Fevral ayı niyə 4 ildən bir 29 gün olur? ARAŞDIRMA

İnsanların zamanı ölçmək və təqvimi təbiətin ritminə uyğunlaşdırmaq cəhdi min illər əvvələ gedib çıxır.

Bəs fevral ayı niyə 4 ildən bir 29 gün olur? Bunun cavabı Yer kürəsinin Günəş ətrafında hərəkətində gizlənir.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, Yer Günəş ətrafında tam dövrünü təxminən 365 gün 5 saat 48 dəqiqə 46 saniyəyə tamamlayır.

Lakin təqvimdə bir il 365 gün hesablandığı üçün hər il təxminən 6 saatlıq fərq yaranır.İlk baxışda bu fərq çox kiçik görünsə də, illər keçdikcə həmin saatlar toplanaraq ciddi zaman fərqinə çevrilə bilərdi.

Əgər bu əlavə vaxt nəzərə alınmasaydı, təqvim tədricən fəsillərin real vaxtından uzaqlaşardı. Məsələn, uzun müddət sonra yay və qış ayları təqvimdə fərqli dövrlərə düşə bilərdi.

Bu problemin həlli üçün qədim Romada təqvim sistemində dəyişiklik edildi. Təxminən hər 4 ildən bir toplanan əlavə saatlar bir günə çevrilərək təqvimə əlavə olunurdu. 6 saat × 4 il = 24 saat, yəni 1 gün.

Əlavə gün isə fevral ayına verildi. Beləliklə, adi illərdə fevral 28, uzun illərdə isə 29 gün oldu. Bu cür illər “uzun il” və ya “sıçrayış ili” adlandırılır.
Bəs niyə məhz fevral?

Bunun tarixi səbəbi var. Qədim Roma təqvimlərində fevral ilin son aylarından biri hesab olunurdu və digər aylarla müqayisədə daha qısa idi. Buna görə əlavə günün məhz fevrala artırılması daha uyğun hesab edilirdi.

Ancaq məsələ bununla bitmir. Yer Günəş ətrafında tam dövrünü 365 gün və düz 6 saata tamamlamır. Dəqiq hesablamalara görə, bu müddət 365 gün 5 saat 48 dəqiqə 46 saniyədir. Bu səbəbdən hər 4 ildən bir fevrala əlavə gün artırmaq da tam dəqiq nəticə vermir.

Məhz buna görə Qriqorian təqvimində əlavə qayda tətbiq olunur: 100-ə bölünən illər, 400-ə bölünmədiyi halda, uzun il hesab edilmir. Məsələn, 1900-cü il uzun il olmayıb, 2000-ci il isə 400-ə bölündüyü üçün uzun il sayılıb.

Beləliklə, fevralın 29-u sadəcə təqvimdə əlavə bir tarix deyil. Bu tarix insanların Yer kürəsinin hərəkətini, zamanın axışını və təbiətin ritmini daha dəqiq anlamaq üçün apardığı minillik mübarizənin nəticəsidir. Bəzən təqvimdəki cəmi bir gün belə insanlığın zamanla necə mübarizə apardığını göstərir.

Aişə
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin