Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Görünməyən düşmən: Bağırsaqları məhv edən maddələr tapıldı

Görünməyən düşmən: Bağırsaqları məhv edən maddələr tapıldı

Yenisabah saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Geniş istifadə olunan kimyəvi maddələrin insan sağlamlığı üçün risk yaratdığı müəyyən olunub. Laboratoriya sınaqlarında tədqiqatçılar sağlam bağırsaq bakteriyalarının böyüməsini əngəlləyən 168 kimyəvi maddə müəyyən ediblər.

“Yeni Sabah” “Nature Microbiology”yə istinadla xəbər verir ki, bu maddələr  bağırsaq mikrobiomunun tarazlığını pozmaq potensialı daşıyır.

Bağırsaq mikrobiomu həzm sistemimizdə olan minlərlə bakteriya növü və mikroorqanizmdən ibarət olan sistemdir. Bu sistem xərçəng, yuxusuzluq, ürək xəstəlikləri, 2-ci tip şəkərli diabet və vaxtından əvvəl doğuş kimi bir çox sağlamlıq problemləri ilə əlaqələndirilir.

Alimlər təbii mühitdə asanlıqla parçalanmayan və “əbədi kimyəvi maddələr” kimi tanınan PFAS da daxil olmaqla, ümumilikdə 1076 kimyəvi çirkləndiricini 22 müxtəlif bağırsaq bakteriyası növü üzərində test edərək 168 toksik kimyəvi maddə müəyyənləşdiriblər.

Toksik olduğu aşkarlanan maddələr arasında kənd təsərrüfatında istifadə olunan pestisidlər, xüsusilə, herbisidlər və insektisidlər ilə plastiklərdə və yanğına davamlı maddələrdə istifadə olunan sənaye kimyəvi maddələri yer alıb.

Bu kimyəvi maddələr adətən qida, içməli su və ətraf mühit vasitəsilə bədənimizə daxil olur və araşdırmaya görə onların çoxunun bağırsaq bakteriyalarına təsir etdiyi əvvəllər bilinmirdi.

Tədqiqatın müəlliflərindən olan Kembric Universitetinin araşdırmaçısı İndra Rouks belə deyib:

“Bəzi kimyəvi maddələrin bu qədər güclü təsirə malik olması bizi təəccübləndirdi. Məsələn, yanğına davamlı maddələr və plastikləşdiricilər kimi bir çox sənaye kimyəvi maddələrinin yaşayan orqanizmlərə təsir etmədiyi düşünülürdü, amma təsir edirmiş”.

İnsanların bu kimyəvi maddələrə nə dərəcədə məruz qaldığı və bunun real həyatda bağırsaq sağlamlığını necə təsir etdiyi hələlik aydın deyil. Lakin əvvəlki araşdırmalar ətraf mühit çirkləndiricilərinin bağırsaq mikrobiomunu dəyişdirərək piylənmə və insulin müqavimətinə səbəb ola biləcəyini göstərib.

Laboratoriya testlərində bəzi bakteriyaların kimyəvi çirkləndiricilərdən qaçmaq üçün funksiyalarını dəyişdirdiyi müşahidə olunub. Bu proses, bəzi bakteriyaların antibiotiklərə qarşı davamlılıq qazanmasına səbəb olub. Alimlər qeyd edir ki, bu təsirin insan bağırsağında da baş verməsi halında infeksiyaların müalicəsini çətinləşdirə və artan antimikrob müqavimət (AMR) riskinə səbəb ola bilər.

Kimyəvi maddələrlə bağlı təhlükəsizlik testləri adətən dar məqsədlərə fokuslanır. Məsələn, göbələk əleyhinə dərmanın parazit sporlarını nə qədər yaxşı məhv etdiyi kimi testlər aparılır. Lakin bağırsaq bakteriyaları üzərində mümkün təsirlər isə çox vaxt nəzərə alınmır.

Tədqiqatçılar bu toksik təsirlərin real dünyada insan sağlamlığına yansıyıb-yansımadığını anlamaq üçün kimyəvi maddələrə məruz qalma ilə bağlı daha çox sahə məlumatına ehtiyac olduğunu bildiriblər.

Bu arada, kimyəvi maddələrə məruz qalmanı azaltmaq üçün insanların evdə pestisid istifadəsindən çəkinməsi və meyvə-tərəvəzləri yaxşı yuyaraq istehlak etmələri tövsiyə olunur.

Aydan Hacı 


Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:285
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 30 Noyabr 2025 09:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see344

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see337

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see336

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see285

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see273

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see266

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see263

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see263

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see236

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see233

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see225

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see218

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see217

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see214

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see206

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see198

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see192

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

19 Noyabr 2026 01:37see173

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see173
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri