Hansı ölkədə suda boğulanların sayı daha çoxdur? Tam siyahı

Yay fəslinin gəlməsi ilə dənizkənarı bölgələrdə çimərliklərə axın kəskin artır. Hər il minlərlə insan istirahət məqsədilə çimərliklərə üz tutur. Bu dövrdə dənizdə boğulma halları da paralel olaraq artır.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, BMT və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bu problemi qlobal təhlükə kimi tanıyır və ölkələri profilaktik tədbirləri gücləndirməyə çağırır.
Məhz bu səbəbdən, 2021-ci ilin aprel ayında BMT Baş Assambleyasının qəbul etdiyi 75/273 saylı “Qlobal miqyasda boğulmaların qarşısının alınması” qətnaməsi ilə Ümumdünya Boğulma ilə Mübarizə Günü təsis olunub və hər il iyulun 25-i bu məqsədlə qeyd olunmağa başlanıb. Bu gün, boğulma faciələrinin ailələrə və icmalara vurduğu zərəri xatırlatmaq, həmçinin həyat qurtarma yollarına diqqət çəkmək məqsədi daşıyır.
Qeyd edək ki, suda boğulma hər il təxminən 236 600 nəfərin ölümünə səbəb olur. Bu hadisələrin 90%-dən çoxu çaylar, göllər, dənizlər, quyular, məişət su anbarları və hovuzlarda baş verir. Ən çox zərərçəkənlər kənd yerlərində yaşayan uşaqlar və gənclərdir.
ÜST-nin açıqladığı sonuncu məlumata görə, Azərbaycanda boğulma nəticəsində 335 nəfər həyatını itirib və bu, ümumi ölümlərin 0,43%-i deməkdir. Nəticədə Azərbaycanda hər 100 000 nəfərə düşən boğulma sayı 3,36 olub. Bu göstərici ilə Azərbaycan dünyada 66-cı yerdə qərarlaşıb.
Boğulma göstəricisinə görə Azərbaycan keçmiş SSRİ və region ölkələri arasında orta riskli qrupda yer alır. Müqayisə üçün bəzi ölkələrin göstəricilərini (ölüm nisbəti hər 100 000 nəfərə) təqdim edirik:
Tacikistan – 5.88 (dünya üzrə 19-cu yer)
Latviya – 5.64 (21-ci yer)
Belarus – 4.91 (27-ci yer)
Ukrayna – 4.69 (31-ci yer)
Rusiya – 4.19 (41-ci yer)
Moldova – 4.16 (42-ci yer)
Qazaxıstan – 3.71 (55-ci yer)
Qırğızıstan – 3.53 (62-ci yer)
Özbəkistan – 3.39 (63-cü yer)
Azərbaycan – 3.36 (66-cı yer)
Gürcüstan – 2.34 (94-cü yer)
Türkmənistan – 2.33 (96-cı yer)
Estoniya – 1.67 (125-ci yer)
İran – 1.16 (143-cü yer)
Ermənistan – 0.70 (162-ci yer)
Türkiyə – 0.66 (164-cü yer)
Məlumat üçün bildirək ki, dünyada boğulma nəticəsində həyatını itirənlərin ən yüksək göstəricisi Qayanada qeydə alınıb. Bu ölkədə hər 100 000 nəfərə düşən ölüm sayı 18,48 olub. Ən az ölüm göstəricisi isə Lüksemburqda olub – hər 100 000 nəfərə 0,26.
Dünyanın 183 ölkəsində əhalinin hər 100 000 nəfərinə düşən ölüm sayı aşağıdakı kimi olub:
Qayana – 18.48
Mikroneziya – 15.31
Solomon Adaları – 13.24
Vanuatu – 12.56
Seyşel adaları – 11.64
Haiti – 10.84
Lesoto – 9.67
Esvatini (Svazilend) – 7.56
Laos – 7.51
Kiribati – 7.43
Samoa – 7.42
Kamboca – 7.01
Sent Vinsent – 6.85
Zimbabve – 6.69
Fiji – 6.65
Somali – 6.47
Baham adaları – 6.38
Beliz – 5.99
Tacikistan – 5.88
Timor-Leste – 5.79
Latviya – 5.64
Tailand – 5.49
Nepal – 5.38
Vyetnam – 5.36
Kabo-Verde – 5.15
Oman – 4.91
Belarus – 4.91
Sent Lusiya – 4.88
Surinam – 4.80
Monqolustan – 4.70
Ukrayna – 4.69
Çad – 4.67
Banqladeş – 4.55
Litva – 4.54
Şimali Koreya – 4.46
Tonqa – 4.44
Mozambik – 4.35
Niger – 4.32
Mərkəzi Afrika Respublikası – 4.30
Myanma – 4.24
Rusiya – 4.19
Moldova – 4.16
Namibiya – 4.09
Cənubi Afrika – 4.06
Qvineya-Bisau – 4.02
Burundi – 4.01
Syerra-Leone – 3.97
Fil di Şər (Kot d’İvuar) – 3.93
Benin – 3.85
Kamerun – 3.78
Hindistan – 3.76
Mali – 3.75
Filippin – 3.74
Botsvana – 3.71
Qazaxıstan – 3.71
Çin – 3.66
Boliviya – 3.64
Komor adaları – 3.62
Qvineya – 3.61
Anqola – 3.59
Burkina-Faso – 3.55
Qırğızıstan – 3.53
Özbəkistan – 3.39
Eritreya – 3.38
Yəmən – 3.37
Azərbaycan – 3.36
Qrenada – 3.30
Şri-Lanka – 3.24
Zambiya – 3.21
Maldiv adaları – 3.18
Cibuti – 3.12
Konqo Demokratik Respublikası – 3.10
Cənubi Sudan – 3.07
Sudan – 3.02
Mavriki – 3.02
Butan – 2.83
Toqo – 2.78
Əfqanıstan – 2.78
Qvatemala – 2.75
Ekvador – 2.71
Ekvatorial Qvineya – 2.70
Madaqaskar – 2.63
Malayziya – 2.63
Qambiya – 2.58
Yeni Qvineya – 2.58
Nikaraqua – 2.57
Paraqvay – 2.55
Rumıniya – 2.55
Seneqal – 2.51
Efiopiya – 2.44
Panama – 2.44
Antiqua və Barbuda – 2.41
Qana – 2.38
Gürcüstan – 2.34
Uqanda – 2.33
Türkmənistan – 2.33
Braziliya – 2.32
Trinidad və Tobaqo – 2.32
Liberiya – 2.30
Dominikan Respublikası – 2.29
Səudiyyə Ərəbistanı – 2.28
Honduras – 2.28
Keniya – 2.27
Malavi – 2.23
Tanzaniya – 2.22
Bruney – 2.21
Nigeriya – 2.17
Ruanda – 2.14
Yaponiya – 2.12
Pakistan – 2.12
Slovakiya – 2.12
Mavritaniya – 2.10
El-Salvador – 2.09
Yunanıstan – 2.08
Kuba – 2.02
Kipr – 2.00
Qabon – 1.96
Konqo – 1.92
Kosta-Rika – 1.86
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri – 1.83
Uruqvay – 1.79
Peru – 1.78
İndoneziya – 1.78
San-Tome və Prinsipi – 1.67
Estoniya – 1.67
Qətər – 1.56
İraq – 1.56
Bolqarıstan – 1.55
Monteneqro – 1.50
Xorvatiya – 1.44
Meksika – 1.42
Polşa – 1.39
Kolumbiya – 1.39
Çili – 1.39
Venesuela – 1.38
Bəhreyn – 1.33
Suriya – 1.21
Finlandiya – 1.20
Bosniya və Herseqovina – 1.19
ABŞ – 1.19
Mərakeş – 1.17
Yeni Zelandiya – 1.17
İran – 1.16
Liviya – 1.11
Çexiya – 1.09
Misir – 1.09
Tunis – 1.06
İrlandiya – 1.05
Əlcəzair – 1.01
İordaniya – 0.94
Fransa – 0.91
Norveç – 0.90
Livan – 0.90
Albaniya – 0.87
Argentina – 0.85
İsveç – 0.83
Macarıstan – 0.78
Şimali Makedoniya – 0.73
Serbiya – 0.71
Kanada – 0.71
Cənubi Koreya – 0.71
Ermənistan – 0.70
İspaniya – 0.69
Türkiyə – 0.66
Avstraliya – 0.66
Portuqaliya – 0.60
Barbados – 0.54
Belçika – 0.52
Küveyt – 0.52
Sloveniya – 0.50
Niderland – 0.48
İsveçrə – 0.47
İtaliya – 0.46
Danimarka – 0.46
Sinqapur – 0.44
İsrail – 0.43
Almaniya – 0.42
Böyük Britaniya – 0.40
İslandiya – 0.36
Malta – 0.35
Avstriya – 0.34
Yamayka – 0.34
Lüksemburq – 0.26
Onu da bildirək ki, ÜST, UNICEF və digər təşkilatlar açıq sularda (xüsusilə dəniz və çimərliklərdə) boğulma hallarının qarşısını almaq üçün aşağıdakı tövsiyələri verir:
Uşaqlar daim nəzarətdə saxlanılmalıdır;
Qoruyucu vasitələrdən (xilasedici jilet və s.) istifadə edilməlidir;
Çimərliklərdə mühafizəçilər (nəzarətçilər) olmalıdır;
Üzgüçülük təlimləri genişləndirilməlidir.
Elnur Əli