Əsədin rejiminin süqutu İsrail və Türkiyə üçün ortaq maraqlar yaradıb KİVlər

Suriyada Bəşər Əsəd rejiminin süqutu İsrail üçün həm imkanlar, həm də risklər yaradıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə İsrailin "Maariv" nəşri yazıb.

Suriya prezidenti Bəşər Əsəd rejiminin çökməsi Türkiyə və İsrail arasında təkcə rəqiblik deyil, həm də tərəfdaşlıq potensialı olan yeni bir siyasi reallıq yaradıb. Qonşu ölkədə baş verən hadisələr bir çox aktoru, o cümlədən regional arenada mövqeyini gücləndirən Türkiyəni də təsir altına alıb.

Suriyadakı vəziyyət Türkiyənin milli təhlükəsizliyi üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir. Uzun sərhəd, tarixi ziddiyyətlər və kürd məsələsi bu hadisələri Ankara üçün həyati əhəmiyyətli edir.

Keçən il Türkiyə suriyalı qaçqınların geri dönməsi ümidi ilə Əsəd rejimi ilə münasibətləri normallaşdırmağa cəhd göstərib. Lakin eyni zamanda, Dəməşqə və kürdlərə təzyiq vasitəsi kimi istifadə etdiyi üsyançıları və digər qrupları dəstəkləməyə davam edib.

Əsəd rejiminin gözlənilməz süqutu güc balansını dəyişib. Türkiyə yeni reallıqlara tez uyğunlaşıb və Suriyanın yeni administrasiyası ilə münasibətlər qurub.

Ankara həm Suriya hakimiyyətinin imicinə təsir edə biləcək, həm də öz maraqlarını müdafiə edə biləcək üstün mövqeyə malik olub. Türkiyə xarici işlər naziri Hakan Fidanın Dəməşqə səfəri Türkiyənin Suriyanın gələcəyində aktiv rol oynamağa hazır olduğunu göstərən əlamətdar bir hadisə olub.

Ancaq Ankara ciddi problemlərlə üzləşir. Kürd məsələsi həm Suriyada, həm də onun hüdudlarından kənarda müqavimətə səbəb ola bilər. Suriyanın şimal-şərqindəki kürd muxtar bölgəsinə təzyiqlər Vaşinqton, Tehran və Qüdsün reaksiyasına dair qeyri-müəyyənliklə müşayiət olunur.

İsrail üçün Suriyadakı hadisələr həm imkanlar, həm də risklər yaradır. Bir tərəfdən, Əsəd rejiminin süqutu Türkiyə ilə maraqların üst-üstə düşməsi nöqtələri yaradır. 

Digər tərəfdən, İsrailin kürdlərlə bağlı siyasəti Ankarada narahatlıq doğurur. İsrailin kürdlərə dəstəyi və Suriyada ABŞ hərbi mövcudluğunu qorumağa çalışması iki ölkə arasında gərginliyi artırır.

Son dövrdə sərt bəyanatlar mübadiləsi vəziyyətin mürəkkəbliyini vurğulayır. Ankara İsrailin Suriyadakı fəaliyyətlərini pisləyib, İsrail isə Türkiyəni kürdlərə qarşı təcavüzdə ittiham edib. Bu ritorikaya baxmayaraq, hər iki ölkə əməkdaşlıq imkanlarını ortaya çıxara biləcək ciddi dialoqun zəruriliyini dərk edir.