Prezident qərar verdi: 3 aydan sonra işə düşəcək Mühüm məqamlar

Prezident İlham Əliyevin imzaladığı fərmana əsasən, ölkədə “Ərzaq təminatı xəritəsi” adlı informasiya sistemi yaradılır. Qeyd edək ki, informasiya sisteminin sahibi və operatoru İqtisadiyyat Nazirliyi olacaq, Nazirlər Kabineti isə üç ay müddətində əsasnaməni təsdiqləyəcək və fərmandan irəli gələn vəzifələri icra edəcək.

Sözügedən informasiya sisteminin hansı konkret təsirləri olacaq? 

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Asif İbrahimov deyib ki, ərzaq təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi bütün ölkələr üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir:

“Bu, qida təhlükəsizliyi proqramlarının əsas hədəflərindən biridir. Azərbaycanda da qida təhlükəsizliyi ilə bağlı müvafiq proqram mövcuddur. Lakin qeyd edilən məsələlər üzrə praktiki həllər hələ ki, tam şəkildə görünmür. Vaxtilə bu sahədə “Tədarük.az” adlı platforma yaradılmışdı. Səhv etmirəmsə, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin balansında idi. Amma həmin portal praktiki baxımdan gözlənilən nəticəni vermədi və bütün istiqamətləri əhatə edə bilmədi. Bu kontekstdə “Ərzaq təminatı xəritəsi”nin yaradılması bir sıra vacib məsələlərdə – dövlət, sahibkar və istehlakçı arasında balansın formalaşması, münasibətlərin tənzimlənməsi və çevik qərarların qəbulu baxımından əhəmiyyətli ola bilər. Bununla belə, bu sahədə real irəliləyiş üçün köklü islahatlar aparılmalıdır”.

Asif İbrahimov

İqtisadçı vurğulayıb ki, Azərbaycan iqtisadiyyatı bir çox istiqamətlərdə idxaldan asılıdır:

“Bu da qiymət artımına səbəb olan əsas faktorlardan biridir. İstehsalçıların qiymət siyasəti, gömrük rüsumları, logistika xərcləri, daşınma və saxlanma kimi elementlər qiymətə ciddi təsir göstərir. Bu istiqamətdə müəyyən addımlar atılmalıdır. Məsələn, gömrük qiymətlərinin tənzimlənməsi ilə bağlı qanunvericiliyə dəyişikliklər tələb olunur və bu, konkret mexanizmlər çərçivəsində həyata keçirilməlidir. Gömrükdə qiymətin müəyyən olunması üçün altı üsul mövcuddur. Lakin nədənsə hər dəfə ən son olan ehtiyat üsul tətbiq edilir. Halbuki, qiymət birinci üsulla müəyyən edilə bilmirsə, növbəti ilə keçilməli, bu ardıcıllıq pozulmamalıdır. Təəssüf ki, ehtiyat üsulla qiymətləndirmə aparılması bazarda ərzaq məhsullarının bahalaşmasına səbəb olur. Məsələn, eyni növ yağ Rusiya və ya başqa ölkə üzərindən həm Azərbaycana, həm Gürcüstana daxil olur. Gürcüstanda həmin yağ 9 manata satıldığı halda, Azərbaycanda 20 manata təklif edilir. İstehsalçı qiyməti, logistika və daşınma xərcləri eyni olduğu halda, bizdə əlavə xərclər yaranır. Bu problemlərin köklü şəkildə həlli üçün qanunvericilik bazasında və idarəetmə mexanizmlərində ciddi dəyişikliklər aparılmalıdır”.

Asif İbrahimov bildirilib ki, nazirliklərin öz fəaliyyətində də çatışmazlıqlar mövcuddur:

“Son illər əldə edilən məlumatlara görə, əkinə yararlı torpaqların təxminən 38 faizində şoranlaşma müşahidə olunur. Bu da idarəetmə boşluğundan xəbər verir. Əgər ərzaq təhlükəsizliyindən danışırıqsa, bütün bu məsələlər kompleks şəkildə həllini tapmalıdır. Ümumilikdə, “Ərzaq təminatı xəritəsi” adlı informasiya sisteminin yaradılması operativ qərarların verilməsinə, məlumatların düzgün balanslaşdırılmasına xidmət edə bilər. Lakin məsələ bütövlükdə köklü islahatlar və güclü infrastruktur tələb edir”.

Zaira Akifqızı
Globalinfo.az