Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Etimad Başkeçid: “Yaltaqlar insanı diri diri yeyir”

Etimad Başkeçid: “Yaltaqlar insanı diri diri yeyir”

Gununsesi saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Yazıçı və publisist Etimad Başkeçid müasir cəmiyyətdə yaltaqlıq problemini, onun sosial münasibətlərə təsirini və tarixi-ədəbi köklərini təhlil edib.

Müəllif yazısında sosial medianın ictimai əhval-ruhiyyənin əsas göstəricilərindən birinə çevrildiyini vurğulayaraq, yaltaqlığın bu platformalarda ən çox qabardılan mövzulardan biri olduğunu qeyd edib.

Etimad Başkeçid yaltaqlığı şəxsiyyətsizlik, mənəvi dəyərlərin pozulması və başqalarının haqqına girmək kimi xarakterizə edib. O, Dante Aligyeri, Plutarx, Şekspir və Çexovun əsərlərinə istinad edərək yaltaqlığın müxtəlif dövrlərdə ədəbiyyatın və ictimai həyatın diqqət mərkəzində olduğunu xatırladıb.

Müəllif həmçinin yaltaqlığın tarixi köklərinə toxunaraq, qədim Yunanıstanda hökmdarların və varlı şəxslərin ətrafında onların könlünü xoş etmək üçün yaşayan xüsusi “dostlar” institutunun mövcudluğundan bəhs edib.

Yazının sonunda Plutarxın yaltaqlar haqqında fikirlərinə yer verən Etimad Başkeçid bu mənəvi problemin əsrlər keçməsinə baxmayaraq aktuallığını qoruduğuna diqqət çəkib.

Gununsesi.info sözügedən yazını təqdim edir:

“Əziz dostlar, gözəl insanlar!

Qəzetin qəzet olduğu vaxtlarda qocalıb yaşının həssas dönəminə girmiş Rokfeller üçün uydurma xəbərlərlə dolu xüsusi qəzet dərc edirlərmiş…

Ənənəvi mətbuatın güclə nəfəs alıb-verdiyi indiki vaxtda sosial əhval-ruhiyyənin indikatoru və hətta reaktivi rolunda onlayn-platformalar çıxış edir. Lenin sağ olsaydı, deyərdi ki, sosial şəbəkələr medianın ən vacib növüdür.

Sosial mediada ən çox qabardılan mövzulardan biri, bəlkə də, birincisi – yaltaqlıqdır.

Yəni biz tərəflərin sosial mediasında belədir. Başqa xalqların başqa dərdləri var. Necə deyərlər, hərə öz ağrısını əzizləyir.

Doğrudan da, istər-istəməz, yaltaqlığı gəlirli peşəyə çevirən, idman növü səviyyəsinə qaldıran, insanı abır-həya kimi “təfərrüatlar”ı arxa planda tutmağa sövq edən məsələlər barədə fikirləşməyə bilmirsən…

Yaltaq – ilk növbədə, öz “nəçənniyi üçün” “Rokfeller qəzeti” olmağa amadə məxluqdur. İnsanlığın min illərlə gəlişdirdiyi mənəvi imperativləri pozan, şəxsiyyətsiz, özündən bircə pillə yuxarıda dayananların qarşısında quyruq bulayan, nisbətən aşağı pillədəkilərin gözünü dələn, öz müstəqilliyini qoruyub-saxlamağı bacarmış adamlara səmimi-qəlbdən nifrət eləyən və başlıcası, başqalarının haqqına girən bir məxluq.
Elə bir məxluq ki, artıq o, quyruğunu yox, quyruğu onu bulayır!

Təsadüfi deyil ki, ölməz Dante Alyigeri özünün məşhur “İlahi komediya”sında yaltaqları cəhənnəmin səkkizinci dərəsinə yerləşdirir. Doqquzuncu dərənin – İudanın, Brutun və digər xainlərin, vəfasızların salındığı, islami təbirlə desək, veyil dərəsinin bir addımlığında. Başqa dərədəkilərin görünüşü insanlarda qorxu, vahimə, ikrah hissi yaradır. Amma yaltaqlara baxanda adamın ürəyi bulanır, çünki dizəcən ekskrementin içindədirlər, üst-başlarına nəcis bulaşıb. Bu onunla izah olunur ki, işıqlı dünyada onların ağzından çıxanlar nəcis kimidir.

İstər-istəməz İmam Əlinin sözlərini xatırlayırsan: insanı ağızdan girənlər deyil, ağızdan çıxanlar murdar eləyir.
İngilislərin “Brown nosing” – burun p..u adlandırdığı yaltaqlar istər klassik, istərsə də müasir ədəbiyyatın ən populyar personajlarıdır.

“Otello”dakı Yaqo (Şekspir), “Üzüklərin ağası”ndakı Grima Wormtongue – Murdarağız Qrima (Tolkien), “Xameleon”ndakı Oçumelov (Çexov) və s. kimi.
İnsanların “uşaqların çörəyi naminə”, yaxud məcburən yaltaqlığa qurşanması ilə bağlı danışılanlar sadəcə mifdir, amma… Yaltaqlıq anadangəlmədir, yoxsa sonradan qazanılan keyfiyyətdir? Sözsüz, bu barədə düşünməyə dəyər.

İstənilən halda, Böyük Fransa inqilabının əhəmiyyətli fiqurlarından biri, mason və qraf Mirabonun bu məsələylə bağlı dedikləri həqiqətlə səsləşən fikirdir: “Könüllü qulların yaratdığı tiranlar, tiranların yaratdığı qullardan çoxdur”.

Çoxumuzun tarixçi kimi tanıdığı qədim yunan filosofu Plutarxın “Dostu yaltaqdan necə ayırmalı” adlı orta həcmli gözəl bir əsəri var. Çoxdan dilimizə çevirmək istəyirəm, inşallah, gün olar çevirərəm. Hələlik isə həmin əsərdən kiçik parçanı diqqətinizə çatdırıram:

“Yaltaqlar ağacı içindən yeyən tırtıl, bədənə daraşan bit-birə kimidirlər; Onların sıradan, kasıb, tanınmayan adamlarla işi yoxdur, böyük evlərə, böyük işlər görülən yerlərə can atırlar; neçə-neçə səltənət, neçə-neçə imperiyalar məhz onların ucbatından dağılıb, yerə yeksan olub…”

Yeri gəlmişkən, Plutarxdan xeyli əvvəl Teforast adlı gözəl bir sənətkar olub. Onun otuz ədəbi portretdən ibarət “Xarakterlər” toplusu bir vaxtlar Avropada əl-əl gəzirmiş. Buradakı “xarakter”lərdən biri də yaltaqlıqdır. “Ağa şit zarafat eləyir, yaltaq dərhal plaşını ağzına tutur: guya gülməkdən özünü saxlaya bilmir” – əsərdə personajın xarakteristikalarından biri belədir. Elə bil, 2400 il əvvəl Yunanıstanda yox, bu gün Azərbaycanda yazılıb.

Ümumiyyətlə, klassik yunan ədəbiyyatından və tarixçilərin əsərlərindən bilirik ki, Attik dövrdə daimi “dostlar” institutu formalaşıbmış – hökmdarlar öz sarayında, zənginlər öz evlərində mütləq bir və ya bir neçə yaltaq “dost” saxlayırmış.

Bir qarın yemək, “uşaqlarına çörək aparmaq” üçün bu adamlar yaltaq-yaltaq danışıb, ağanın könlünü xoş edirmiş. Başqa heç nə…

Bu adamları “parasit” adlandırırmışlar. Parasitos – əski yunancada “müftəxor, tüfeyli, başqasının süfrəsindən yeyən, başqasının hesabına dolanan” adam deməkdir.

Bildiyimiz “parazit” sözü də burdandır…

Elmar
Gununsesi.info

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:60
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 18 Noyabr 2026 16:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see365

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see319

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see304

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see284

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see279

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see279

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see274

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see257

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see252

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see249

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see244

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see241

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see238

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see235

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see234

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see227

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see221

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see206

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri