Icma.az
close
up
RU
Görünməyən düşmən: Bağırsaqları məhv edən maddələr tapıldı

Görünməyən düşmən: Bağırsaqları məhv edən maddələr tapıldı

Yenisabah saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Geniş istifadə olunan kimyəvi maddələrin insan sağlamlığı üçün risk yaratdığı müəyyən olunub. Laboratoriya sınaqlarında tədqiqatçılar sağlam bağırsaq bakteriyalarının böyüməsini əngəlləyən 168 kimyəvi maddə müəyyən ediblər.

“Yeni Sabah” “Nature Microbiology”yə istinadla xəbər verir ki, bu maddələr  bağırsaq mikrobiomunun tarazlığını pozmaq potensialı daşıyır.

Bağırsaq mikrobiomu həzm sistemimizdə olan minlərlə bakteriya növü və mikroorqanizmdən ibarət olan sistemdir. Bu sistem xərçəng, yuxusuzluq, ürək xəstəlikləri, 2-ci tip şəkərli diabet və vaxtından əvvəl doğuş kimi bir çox sağlamlıq problemləri ilə əlaqələndirilir.

Alimlər təbii mühitdə asanlıqla parçalanmayan və “əbədi kimyəvi maddələr” kimi tanınan PFAS da daxil olmaqla, ümumilikdə 1076 kimyəvi çirkləndiricini 22 müxtəlif bağırsaq bakteriyası növü üzərində test edərək 168 toksik kimyəvi maddə müəyyənləşdiriblər.

Toksik olduğu aşkarlanan maddələr arasında kənd təsərrüfatında istifadə olunan pestisidlər, xüsusilə, herbisidlər və insektisidlər ilə plastiklərdə və yanğına davamlı maddələrdə istifadə olunan sənaye kimyəvi maddələri yer alıb.

Bu kimyəvi maddələr adətən qida, içməli su və ətraf mühit vasitəsilə bədənimizə daxil olur və araşdırmaya görə onların çoxunun bağırsaq bakteriyalarına təsir etdiyi əvvəllər bilinmirdi.

Tədqiqatın müəlliflərindən olan Kembric Universitetinin araşdırmaçısı İndra Rouks belə deyib:

“Bəzi kimyəvi maddələrin bu qədər güclü təsirə malik olması bizi təəccübləndirdi. Məsələn, yanğına davamlı maddələr və plastikləşdiricilər kimi bir çox sənaye kimyəvi maddələrinin yaşayan orqanizmlərə təsir etmədiyi düşünülürdü, amma təsir edirmiş”.

İnsanların bu kimyəvi maddələrə nə dərəcədə məruz qaldığı və bunun real həyatda bağırsaq sağlamlığını necə təsir etdiyi hələlik aydın deyil. Lakin əvvəlki araşdırmalar ətraf mühit çirkləndiricilərinin bağırsaq mikrobiomunu dəyişdirərək piylənmə və insulin müqavimətinə səbəb ola biləcəyini göstərib.

Laboratoriya testlərində bəzi bakteriyaların kimyəvi çirkləndiricilərdən qaçmaq üçün funksiyalarını dəyişdirdiyi müşahidə olunub. Bu proses, bəzi bakteriyaların antibiotiklərə qarşı davamlılıq qazanmasına səbəb olub. Alimlər qeyd edir ki, bu təsirin insan bağırsağında da baş verməsi halında infeksiyaların müalicəsini çətinləşdirə və artan antimikrob müqavimət (AMR) riskinə səbəb ola bilər.

Kimyəvi maddələrlə bağlı təhlükəsizlik testləri adətən dar məqsədlərə fokuslanır. Məsələn, göbələk əleyhinə dərmanın parazit sporlarını nə qədər yaxşı məhv etdiyi kimi testlər aparılır. Lakin bağırsaq bakteriyaları üzərində mümkün təsirlər isə çox vaxt nəzərə alınmır.

Tədqiqatçılar bu toksik təsirlərin real dünyada insan sağlamlığına yansıyıb-yansımadığını anlamaq üçün kimyəvi maddələrə məruz qalma ilə bağlı daha çox sahə məlumatına ehtiyac olduğunu bildiriblər.

Bu arada, kimyəvi maddələrə məruz qalmanı azaltmaq üçün insanların evdə pestisid istifadəsindən çəkinməsi və meyvə-tərəvəzləri yaxşı yuyaraq istehlak etmələri tövsiyə olunur.

Aydan Hacı 


Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:274
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 30 Noyabr 2025 09:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see379

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see352

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see340

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see300

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see284

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see266

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see254

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see253

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see250

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see246

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see234

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see233

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see233

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see223

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see220

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see218

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see201

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see200

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see198

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri