Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

Görünməyən düşmən: Bağırsaqları məhv edən maddələr tapıldı

Görünməyən düşmən: Bağırsaqları məhv edən maddələr tapıldı

Yenisabah saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Geniş istifadə olunan kimyəvi maddələrin insan sağlamlığı üçün risk yaratdığı müəyyən olunub. Laboratoriya sınaqlarında tədqiqatçılar sağlam bağırsaq bakteriyalarının böyüməsini əngəlləyən 168 kimyəvi maddə müəyyən ediblər.

“Yeni Sabah” “Nature Microbiology”yə istinadla xəbər verir ki, bu maddələr  bağırsaq mikrobiomunun tarazlığını pozmaq potensialı daşıyır.

Bağırsaq mikrobiomu həzm sistemimizdə olan minlərlə bakteriya növü və mikroorqanizmdən ibarət olan sistemdir. Bu sistem xərçəng, yuxusuzluq, ürək xəstəlikləri, 2-ci tip şəkərli diabet və vaxtından əvvəl doğuş kimi bir çox sağlamlıq problemləri ilə əlaqələndirilir.

Alimlər təbii mühitdə asanlıqla parçalanmayan və “əbədi kimyəvi maddələr” kimi tanınan PFAS da daxil olmaqla, ümumilikdə 1076 kimyəvi çirkləndiricini 22 müxtəlif bağırsaq bakteriyası növü üzərində test edərək 168 toksik kimyəvi maddə müəyyənləşdiriblər.

Toksik olduğu aşkarlanan maddələr arasında kənd təsərrüfatında istifadə olunan pestisidlər, xüsusilə, herbisidlər və insektisidlər ilə plastiklərdə və yanğına davamlı maddələrdə istifadə olunan sənaye kimyəvi maddələri yer alıb.

Bu kimyəvi maddələr adətən qida, içməli su və ətraf mühit vasitəsilə bədənimizə daxil olur və araşdırmaya görə onların çoxunun bağırsaq bakteriyalarına təsir etdiyi əvvəllər bilinmirdi.

Tədqiqatın müəlliflərindən olan Kembric Universitetinin araşdırmaçısı İndra Rouks belə deyib:

“Bəzi kimyəvi maddələrin bu qədər güclü təsirə malik olması bizi təəccübləndirdi. Məsələn, yanğına davamlı maddələr və plastikləşdiricilər kimi bir çox sənaye kimyəvi maddələrinin yaşayan orqanizmlərə təsir etmədiyi düşünülürdü, amma təsir edirmiş”.

İnsanların bu kimyəvi maddələrə nə dərəcədə məruz qaldığı və bunun real həyatda bağırsaq sağlamlığını necə təsir etdiyi hələlik aydın deyil. Lakin əvvəlki araşdırmalar ətraf mühit çirkləndiricilərinin bağırsaq mikrobiomunu dəyişdirərək piylənmə və insulin müqavimətinə səbəb ola biləcəyini göstərib.

Laboratoriya testlərində bəzi bakteriyaların kimyəvi çirkləndiricilərdən qaçmaq üçün funksiyalarını dəyişdirdiyi müşahidə olunub. Bu proses, bəzi bakteriyaların antibiotiklərə qarşı davamlılıq qazanmasına səbəb olub. Alimlər qeyd edir ki, bu təsirin insan bağırsağında da baş verməsi halında infeksiyaların müalicəsini çətinləşdirə və artan antimikrob müqavimət (AMR) riskinə səbəb ola bilər.

Kimyəvi maddələrlə bağlı təhlükəsizlik testləri adətən dar məqsədlərə fokuslanır. Məsələn, göbələk əleyhinə dərmanın parazit sporlarını nə qədər yaxşı məhv etdiyi kimi testlər aparılır. Lakin bağırsaq bakteriyaları üzərində mümkün təsirlər isə çox vaxt nəzərə alınmır.

Tədqiqatçılar bu toksik təsirlərin real dünyada insan sağlamlığına yansıyıb-yansımadığını anlamaq üçün kimyəvi maddələrə məruz qalma ilə bağlı daha çox sahə məlumatına ehtiyac olduğunu bildiriblər.

Bu arada, kimyəvi maddələrə məruz qalmanı azaltmaq üçün insanların evdə pestisid istifadəsindən çəkinməsi və meyvə-tərəvəzləri yaxşı yuyaraq istehlak etmələri tövsiyə olunur.

Aydan Hacı 


Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:256
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 30 Noyabr 2025 09:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see319

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see290

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see288

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see283

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see234

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see232

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see231

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see225

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see217

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see213

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see208

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see204

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see193

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see187

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see184

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see181

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see180

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see176

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri