Hidrogenin istehsal edilməsi çox baha başa gəlir EKSPERT FİKRİ

"Hidrogen enerjisi tək Azərbaycanda deyil, bütün dünyada ən təmiz enerji sayılır. Bu barədə uzunmüddətli tədqiqat işləri aparılır. Hidrogenin yanacaq kimi verdiyi enerji effektivliyinə görə də çox yüksəkdir. Neft, dizel, benzində alınan enerji 45-47- MJ/kg-dirsə, hidrogen yanacaq kimi istifadə edilən zaman alınan enerji 135-140 MJ/kg -dir. Hidrogen enerjisi təmiz enerjidir, yanarkən heç bir emissiya yaranmır, eyni zamanda yanacaq kimi istiadəsində yanması çox sürətli gedir. Tullantı kimi ayrılan su yəni H₂O olur". Bu sözləri enerji məsələləri üzrə ekspert Sadiq Həsənov SİA-ya açıqlamasında deyib.

Onun sözlərinə görə, hidrogenin istehsal edilməsi çox baha başa gəlir: "Dünyanın bir çox elmi mərkəzlərində ABŞ-da, Avropada hidrogenlə bağlı tədqiqat işləri mövcuddur.Ən ucuz başa gələn sudan ayrılan hidrogendir hansı ki, 9 litr suyun parçalanmasından 1kq-a yaxın hidrogen almaq olur. Bu zaman 34-35 kVt-saat elektrik enerjisi verməklə kimyəvi proses aparılır. Burada elektroliz üsulundan istifadə olunur və elektroliz vasitəsilə suyun parçalanması həyata keçirilir. Həmin elektrik enerjisinin hesabına su parçalanır və hidrogen alınır.

Dünyanın bir çox elmi mərkəzlərində aparılan araşdırmalara, əsasən, yekun qərara gəlinib ki, bu iqtisadi cəhətdən səmərəli deyil. Çünki alınan 1kg hidrogenin xərci çox baha başa gəlir baxmayaraq ki təmiz enerji sayılır. Hidrogeni eyni zamanda metan qazından da almaq mümkündür. Metan qazının parçalanması və H₂-nin yəni Hidrogen qazının alınması üçün müxtəlif kimyəvi texnoloji qurğulardan və proseslərdən istifadə olunur.

Hidrogenin metan qazından alınması daha baha başa gəlir. Bunun üçün daha çox texnoloji avadanlıq, qurğular lazımdır. Burada müxtəlif reaksiyalar mövcuddur: karbon-monoksid reaksiya + suya yüksək temperatur verməklə, CO+H2O= CO2+H2 alınır. Bu zaman 360-400oC istilik və 10-15 bar təzyiq lazım olur. Eyni zamanda yüksək temperatur (700-1000°C qədər) və yüksək təzyiq verməklə texnoloji qurğularda proses zamanı Metan qazından H2 yəni hidrogen qazı alınır, CH4 (+yüksək təzyiq və temperatur)=H2+CO2. eyni zamanda yüksək təzyiq altında hidrogen alınır. Bu çox bahalı bir prosesdir. Müxtəlif sənaye müəssisələrində bunu istifadə etmək olar. Avtomobildə yanacaq kimi istifadə etmək baha başa gəldiyindən, bir çox sənaye mərkəzləri, institutlar buna meyl etmirlər. Bu ancaq tədqiqat mərkəzinin diqqətini cəlb edir. Əgər bu proses bahalı olmasaydı, biz çoxdan hidrogen yanacağına, ən təmiz enerji kimi ondan istifadə edə bilərdik".