Icma.az
close
up
RU
Eyni universitet, fərqli nəticə: QS və THE Reytinqlərində yanaşma fərqləri

Eyni universitet, fərqli nəticə: QS və THE Reytinqlərində yanaşma fərqləri

525.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Qlobal təhsil məkanında universitetlərin mövqeyinin müəyyənləşdirilməsində beynəlxalq reytinqlər mühüm alət rolunu oynayır. Bu reytinqlər universitetlərin nüfuz göstəricisi olmaqla yanaşı, ali təhsil müəssisəsinin keyfiyyətinin qlobal meyarlarla ölçülməsinə imkan verən sistemli mexanizmdir.

Universitetlərin beynəlxalq arenadakı mövqeyi əsasən, iki əsas reytinq sistemi - QS (Quacquarelli Symonds) və Times Higher Education (THE) vasitəsilə ölçülür. Hər iki platforma illik olaraq dünyanın ən nüfuzlu universitetlərinin siyahısını təqdim edir. Dünyada ən çox istinad edilən və nüfuzlu sayılan bu iki əsas reytinq təşkilatı metodologiya və qiymətləndirmə yanaşmalarına görə bir-birindən fərqlənir. Bu fərqlərin düzgün dəyərləndirilməsi ölkə universitetlərinin beynəlxalq reytinqlərdə mövqeyinin gücləndirilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

Hər iki reytinq sistemi ali təhsil müəssisələrini qiymətləndirərkən oxşar sahələrə diqqət yetirsə də, tədris, tədqiqat, beynəlmiləlləşmə və sənaye/iqtisadi təsir yanaşmaları və prioritetləri fərqlidir.

QS reytinqi universitetlərin reputasiyasına daha geniş yer ayırır. Metodologiyada bu göstəricinin ümumi çəki payı təxminən 45% təşkil edir ki, bu da sistemi müəyyən qədər subyektiv faktorların təsirinə açıq edir. Qiymətləndirmə zamanı həm akademik reputasiya, həm də işəgötürən reputasiyası nəzərə alınır. Lakin bu yanaşma bir sıra suallar doğurur. Məsələn, sorğuda iştirak edənlərin peşəkar sahələrinin və akademik yönümlərinin qiymətləndirdikləri universitetlə nə dərəcədə uyğun gəldiyi bəzən mübahisə doğurur. Bu isə nəticələrin obyektivliyinə müəyyən dərəcədə təsir göstərə bilər.

Times Higher Education (THE) reytinq sistemi isə reputasiya göstəricisinə daha məhdud, lakin elmi əsaslı yanaşma tətbiq edir. Burada reputasiyanın ümumi çəki payı təxminən 33%-dir. Əsas fərq ondadır ki, THE sorğularında iştirak edən ekspertlər Scopus məlumat bazası əsasında seçilir. Bu yanaşma qiymətləndirmə prosesini daha etibarlı, məqsədyönlü və elmi cəhətdən əsaslandırılmış edir.

QS və THE reytinq sistemlərinin əsas fərqlərindən biri onların tədqiqat göstəricilərinə yanaşma prinsipləridir.

QS reytinqi tədqiqat fəaliyyətini qiymətləndirərkən Citations per Faculty göstəricisindən istifadə edir. Bu yanaşma universitetdə hər bir akademik heyət üzərinə düşən elmi istinadların sayına əsaslanır. Lakin bu model daha çox kəmiyyət yönümlü hesab edilir və elmi işlərin keyfiyyət dərəcəsini tam şəkildə əks etdirmir. QS, həmçinin, məlumat mənbəyi kimi əsasən sorğulara və institusional məlumatlara istinad edir ki, bu da sistemə müəyyən qədər subyektivlik gətirir.

THE reytinqi isə tədqiqat fəaliyyətinə keyfiyyət yönümlü və çoxölçülü yanaşma tətbiq edir. Qiymətləndirmə zamanı FWCI (Field-Weighted Citation Impact), Excellence, Strength və digər bibliometrik metriklərdən istifadə olunur. Bu göstəricilər elmi fəaliyyətin yalnız sayını deyil, həm də təsir gücünü və keyfiyyətini ölçür. THE həmçinin hökumət, beynəlxalq təşkilatlar və agentliklərin məlumat bazalarını inteqrasiya etməklə daha kompleks və reallığa yaxın nəticələr əldə edir.

Çəki paylanmasına nəzər saldıqda, QS-də reputasiya və beynəlmiləlləşmə göstəriciləri daha böyük rol oynayır. THE reytinqi isə tədqiqatın keyfiyyətinə və tədris mühitinə daha çox əhəmiyyət verir. Məhz bu balanslı və elmi əsaslı yanaşma THE-ni dünya üzrə daha nüfuzlu və etibarlı reytinq sistemi kimi fərqləndirir.

Times Higher Education (THE) reytinq sistemi metodologiya, məlumat bazası və qiymətləndirmə dərinliyi baxımından QS-dən bir sıra mühüm üstünlüklərə malikdir: Tədqiqat keyfiyyətinə çoxölçülü yanaşma, şəffaf və normallaşdırılmış metodologiya, etibarlı və geniş məlumat bazası, tədqiqat mühitinin ayrıca qiymətləndirilməsi. THE sistemində "Research Environment" adlı ayrıca meyarın mövcudluğu tədqiqat infrastrukturu, maliyyələşmə imkanları və elmi potensialın qiymətləndirilməsinə şərait yaradır. Bu göstərici elmi fəaliyyətin keyfiyyətinin formalaşmasında mühüm rol oynayır və THE-nin fərqləndirici üstünlüklərindən biri hesab olunur.

Nəticə etibarilə, QS və THE reytinq sistemləri məqsəd baxımından eyni hədəfi, yəni ali təhsil müəssisələrinin fəaliyyətini qiymətləndirməyi daşısalar da, yanaşma və prioritetlərində fərqlənirlər. QS daha çox reputasiya, beynəlxalq görünürlük və məzun məşğulluğu göstəricilərinə üstünlük verir. THE isə tədqiqat keyfiyyəti, elmi mühit və elmi təsir kimi sahələrə daha dərindən fokuslanır.

Bu fərqlilik nəticəsində THE reytinq sistemi metodologiyasının şəffaflığı, məlumat bazasının etibarlılığı və reallığı daha dəqiq əks etdirmə mexanizmi sayəsində dünya miqyasında daha etibarlı və nüfuzlu qiymətləndirmə platforması kimi tanınır.

Sevinc QARAYEVA

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:226
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 16 Oktyabr 2025 16:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri