Evinizdəki düşmən: Bir qaşığı həyatınızdan 10 il alır

Marqarin illərdir mətbəxlərdə istifadə edilən yağ alternativi olsa da, onun sağlamlığımıza təsiri son vaxtlar müzakirə mövzusudur. Tərkibindəki trans yağlara görə bir çox ciddi sağlamlıq problemlərinə, xüsusilə də ürək-damar xəstəliklərinə səbəb olan marqarin həqiqətən həyatımızı illərlə ala bilərmi?

İllərdir müzakirə edilən və sağlamlıq dünyasında böyük mübahisə mövzusu olan marqarin qidalanma vərdişlərimizin əvəzolunmaz hissələrindən birinə çevrilib. Bununla belə, son illərdə aparılan tədqiqatlar marqarinin tərkibindəki trans yağların insan sağlamlığına dağıdıcı təsirini aşkar etməklə bu mübahisəni yenidən qızışdırıb. Beləliklə, bir qaşıq marqarin həqiqətən həyatımızın 10 ilini ala bilərmi? 

Lent.az marqarinin sağlamlığa təsirlərini və bilməli olduğunuz şeyləri təqdim edir.

Marqarin nədir?

Marqarin 19-cu əsrin sonlarında kərə yağına alternativ olaraq işlənib hazırlanmış və bitki yağlarının emalı ilə əldə edilən məhsuldur. Xüsusilə kərə yağı üçün daha ucuz bir seçim olaraq mətbəxlərə girdib. Əvvəlcə marqarin heyvan mənşəli yağlarla istehsal olunsa da, sonradan bitki yağlarından istifadə edilərək hazırlanmağa başlanıb. Lakin marqarin istehsalı prosesində hidrogenləşmə deyilən bir proses tətbiq edilir və bu proses nəticəsində sağlamlığa son dərəcə zərərli olan trans yağlar meydana çıxır.

Trans yağların təhlükəsi

Marqarinin ən böyük problemi onun tərkibində yüksək miqdarda trans yağ olmasıdır. Trans yağlar orqanizmin təbii şəkildə emal edə bilmədiyi və maddələr mübadiləsinə mənfi təsir göstərən yağ növləridir.

Bir çox elmi araşdırmalar göstərir ki, trans yağlar ürək-damar xəstəliklərinə səbəb olur, pis xolesterini artırır və yaxşı xolesterini azaldır. Bu vəziyyət infarkt riskini çox artırır və ümumiyyətlə ömrü qısaldan əhəmiyyətli bir faktora çevrilir.

Bir qaşıq marqarinin təsirləri

Bəzi səhiyyə mütəxəssisləri qeyd edirlər ki, müntəzəm olaraq marqarin istehlakı insan ömrünü ciddi şəkildə qısaldır. Xüsusilə ürək-damar sağlamlığına təsirləri nəzərə alındıqda, marqarin istehlakının piylənmə, diabet və ürək xəstəlikləri kimi xroniki xəstəliklərə səbəb olduğu və bu xəstələrin ömrünü əhəmiyyətli dərəcədə qısaltdığı məlumdur.

Marqarin və ürək sağlamlığı

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) və Amerika Ürək Assosiasiyası kimi aparıcı səhiyyə təşkilatları trans yağların istehlakını məhdudlaşdırmağı və ya hətta tamamilə ləğv etməyi tövsiyə edir.

Trans yağlar damarların sərtləşməsinə (ateroskleroz) səbəb ola bilər ki, bu da qan axınının qarşısını alır, infarkt, insult və digər ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb olur.

Marqarinə alternativlər

Marqarin yerinə üstünlük verilə biləcək daha sağlam alternativlər var. Bununla bağlı bir neçə təklif var:

Kərə yağı: Təbii, üzvi kərə yağı marqarindən daha sağlamdır. Bununla belə, ölçülü şəkildə istehlak etmək vacibdir.

Zeytun yağı: Antioksidantlar və sağlam yağ turşuları baxımından zəngin olan zeytun yağı marqarin əvəzinə ən sağlam yağlardan biridir.

Hindistan qozu yağı: Xüsusilə soyuq sıxma üsulu ilə çıxarılan hindistan qozu yağı sağlam bir yağ variantıdır və yemək bişirmək üçün də uyğundur.