Gecikməsi olan yenə kredit istəsə nə ilə üzləşir?

Hər birimiz kredit götürüb işlərimizi həll edirik. Amma bəzən olur ki, gözlənilməz səbəblərdən krediti gecikdirə də bilirik. Bu zaman aldığımız kredit problemli kreditlər kateqoriyasına daxil edilir. Bu kimi hallar yaşanarsa, sonradan yenidən kredit götürmək istəsək, nə kimi problemlərlə qarşılaşa bilərik?

Ölkə.Az-ın xəbərinə görə, maliyyə eksperti İsmayıl Məmmədov Valyuta.az-a bildirdi ki, bir ödənişin belə yubadılması Mərkəzi Kredit Bürosunda qeyd olunur: “Necə ki, pasportda vizalar görünür, maliyyə dünyasında da gecikmələr qeyd olunur. Əgər problemli kreditiniz olubsa, bir gün yenidən kredit almaq istəsəniz, bank sizə “sizin gecikməniz olub, risklisiniz” deyə bilər.

Ekspert bildirir ki, əgər kimsə vaxtilə 10 min manatlıq krediti gecikdiribsə, bank həmin şəxsə ikinci dəfə yalnız az məbləğdə kredit verə və ya ümumiyyətlə imtina edə bilər: “Çünki artıq “etibarlı müştəri” statusu itirilmiş sayılır".

İ.Məmmədovun sözlərinə görə, banklar adətən gecikməsi olan müştərilərə daha yüksək faizlə kredit təklif edir, əlavə girov və zamin tələb edir: “Gecikmə uzun çəkərsə, məsələ hüquqi müstəviyə keçə, əlavə cərimələr tətbiq oluna bilər və bu da müştəri üçün həm maliyyə, həm də psixoloji təzyiq yaradır”.

İsmayıl Məmmədov çıxış yolunu belə göstərir: “Problemi gizlətmək yox, paylaşmaq lazımdır. Bankla vaxtında əlaqə saxlayan müştəriyə adətən ödəniş qrafikinin dəyişdirilməsi - yəni, restrukturizasiya təklif olunur. Müvəqqəti çətinliklər zamanı əlavə vaxt istəmək mümkündür. Əsas odur ki, büdcəni yenidən planlayıb ödəniş intizamını qoruyasınız”.

Ekspert bu kimi hallarla bağlı pandemiya dövründən bir nümunə də çəkdi: "Bir müştəri 3 ay maaş ala bilmədiyi üçün kreditini gecikdirmişdi, lakin dərhal bankla əlaqə saxlayıb qrafikini dəyişdirdi. Bu gün həmin şəxs problemsiz şəkildə yenidən kredit götürə bilir”.

O vurğulayıb ki, kredit ödənsə belə, gecikmə faktı Mərkəzi Kredit Bürosunda qalır və bu, gələcək kredit müraciətlərində bankın qərarına təsir edir: “Kredit etimad üzərində qurulur. Bankın məqsədi müştərini cəzalandırmaq deyil, riskləri minimuma endirməkdir”.

İ.Məmmədov əlavə etdi ki, bəzi banklar gecikməsi olanlara ikinci şans versə də, digərləri daha sərt yanaşır. Çünki gecikmə sadəcə bir ödənişin yubadılması deyil, gələcək planların bağlanmasıdır”.

Ekspertin fikrincə, düzgün addım çətinlik yaranan kimi bankla əlaqə saxlamaq, ödəniş qrafikini dəyişmək və intizamı qorumaqdır: “Bu halda nə hüquqi problem yaşanır, nə də kredit tarixçəsi tam korlanır”.