki, Türkiyə kimi xaotik kapitalist ölkədə baş açmaq üçün orda doğulmalısan. Bir sözlə, “legioner həyatım” başlamamış bitdi və mən 2008-də dostlarla açdığım “Futbol-Press” qəzetinin davamçısı olan saytımızın əsasını qoydum. Bu hekayədən mənə qalan isə zəngin təcrübə oldu. İndi mən başqa səbəblərdən də dəfələrlə olduğum qardaş ölkəni çoxumuzdan yaxşı tanıyanlardan biriyəm.

– Hələ Türkiyənin ortabab universitetlərindən olan Çukurovada belə (Əsasən tibb sahəsində ixtisaslaşıb) media bölümü yeni açılırdı, amma bir peşəkar jurnalist yetişdirməkçün bütün imkanlar var idi. Qısa zamanda Türkiyə mediasına məşhur adlar çıxdı ordan.

– Azərbaycanda isə nəinki ixtisaslaşma/profilləşmə, heç mefdanın nə olduğunu tam dərk edən kadr yetişdirə bilmirlər jurnalistika fakültələrində. Biz dövlət/özəl universitetlərin jurnalistika fakültəsində kadr kimi formalaşmırıq, bununçün adi Türkiyənin bölgə universitetində olan texniki imkanlar belə yoxdur. Bu gün ölkə mediasında tanınmış, peşəkar jurnalist görürsünüzsə, onun yarısı qeyri-jurnalistika təhsillidir… Jurnalistikada bakalavr-filan olanlar da fakültənin deyil, sırf fərdi şəkildə tələbə-müəllim kommunikasiyasının təsirindən formalaşıb, ya da təhsil müddətində işlədiyi KİV (qismətinə yaxşısı düşübsə), ordakı redaktorlar sayəsində və ən əsası da öz qabındakı hesabına jurnalist olub.

Amma bu misalı bizim geridə qaldığımızı bildirməkçün çəkmədim. Futbolçumuz kimi, jurnalistimiz və s. əksəriyyət də “yabanı şəraitdə” yetişir. Ancaq buna rəğmən biz necə etmişik, aldığımız təhsil səviyyəsindən qat-qat yaxşı mütəxəssis ola bilmişik.

Elə 9 aylıq kurs dönəmində esselərimlə ən yüksək bal almağımı qeyd edim. Bu, bizim həm Rusiya vasitəli, həm də Türkiyə vasitəli axınla dünya ədəbiyyatına çıxışımıza görədir. Bizim fantaziyamız daha zəngin çeşiddə inkişaf edib. Di gəl…

Kadr kimi geri qalmadığımız – bunu tibbdən tutmuş, mühəndisliyə qədər aid edirəm – əksər halda isə üstün olduğumuz halda daha az qazanırıq. Bu, sözün maddi və mənəvi anlamındadır. Səbəbi isə qısa və aydın şəkildə: bizim “bazarımız” çox kiçikdir, rentabelli deyil, monotondur və idxal-ixrac prosesi olmayan, qapalı məkandır.

İndi gələk Ertem abiyə. Qısa zamanda Bakıya iki səfəri oldu. Birində “Qarabağ”ın ÇL oyununu şərh etdi, digərində isə işgüzar… Hər ikisində tanış olmaq imkanı varkən, dəyərləndirə bilmədim. Bu pozitiv enerjili, tipik futbol şərhçisini yaxından tanıyıb bəzi müzakirələr aparmaq xoş olardı.

Məsələn, ona deyərdim ki, “Güzel abim, ocakda “Nəfçi” “Karabağ” arasında oynanacak dərbi maçı için Ahmet Çakar ve diğer ünlü isimler gelsin gelmesine de, ama…”

Qoy o da soruşsun ki, “Aması ne benim güzel kardeşim?”, mən də vurğulayım ki, “Ertem abi, erken, abi! Siz buraya eğlenmeye gelin, buluşalım, kahvaltı sofrasında muhabbet yapalım, fotolar falanlar-filanlar… ama bu işin içinde para yok. Siz kapitalizmde yaşıyorsunuz, bizim ülkemizde sosial-kapitalist-militarist-anarşist karışımı bir şey”.

Məncə, Ertem qardaş başa düşərdi nəyə eyham edirəm. Ordan bura qonaq gəlmək əladır. Biz qonaqpərvər xalqıq. Ancaq “iş buluşması” artıq ayrı şeydir. Azərbaycan idmanına Türkiyə inteqrasiyası aydın məsələdir. Futbol sahəsinə Ertem abi versiyasında gəlmək təklifi isə inteqrasiya deyil. Buranın futbol şərhçiləri güclüdür. Futbol jurnalistləri də. Akademik cəhətdən bunu sübut edəcək adlarımız da var. Bizə belə gəlmək qıcıqlandırmır, sadəcə, bu gəlişin bir gedişi də olsa, onda olar pakizə iş.

Ordan bura Ahmet Çakar və sairələri gətirib, “abi şöyle güzel bişey yapalım” janrında təklif edən Ertem abimiz əvvəlcə bizdən Türkiyəyə jurnalistlər aparsa, orda inteqrasiyasına rol oynasa, gözəl olar.

Hep ordan bura, hep sizden bize… ? ?

Elçin Cəlilov

P.S. Məqsəd sadə təsvirlə: bizə/buralara inteqrasiya çox rahat olmasa, yaxşıdır. Necə ki burdan ora mümkünsüz qədər çətindir.