​Hansı ixtisaslara tələbat artır, hansılara azalır? Təhsil eksperti AÇIQLADI

Universitetlərə qəbul imtahanlarının başa çatması ilə abituriyentlər üçün ən vacib mərhələlərdən biri olan ixtisas seçimi prosesi gündəmə gəlir. Kimisi bu qərarı özü verməyə çalışır, kimisi isə mütəxəssislərin məsləhətinə üstünlük verir. Çünki ixtisas seçimi sadəcə universitet adı müəyyənləşdirmək deyil, eyni zamanda gəncin gələcək karyerasına və həyat yoluna təsir edən mühüm addımdır.

Bəs hazırda hansı ixtisaslar daha perspektivli və nüfuzlu hesab olunur? Əmək bazarında hansı sahələrə maraq azalıb və məzunlar iş tapmaqda çətinlik yaşayırlar?

Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca “AzPolitika”ya deyib ki, universitetlərə qəbul imtahanlarının bitməsi ilə gənclərin qarşısında açılan bu yeni qapı, əslində onların gələcək həyatının xəritəsini cızır.

Onun sözlərinə görə, ixtisas seçimi sadəcə diplom xatirinə edilən bir addım deyil; bu, sürətlə dəyişən dünya və əmək bazarının tələbləri ilə gəncin fərdi potensialının kəsişdiyi mühüm bir nöqtədir:

“Hazırda bu sahədə vəziyyəti təhlil etdikdə həm yüksələn, həm də artıq öz aktuallığını itirməkdə olan müəyyən sahələr aydın görünür. Perspektivli və nüfuzlu sahələr aşağıdakı kimi qruplaşdırıla bilər:

Bu gün qlobal trendlərə paralel olaraq Azərbaycanın da əmək bazarında texnologiya, data və rəqəmsallaşma sahələrinə tələbat pik həddə çatıb.

İnformasiya texnologiyaları (İT) və süni İntellekt: Proqram təminatı mühəndisliyi, kibertəhlükəsizlik və süni intellekt mütəxəssisliyi hələ də ən yüksək maaş və geniş iş imkanları təklif edən sahələrdir.

Data analitikası və statistika: Böyük verilənlərin (Big Data) idarə olunması indi hər bir bank, holdinq və dövlət qurumu üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Rəqəmləri oxumağı və onlardan strategiya çıxarmağı bacaran mütəxəssislər çox axtarılır.

Logistika və təchizat zəncirinin idarə edilməsi: Ölkəmizin yerləşdiyi coğrafi mövqe və beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı bu sahəyə olan tələbatı kəskin şəkildə artırıb.

Bərpa olunan enerji mühəndisliyi: Yaşıl enerji layihələri, xüsusilə azad edilmiş ərazilərdə və Xəzər dənizi regionunda reallaşdırılan alternativ enerji strategiyaları gələcəyin ən nüfuzlu mühəndislik istiqamətlərindən biridir”.

Ş.Qoca bildirib ki, aşağıdakı sahələrdə marağın azalması və iş tapmaq imkanlarının məhdudlaşması müşahidə olunur:

“Beynəlxalq münasibətlər: Nüfuzlu görünsə də, yalnız çox yüksək dil bilikləri və fərdi bacarıqları olan azsaylı kadrlar rəqabətə tab gətirə bilir.

Müəllimlik (müəyyən humanitar sahələr): Dil-ədəbiyyat və ya tarix kimi sahələrdə məzun sıxlığı çox yüksəkdir. Dövlət sifarişli vakansiyalar (MİQ imtahanları vasitəsilə) məzun sayına nisbətən məhdud olduğundan rəqabət həddindən artıq sərtdir.

Ənənəvi Maliyyə və Mühasibatlıq: Mühasibatlıq proqramlarının və bulud texnologiyalarının avtomatlaşdırılması ilə sadə, texniki işləri görən kadrlara ehtiyac azalır. İndi sadəcə hesabat hazırlayan deyil, maliyyə analizi apara bilən kadrlara üstünlük verilir.

İxtisas seçərkən unutmamaq lazımdır ki, hazırda əmək bazarı təkcə diplomun adına deyil, namizədin "soft skills" adlanan yumşaq bacarıqlarına - kritik təfəkkürünə, komandada işləmək qabiliyyətinə və fasiləsiz öyrənməyə həvəsinə baxır”.

Oğuz Ayvaz 

“AzPolitika.info"