Ət yemək insan həyatını uzadır, yoxsa qısaldır?

Daha az xərclə 100 yaşa qədər yaşamaq istəyənlər üçün ilk addım adətən pəhrizi dəyişdirməkdir. Bitki mənşəli pəhriz tez-tez tövsiyə olunur, lakin Çində aparılan bir araşdırma göstərib ki, orada yüz il yaşayanların əksəriyyəti ət yeyir. Bu, xüsusilə çəkisi az olanlar üçün faydalı ola bilər.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, ət qocalmanı təşviq edən mTOR siqnal molekuluna təsir edən müəyyən amin turşularının zəngin mənbəyidir.

Çoxsaylı tədqiqatlar göstərir ki, ət istehlakının azaldılması və ya tamamilə aradan qaldırılması uzunömürlülüyü artıra və ürək xəstəliyi kimi xəstəliklərin riskini azalda bilər. Digər tərəfdən, bitki mənşəli pəhriz artan sınıq nisbətləri və qidalanma pozğunluğu ilə əlaqələndirilir.

Şanxaydakı Fudan Universitetindən Kaiyue Vang deyir ki, bu problemlər xüsusilə zəif sümükləri olan və əməliyyatdan sonra zəif sağalan yaşlı yetkinlər üçün problemli ola bilər. Pəhriz və uzunömürlülük arasındakı əlaqəni daha yaxşı başa düşmək üçün Vanq və həmkarları 65 yaşdan yuxarı insanların mərkəzləşdirilmiş Çin səhiyyə məlumat bazasından məlumat toplayıblar.

Profilləri araşdırdıqdan sonra tədqiqatçılar 1998-ci ildə ən azı 80 yaşında olan və ürək-damar xəstəlikləri, diabet və xərçəngdən azad olan 5203 məlumat bazası iştirakçısının məlumatlarını təhlil etdilər. Bunlardan təxminən 80 faizi ət yediyini, qalanları isə əsasən tərəvəz və dənli bitkilərdən ibarət bitki mənşəli pəhriz saxladığını, eyni zamanda bəzən heyvan məhsulları istehlak etdiyini bildirdilər.

Tədqiqatçılar qeyd etdilər ki, ət yeyənlərin 100 ilə qədər yaşama ehtimalı vegetarianlar, peskatarianlar və veqanlardan daha yüksəkdir. Lakin bu fərq yalnız bədən çəkisinə nəzarət edildikdə statistik cəhətdən əhəmiyyətli olub.

Bədən kütlə indeksi (BKİ) 18,5-dən aşağı olan (çəki azlığı kimi müəyyən edilir) vegetarianlar arasında 24% 1998-ci ildə 100-ə çatdı, çəki azlığı olan ət yeyənlərin isə demək olar ki, 30%-i bu rəqəmi artırdı, əgər onlar gündəlik ət yediklərini bildirsələr, bunun baş vermə ehtimalı artırdı. Oxşar tendensiya daha yüksək çəkili insanlar arasında müşahidə olunmadı. Vanqın sözlərinə görə, yüksək ət tərkibli pəhriz piylənmə ilə əlaqələndirilir, lakin tədqiqatlar həmçinin heyvan zülalının güclü əzələləri və sümükləri təşviq etdiyini təsdiqləyir ki, bu da xüsusilə çəki azlığı olan insanlar üçün faydalı ola bilər.

Lakin bol tərəvəz yemək çox vacibdir. Gündəlik istənilən miqdarda tərəvəz istehlak etdiyini bildirən iştirakçılar arasında ümumi ömür uzunluğunun daha yüksək olduğunu aşkar ediblər.

Vanq deyib: "Yaşlı yetkinlər unikal qidalanma problemləri ilə üzləşə bilərlər. Tədqiqatımız göstərir ki, ən yaşlı yetkinlər üçün pəhriz tövsiyələri, xüsusən də çəki azlığı olan yaşlı yetkinlər üçün heyvan məhsullarının ciddi şəkildə aradan qaldırılması əvəzinə, balanslı və adekvat pəhrizə diqqət yetirməlidir".

Tapıntılar dünyanın insanların fərqli pəhrizlərə əməl etdiyi digər bölgələrinə tətbiq olunmaya bilər. Lakin, Vanqın dediyi kimi, qidalanma və yaşlanma ilə əlaqəli əsas bioloji mexanizmlər, ehtimal ki, universaldır.

Oksford Universitetindən Ceyms Vebster deyir ki, tapıntılar özlüyündə insanların pəhrizlərini dəyişdirməməlidir. Onun komandasının vegetarianlığı bud sınığı riskinin artması ilə əlaqələndirən əvvəlki işi bu cür pəhrizlərin sağlamlığa zərərli ola biləcəyi ilə bağlı bəzi fərziyyələrə səbəb oldu. Lakin Vebster qeyd edir ki, bir çox tədqiqatlar, xüsusən də sağlamlıq baxımından vegetarian pəhrizlərinin faydalarını vurğulayıb.

Vebster deyir ki, həm vegetarian, həm də ət əsaslı pəhrizlər qida tərkibindən asılı olaraq sağlam və ya qeyri-sağlam ola bilər. "Balanslı və sağlam həyat tərzi üçün hansı qida maddələrinin vacib olduğunu anlamaq vacibdir", - deyə o bildirir. Bura duz, şəkər və doymuş yağları minimuma endirməklə yanaşı, bol miqdarda tam taxıl, meyvə və tərəvəz yemək daxildir.

"Nəticə etibarilə, uzunömürlülük üçün hansı pəhrizin ən yaxşı olduğunu əminliklə deyə bilməyimiz üçün daha çox dəlil lazımdır, lakin pəhriz vərdişləri haqqında düşünərkən bütün mənzərəni nəzərə almalıyıq", - deyə Vebster bildirib.

Xəzər

“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin