Icma.az
close
up
RU
Günəşdəki partlayışlarla zəlzələ arasında əlaqə VARMI? ARAŞDIRMA

Günəşdəki partlayışlarla zəlzələ arasında əlaqə VARMI? ARAŞDIRMA

Icma.az bildirir, Milli.az saytına əsaslanaraq.

Günəşdən gələn güclü enerji partlayışları Yer kürəsinin ionosfer qatına təsir edərək yer qabığındakı fay xətləri üzərində elektrik təzyiqi yarada və zəlzələlərə səbəb ola bilər.

Milli.Az-ın məlumatına görə, Günəş partlayışları indiyədək əsasən qütb parıltıları və rabitə kəsintiləri ilə əlaqələndirilsə də, yeni elmi araşdırma bu enerjinin Yer kürəsinin dərinliklərinə qədər təsir göstərə biləcəyini iddia edir.

Tədqiqatçılar ionosferlə yer qabığını nəhəng batareyanın iki ucu kimi izah edən model hazırlayıblar. Bu modelə görə, fay xətlərində yüksək təzyiqli və ion yüklü mayelər elektrik enerjisini saxlayan kondensator kimi davranır. Günəş partlayışları atmosferə çatdıqda ionosferdəki elektrik yükünü aşağı doğru itələyir və yer qabığındakı hissəciklər üzərində elektrostatik qüvvə yaradır. Yaranan təzyiq dəyişməsi isə fayların hərəkətə keçməsi üçün kritik həddə çata bilər.

Araşdırmada 2024-cü ildə "Noto yarımadası"nda baş verən güclü zəlzələnin intensiv Günəş aktivliyi ilə eyni dövrə düşməsi bu nəzəriyyəni dəstəkləyən əsas nümunələrdən biri kimi göstərilir.

Bununla belə, elmi ictimaiyyət bu yanaşmaya ehtiyatla yanaşır. Bir çox geofizik hesab edir ki, yer qabığındakı süxurların elektrik keçiriciliyinin zəif olması bu təsirin faylara çatmadan sönməsinə səbəb ola bilər. Həmçinin zəlzələlərin və Günəş partlayışlarının tez-tez baş verməsi onların eyni vaxta düşməsinin səbəb-nəticə əlaqəsindən çox statistik təsadüf ola biləcəyini göstərir.

Hazırda bu tədqiqat kosmik hava ilə zəlzələ riski arasında əlaqəni sübut etməyə çalışan iddialı model kimi qiymətləndirilir.

Mina Mikayılova
Milli.Az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:95
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 21 Fevral 2026 13:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri