Girişi pullu olan Cənnət və Cəhənnəm...

Bura gözübağlı gətirilsəm, heç vaxt “haradayam?” sualını verməzdim. Hava limanından enər-enməz səni qucaqlayıb öpən isti hava beynində təxmini bir fikir formalaşdırır. Təsadüfə bax, gözünü açanda burada da qarşına 33 seriyalı avtomobillər çıxır. Fikrini qətiləşdirmək istəyirsən, birdən yadına düşür ki, axı Kürdəmirin aeroportu yoxdur.

Səfərin davamında “Cənnət”lə “Cəhənnəmi” də görəcəyik. Amma bunun üçün ölməyə gərək yoxdur. AZAL-ın yeni açdığı müntəzəm reysə bilet almaq yetərlidir.

Çukurova hava limanından 45 dəqiqəlik məsafədə yerləşən Mersin Türkiyənin ən böyük liman şəhərlərindən biri olmaqla yanaşı, ölkənin əsas kənd təsərrüfatı və ixrac mərkəzlərindəndir. İlin çox hissəsi isti və günəşli keçir. Üstəlik, Aralıq dənizi iqlimi ilə şəhər tropik və subtropik bitkilərin yetişdirilməsi üçün əla şərait yaradır. Buna görə də yol boyu banan, kivi, anans, limon kimi meyvə bağlarına, palma ağaclarına, hətta, daşın üstündə bitən kaktuslara rast gələ bilərsiniz.

Axşam yeməyi üçün şəhərin ən gözəl məkanlarından biri “Mersin Marina”dayıq. Bura 20 km uzunluğu olan Mersin bulvarında yerləşir və əhatəsində restoranları, yaxtaları, alış-veriş mərkəzlərini cəmləşdirir.

Restoran dəniz təamlarının dadına baxdıqdan sonra Aralıq səni öz seyrəngahına çağırır. Mənzərə bir anlıq İbrahim Tatlısəsin məşhur mahnısı yada salır:

“Akdeniz akşamları bir başka oluyor,

Hele bir de aylardan Temmuz (red.-iyul) ise bir başka...”

Romantik axşamı burada yekunlaşdırırıq.

Səhər ilk ünvanımız Kanlıdivanedir.

Kanlıdivane 19-cu əsrin ortalarında fransız səyyahı Viktor Lanqlois tərəfindən kəşf edilib və şəhər 1970-ci illərdə qazıntılar zamanı aşkar olunub. Kanlıdivane adının mənşəyi ilə bağlı iki ehtimal var. Birincisi odur ki, addakı “qanlı” hissə şəhərin qədim adı olan Kanitellisdən və ya yağış suları ilə torpaq rənginə boyanmış çuxurdakı relyeflərin qırmızımtıl rəngindən, “divan” hissəsi isə zaman-zaman burada yaşayan türkmən icmalarının divan adlanan məclislərindən yarana bilər.

İkinci versiya isə Roma dövründə cinayətkarların çuxura atılaraq vəhşi heyvanlara yem edilməsi ilə bağlıdır.

Olba krallığının müqəddəs yaşayış yeri olan şəhərin tarixi eramızdan əvvəl III əsrə gedib çıxır. Şəhər, ən aktiv dövrünü Roma İmperiyasında, tərəqqisini isə eramızın 4-cü əsrində yaşayıb.

Olba tarixinin ən məşhur siması Kraliça Abadır. Onun ailə üzvləri üçün Kanlıdivanedə türbə tikilib. Burada ona məxsus kitabə də mövcuddur.

Kanlıdivaneyə əcnəbi qonaqlar üçün giriş qiyməti 3 avro təşkil edir. Əvəzində isə özünüzü bir tarixin içində hiss edirsiniz.

Növbəti dayanacaq Cənnət və Cəhənnəm mağaralarıdır.

Bizi müşayiət edən avtobus sürücüsünün adı Sezaidir. Əslən Mardindən olsa da, uzun illərdir Mersində yaşayır.

Üç nəvəsi var. Təqaüdə çıxdıqdan sonra, turizm şirkətində çalışır. Pensiya məbləğinin onun üçün yetərli olmadığını bu yaşda işləməsi ilə yanaşı, bir mağazada gördüyü oyuncağın qiymətini öyrənib tez oradan çıxmasına görə dəqiqləşdirirəm.

Nəvəsinə almaq istəyirmiş, qiyməti 2000 TL (84 AZN) idi.

“Yapacak bir şey yok, onun yerine beni sevsin”, - deyərək gülümsədi...

Cənnət və Cəhənnəm mağaraları Silifke rayon mərkəzindən 25 km məsafədə yerləşir. Bura xaricdən gələn qonaqlar üçün giriş 12 avrodur (red.-24 AZN).

Bu ərazidə hər biri qayalı, geniş və dərin çuxurlardan ibarət iki təbiət möcüzəsi yerləşir. Bu çuxurlar minilliklər ərzində qurunt sularının əriməsi və əhəng daşının boşaldılması nəticəsində zədələnmiş tavanın çökməsi ilə əmələ gəlib. Zaman keçdikcə iki boşluq birləşərək, nəhayət, indiki yeraltı mağara dərəsini əmələ gətirir. Bu çuxurlar müqəddəs sayılır və antik dövrdə istifadə olunurdu.

Əvvəlcə Cəhənnəm barədə...

Fani hesab olunan dünyada dini inanclara görə hansı əməllər səbəbindən Cəhhənnəmə yol göründüyünü az-çox bilirik. Biri sizə “Cəhənnəmə get!” desə və təbii ki, Mersini nəzərdə tutsa, əmin olun ki, çətin, qorxulu bir şey deyil. Bir neçə metr getdikdən sonra Cəhənnəm çuxurunu görə bilərsiniz. Ziyarətçilər enməsi qeyri-mümkün olan Cəhənnəm çuxurunu şüşəli müşahidə terrasından da seyr edə bilərlər.

Amma Cənnətə düşmək hər iki mənada çətindir. Məsələn, Mersində bunun üçün 452 pilləkən aşağı enməlisən ki, bu da müəyyən fiziki güc tələb edir.

Buna görə də yaşlı insanlara, valideynlərə körpə uşaqlara o çuxura enmək tövsiyə olunmur. Baxmayaraq ki, geri qayıtmaq üçün lift fəaliyyət göstərir.

Cənnət mağarasının içində, mağaranın düz girişində kilsə tikilib. Kilsənin girişinin üstündəki dördsətirlik kitabə bu kilsənin Müqəddəs Məryəmin şərəfinə Paul adlı dindar bir şəxs tərəfindən sifariş edildiyini göstərir. Kilsə təxminən eramızın 5-ci əsrinə aiddir.

Cəhənnəmin dərinliyi 128, Cənnətdə isə bu rəqəm 135 metrdir.

Bu məkanda tər tökdükdən sonra Aralıq dənizinin “plyaj”ında dincəlmək yerinə düşər. Səfər edərkən vaxt itkisi olmasın deyə elə qeyd etdiyim məkanlara daha yaxın hotel seçmək və ya ev kirayələmək daha doğru olar. Erdemli və Silifke rayonları bu baxımdan əlverişlidir.

Burada olarkən dörd bir tərəfi dəniz suları ilə əhatə olunmuş Kız Kulesinə getməyin də ayrı ləzzəti var. Dəniz suyu o qədər şəffafdır ki, dayazda üzən xırda balıqları gözlə görmək mümkündür. Çimərliyindəki səliqə-səhmana da söz ala bilməz.

Mersin Türkiyənin 11-ci ən böyük şəhəridir. Buradan Antalyaya 6 saatlıq yoldur. Bu isə ölkədə şəhərlər arasında ən böyük məsafə hesab olunur.

Geri qayıdarkən diqqətimi çox sadə şəkildə salınmış yerüstü piyada keçidi çəkir.

Bir anlıq Bakıda Ukrayna dairəsi yaxınlığındakı Çin səddinə bənzər yerüstü piyada keçidi ilə müqayisə edirəm. Və belə qənaətə gəlirəm ki, onsuz da bizdən keçib, paytaxtımızdakı o keçid daha çox gələcək nəsilə tarixi bir abidə kimi xatirə qalacaq...

O keçidi keçənə qədər də Cəhənnəmi görüb gəlirsən...

AZAL Milli mətbuatın 150 illiyi münasibətilə Türkiyənin Mersin və Adana şəhərlərinə mediatur təşkil edib. Odur ki, yazının davamı günəşə güllə atanların şəhərindən - Adanadan olacaq...

Emin Səfərov, Mersin.