Geri dönməz mərhələ: planet üçün təhlükəli siqnal

Dünyanın ən böyük yüksəkdağ göllərindən biri olan İssık-Kul sürətlə quruyur və bu proses artıq təkcə Qırğızıstanı deyil, qlobal su təhlükəsizliyini narahat edən ciddi xəbərdarlıq kimi dəyərləndirilir.

Dünya Hökumət Sammiti çərçivəsində keçirilən “Davamlı Təsir Forumu”nda çıxış edən Qırğızıstanın Su Ehtiyatları və Kənd Təsərrüfatı naziri Bakıt Torobayev açıqlayıb ki, XIX əsrin ortalarından bu günə qədər İssık-Kulun su səviyyəsi təxminən 14 metr azalıb, gölün itirdiyi su həcmi isə 85 milyard kubmetrə çatıb. Bu göstəricilər artıq geri dönməz ekoloji mərhələnin yaxınlaşdığını göstərir.

Ölkə.Az-ın yerli mediaya istinadən verdiyi məlumata görə, böhranın əsas səbəbləri sırasında buzlaqların sürətli əriməsi, çayların təbii axınının pozulması və regionda artan su tələbatı yer alır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, İssık-Kul kimi iri şirin su hövzələrinin zəifləməsi iqlim dəyişikliyinin ən təhlükəli nəticələrindən biridir.

Nazir Torobayevin sözlərinə görə, çaylardan gələn suyun azalması yalnız gölün biomüxtəlifliyini deyil, eyni zamanda Mərkəzi Asiyanın su balansını, kənd təsərrüfatını və turizm sektorunu ciddi risk altına salır. Bu proses, artıq dünyada dərinləşən su qıtlığı dövrünün real başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.

Ekspertlər vurğulayır ki, İssık-Kulda baş verənlər Aral fəlakətindən sonra region üçün ən ciddi su böhranı siqnallarından biridir. Bu, təkcə bir gölün taleyi deyil, qlobal iqlim dəyişikliklərinin, səhv su idarəçiliyinin və nəzarətsiz istehlakın nəticəsi kimi bütün dünyaya ünvanlanmış xəbərdarlıqdır.

Qırğızıstan hökuməti beynəlxalq ictimaiyyətə çağırış edərək bildirib ki, İssık-Kulun qorunması lokal məsələ olmaqdan çıxıb və qlobal səviyyədə su ekosistemlərinin mühafizəsi gündəliyinə daxil edilməlidir. Rəsmi Bişkek ekoloji fəlakətin qarşısını almaq üçün beynəlxalq əməkdaşlıq və innovativ həllərin tətbiqinə hazır olduğunu bəyan edib.