Əvvəl Bakını misal çəkdi, sonra xahiş etdi: Qonşu ölkəni sevindirən rədd cavabı

Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidze ölkədə qəbul edilmiş “Şəffaflıq haqqında” Qanun layihəsinin zəruriliyini izah edib. O, ölkənin davamlı şəkildə inqilablar təhlükəsi ilə üzləşdiyini və qanunun bu səbəbdən qəbul edildiyini bildirib. Baş nazir beləliklə daxili məsələlərə kənar müdaxilənin qarşısının bu yolla alınacağını deyib.

Son zamanlarda dünya ölkələrində inqilab halları və çevriliş hadisələrinin artdığı müşahidə olunur.

Belə bir qanun layihəsi inqilab ehtimalını önləməkdə nə dərəcədə effektivdir? Bənzər qanun digər ölkələrdə də tətbiq  oluna bilərmi?

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Şəhla Cəlilzadə deyib ki, Gürcüstanda ötən il gərgin hadisələr yaşandı:

“Xüsusilə “Xarici agentlər haqqında” Qanun qüvvəyə mindikdən sonra ABŞ və Avropa İttifaqının (Aİ) bir sıra ölkələri Gürcüstan hakimiyyətinə təzyiqlər etdilər. Hökumət nümayəndələrinin Şengen zonasına vizasız hərəkət imkanları məhdudlaşdırıldı, Gürcüstanın Aİ-yə üzvlüyü prosesi, ABŞ-la strateji tərəfdaşlığı dayandırıldı, Qərb hakim Gürcü Arzusu – Demokratik Gürcüstan Partiyasını rusyönümlü olmaqda ittiham etdi. Həmçinin oktyabrda parlament, dekabrda isə prezident seçkilərinin saxtalaşdırdığı iddiası ilə hakimiyyət dəyişikliyinə açıq çağırışlar səsləndirildi. Hətta bir neçə Avropa ölkəsinin xarici işlər naziri Gürcüstandakı etiraz aksiyalarında şəxsən iştirak etdilər.

İş o yerə çatmışdı ki, Avropa Parlamenti qətnamə qəbul edərək Gürcüstanın yeni seçilmiş hökumətini qeyri-legitim adlandırdı və ötən ilin dekabrında vəzifəsini tərk etmiş Salome Zurabişvilini prezident olaraq tanıdığını bəyan etdi. Lakin 2025-ci ildə baş verən qlobal hadisələr, o cümlədən, Prezident Donald Trampın hakimiyyətə qayıdışı fonunda ABŞ və Aİ-dən gələn təzyiqlər azaldı. Elə buna görədir ki, baş nazir İrakli Kobaxidze 16 mayda Avropa Siyasi Birliyinin toplantısına dəvət aldı. Bu isə Avropanın Gürcüstan hakimiyyətinin legitimliyini şübhə altına alan qətnaməsinin və müvafiq çağırışların gündəmdən düşdüyünü göstərir. Sözügedən dəvət, eyni zamanda Gürcüstan hakimiyyətində ABŞ-la münasibətlərin də bərpa olunacağına ümidləri artırır”.

Şəhla Cəlilzadə

Siyasi şərhçinin sözlərinə görə, ABŞ Gürcüstanda hökumət çevrilişi etmək üçün sponsor olduğu təşkilatlara maliyyə dəstəyini USAID və digər qurumlar vasitəsilə çatdırırdı:

“Lakin Trampın USAID-in fəaliyyətini dondurması, bu təşkilatı “qeyri-şəffaf”, “cinayətkar təsisat” adlandırması Tbilisidə Vaşinqtonla münasibətlərin bərpası üçün mühüm stimul yaratmışdı. Odur ki, Gürcüstan rəsmiləri xarici təsirin şəffaflığını təmin etmək məqsədilə irəli sürülən qanunun ABŞ-Gürcüstan, ümumilikdə Qərb-Gürcüstan əməkdaşlığına mane olmayacağını, sadəcə vaxtilə mövcud olan və xarici təsir agenti kimi fəaliyyət göstərən USAID-ə bənzər qeyri-şəffaf qurumların fəaliyyətinin nəzarət altında saxlanmasına imkan yaradacağını əsaslandırmağa çalışırlar.

May ayında baş nazir Kobaxidze və 1 sentyabrda Prezident Mixail Kalevaşvili Trampa açıq məktub ünvanlayaraq, onun Azərbaycan və Ermənistanı belə barışdırmağı bacardığını, hətta Rusiya ilə konstruktiv dialoq qura bildiyini diqqətə çatdıraraq münasibətlərin bərpasını xahiş edirlər. Bu məktublar cavabsız qalsa da, ABŞ Senatına hələ keçmiş prezident Co Bayden dövründə təqdim edilən, Gürcüstana qarşı geniş sanksiyaları nəzərdə tutan “Meqabari Aktı”nın 5 sentyabrda rədd edilməsi qarşıdakı dövrdə ikitərəfli münasibətlərin inkişafı və yenidən təsisi üçün zəmin hesab oluna bilər.

Beləliklə, Tramp, Bayden dövründən fərqli olaraq, Cənubi Qafqazın daxili işlərinə müdaxilə etmədən münasibətlərin inkişafında maraqlı görünür”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az