Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Görünməyən düşmən: Bağırsaqları məhv edən maddələr tapıldı

Görünməyən düşmən: Bağırsaqları məhv edən maddələr tapıldı

Yenisabah saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Geniş istifadə olunan kimyəvi maddələrin insan sağlamlığı üçün risk yaratdığı müəyyən olunub. Laboratoriya sınaqlarında tədqiqatçılar sağlam bağırsaq bakteriyalarının böyüməsini əngəlləyən 168 kimyəvi maddə müəyyən ediblər.

“Yeni Sabah” “Nature Microbiology”yə istinadla xəbər verir ki, bu maddələr  bağırsaq mikrobiomunun tarazlığını pozmaq potensialı daşıyır.

Bağırsaq mikrobiomu həzm sistemimizdə olan minlərlə bakteriya növü və mikroorqanizmdən ibarət olan sistemdir. Bu sistem xərçəng, yuxusuzluq, ürək xəstəlikləri, 2-ci tip şəkərli diabet və vaxtından əvvəl doğuş kimi bir çox sağlamlıq problemləri ilə əlaqələndirilir.

Alimlər təbii mühitdə asanlıqla parçalanmayan və “əbədi kimyəvi maddələr” kimi tanınan PFAS da daxil olmaqla, ümumilikdə 1076 kimyəvi çirkləndiricini 22 müxtəlif bağırsaq bakteriyası növü üzərində test edərək 168 toksik kimyəvi maddə müəyyənləşdiriblər.

Toksik olduğu aşkarlanan maddələr arasında kənd təsərrüfatında istifadə olunan pestisidlər, xüsusilə, herbisidlər və insektisidlər ilə plastiklərdə və yanğına davamlı maddələrdə istifadə olunan sənaye kimyəvi maddələri yer alıb.

Bu kimyəvi maddələr adətən qida, içməli su və ətraf mühit vasitəsilə bədənimizə daxil olur və araşdırmaya görə onların çoxunun bağırsaq bakteriyalarına təsir etdiyi əvvəllər bilinmirdi.

Tədqiqatın müəlliflərindən olan Kembric Universitetinin araşdırmaçısı İndra Rouks belə deyib:

“Bəzi kimyəvi maddələrin bu qədər güclü təsirə malik olması bizi təəccübləndirdi. Məsələn, yanğına davamlı maddələr və plastikləşdiricilər kimi bir çox sənaye kimyəvi maddələrinin yaşayan orqanizmlərə təsir etmədiyi düşünülürdü, amma təsir edirmiş”.

İnsanların bu kimyəvi maddələrə nə dərəcədə məruz qaldığı və bunun real həyatda bağırsaq sağlamlığını necə təsir etdiyi hələlik aydın deyil. Lakin əvvəlki araşdırmalar ətraf mühit çirkləndiricilərinin bağırsaq mikrobiomunu dəyişdirərək piylənmə və insulin müqavimətinə səbəb ola biləcəyini göstərib.

Laboratoriya testlərində bəzi bakteriyaların kimyəvi çirkləndiricilərdən qaçmaq üçün funksiyalarını dəyişdirdiyi müşahidə olunub. Bu proses, bəzi bakteriyaların antibiotiklərə qarşı davamlılıq qazanmasına səbəb olub. Alimlər qeyd edir ki, bu təsirin insan bağırsağında da baş verməsi halında infeksiyaların müalicəsini çətinləşdirə və artan antimikrob müqavimət (AMR) riskinə səbəb ola bilər.

Kimyəvi maddələrlə bağlı təhlükəsizlik testləri adətən dar məqsədlərə fokuslanır. Məsələn, göbələk əleyhinə dərmanın parazit sporlarını nə qədər yaxşı məhv etdiyi kimi testlər aparılır. Lakin bağırsaq bakteriyaları üzərində mümkün təsirlər isə çox vaxt nəzərə alınmır.

Tədqiqatçılar bu toksik təsirlərin real dünyada insan sağlamlığına yansıyıb-yansımadığını anlamaq üçün kimyəvi maddələrə məruz qalma ilə bağlı daha çox sahə məlumatına ehtiyac olduğunu bildiriblər.

Bu arada, kimyəvi maddələrə məruz qalmanı azaltmaq üçün insanların evdə pestisid istifadəsindən çəkinməsi və meyvə-tərəvəzləri yaxşı yuyaraq istehlak etmələri tövsiyə olunur.

Aydan Hacı 


Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:280
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 30 Noyabr 2025 09:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see331

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see323

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see320

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see310

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see271

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see260

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see257

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see253

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see249

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see245

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see222

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see222

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see216

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see210

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see207

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see205

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see190

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see182

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see175

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri