HƏMAS silahlı mübarizəni dayandırır?

HƏMAS Fələstin Azadlıq Təşkilatına məktub göndərərək, Qəzzanı Fələstin Milli Administrasiyasının və hökumət komitəsinin nəzarətinə keçirməyə hazır olduğunu açıqlayıb. HƏMAS-ın şərtinə əsasən, Qəzza rəsmiləri yeni administrasiyada işlə təmin olunmalı, işdən çıxarılacaqları təqdirdə isə maaş almağa davam etməlidirlər. Məlumata görə, HƏMAS bu qərarı nümayəndə heyətinin Qahirədə apardığı danışıqlardan sonra Misirin güclü təzyiqi altında qəbul edib.

Bəs HƏMAS-ın fəaliyyətini dayandırması nə qədər realdır? Bu, Yaxın Şərqdə proseslərin gedişatına necə təsir edə bilər?

Mövzu ilə bağlı Oxu.Az-a danışan Yaxın Şərq üzrə ekspert Vüqar Zifəroğlu bildirib ki, HƏMAS-ın Qəzzanı Fələstin Milli Administrasiyasına (FMA) təhvil verməyə hazır olması əslində ciddi məqamlardan xəbər verir:

"HƏMAS uzun illərdir FMA-dan fərqli olaraq, İsrailə qarşı daha radikal mövqe sərgiləyir. Qəzzaya nəzarəti itirmək, HƏMAS üçün siyasi və hərbi zəifləmə deməkdir. Görünür son proseslər, eləcə də ciddi beynəlxalq və regional təzyiqlər HƏMAS-ı geri addım atmağa vadar edib. Lakin HƏMAS-ın dövlət qulluqçularının yeni administrasiyada yer alması və pensiya təminatı kimi tələbləri göstərir ki, bu, tam geriçəkilmə deyil, daha çox güzəşt əldə etmək cəhdidir. Bu, həm də gələcəkdə onların təsirini qoruyub saxlaması üçün bir mexanizm ola bilər. Nəzərə almaq lazımdır ki, Qəzza zolağında HƏMAS-ın kifayət qədər nüfuzu qalmaqdadır".

"Misir və İordaniya isə bölgədə sabitliyin qorunmasında maraqlıdırlar. Qəzzada FMA-nın nəzarəti bərpa olunarsa, bu, Qahirə üçün təhlükəsizlik baxımından faydalı olar, çünki Misir Sinay yarımadasında radikal islamçı qruplarla mübarizə aparır və HƏMAS "İxvan" bağlılığı səbəbi ilə Misirin mövcud iqtidarına müxalifət təşkil edir. İordaniya isə Fələstin məsələsində daha çox diplomatik oyunçu rolunda çıxış edir və Mahmud Abbas Administrasiyasının güclənməsini dəstəkləyə bilər. Netanyahu hakimiyyəti üçün isə FMA-nın Qəzzaya nəzarəti bərpa etməsi ilk baxışdan HƏMAS-ın zəifləməsi kimi görünə bilər. Lakin İsrail üçün daha önəmli məsələ Fələstin dövlətçiliyinin əngəllənməsidir. O, FMA-nın güclənməsini istəməyə bilər, lakin HƏMAS-ı da özü üçün olduqca ciddi təhlükə kimi görür", - deyə ekspert vurğulayıb.

Müsahibimiz prosesdə Tramp Administrasiyasının rolundan da danışıb:

"Donald Tramp hakimiyyətində əsas prioritet İsrailin maraqlarına uyğun olan hər hansı razılaşmadır. Nəticə etibarı ilə HƏMAS-ın bu addımı müəyyən mənada daha çox taktiki gediş kimi görünür".

Mərahim Nəsib