Hindistan Rusiyanı Ermənistandan “qovdu”

Hindistan Rusiyanı silah bazarından sıxışdırıb çıxarır və artıq Rusiyanın  Ermənistanı silahlandırmaq monopoliyasına zərbə vurub. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bunu “Reuters” yazır. “Reuters”-in qeyd etdiyi kimi, bunun ilk nümunələrindən biri Hindistanın keçən il ilk dəfə hərbi attaşe göndərdiyi Ermənistandır.

Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun məlumatına görə, Ermənistanın silah idxalının 43 faizi 2022-2024-cü illər arasında satılıb, halbuki 2016-2018-ci illər arasında demək olar ki, sıfır olub.

Baş nazir Narendra Modinin Hindistanı qlobal fabrikə çevirmək cəhdi artıq ucuz “iPhone” və milyard dollarlıq dərman preparatlarının istehsalı ilə nəticələnib. İndi o, xarici hökumətlərin səbətlərinə raketlər, helikopterlər və döyüş gəmiləri əlavə etməyə ümid edir, media yazır.

İki Hindistan rəsmisi və üç sənaye mənbəsinə görə, Ukraynadan sonra dünyanın ən böyük silah idxalçısı dövlətə məxsus İxrac-İdxal Bankının (EXIM) müştərilərə, o cümlədən siyasi və ya kredit riskləri adi maliyyələşdirməyə çıxışını məhdudlaşdıra bilənlərə uzunmüddətli, aşağı qiymətli kreditlər vermək imkanlarını genişləndirir.

“Reuters” dörd Hindistan rəsmisinə istinadən xəbər verir ki, Yeni Dehli, həmçinin hökuməti bəzi silah müqavilələri üzrə danışıqlara birbaşa cəlb edəcək yeni proqram çərçivəsində xaricdəki missiyalarında hərbi attaşelərin sayını kəskin şəkildə artıracaq.

İki mənbə bildirib ki, Hindistan xüsusilə uzun müddət Rusiyadan silah tədarükünə arxalanan hökumətləri hədəfləyir. 15 nəfər tərəfindən “Reuters”-ə təsvir edilən və əvvəllər heç bir məlumat verilməmiş Hindistanın planlarına görə, hökumət dünyanın silahlanması və uzun müddətdir davam edən geosiyasi münasibətlərin yenidən qurulması ilə əlaqədar xarici alıcıları cəlb etmək və maliyyələşdirmək üçün görünməmiş səy göstərir. Hindistan  nüvə silahına malik iki qonşusu - Çin və Pakistanın hücumlarını dəf etmək üçün uzun müddət Rusiyanın “Sukho”i şirkətindən döyüş təyyarələri və ABŞ-dən haubitsa almağa diqqət yetirib. Hindistan uzun müddətdir ki, atıcı silahlar istehsal etsə də, onun özəl firmaları yalnız bu yaxınlarda daha yaxşı döyüş sursatı və avadanlıq istehsal etməyə başlayıb.

Silah ixracını artırmaqdan məsul olan Hindistan rəsmisinin sözlərinə görə, dönüş nöqtəsi Rusiyanın 2022-ci ilin fevralında Ukraynaya müdaxiləsi olub. Bildirilib ki, ehtiyat Qərb arsenalları Kiyevə göndərilib, rus zavodları isə demək olar ki, yalnız öz hərbi ehtiyacları üçün sursat istehsal edir. Bu, tarixən Vaşinqton və Moskvaya arxalanan digər ölkələri alternativlər axtarmağa məcbur etdi. 

Rəsmi bildirib ki, illərdir həm Qərbdən, həm də Rusiyadan silah texnologiyası alıb mənimsəmiş Dehli daha çox müraciətlər almağa başlayıb. “Reuters”in suallarına cavab olaraq Rusiyanın dövlət silah ixracatçısı “Rosoboronexport” əvvəllər dərc olunmuş bəyanatlara istinad edərək, Hindistanla “Rusiyaya dost olan” üçüncü ölkələrə avadanlıqların birgə istehsalı və satışı ilə bağlı danışıqlar apardığını bildirib.

Hökumətin məlumatına görə, Hindistan 2023-24-cü maliyyə ilində 14,8 milyard dollar dəyərində silah istehsal edəcək ki, bu da 2020-ci ilə nisbətən 62% çoxdur. Bundan əvvəl  Ukraynada cəbhə xəttində Kiyevin müdafiəsini dəstəkləmək üçün nəzərdə tutulmuş Hindistan istehsalı olan bir neçə artilleriya mərmisinin tapıldığını bildirilib. Dehliyə səfər edən nümayəndə heyətləri ilə yerli silah tədarükçüləri arasında görüşlər təşkil edilir. Hərbi təlimlər zamanı hücum helikopterləri kimi daha mürəkkəb avadanlıqları nümayiş etdirilir.

“Dehli silah ixracı strategiyasını Afrika, Cənubi Amerika və Cənub-Şərqi Asiya ölkələrinə yönəldib. Hindistan 2026-cı ilin mart ayına qədər xarici səfirliklərə ən azı 20 yeni müdafiə attaşesi yerləşdirməyi planlaşdırır”,- üç müdafiə rəsmisi bildirib. Ev sahibi ölkələr arasında Əlcəzair, Mərakeş, Qayana, Tanzaniya, Argentina, Efiopiya və Kamboca var. Yeni Dehli  bu hökumətlərə silah ixracını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirmək imkanının olduğuna inanır. 

Bir məmur isə bunun başqa yerə göndəriləcək Qərb səfirliklərindəki hərbi attaşelərin sayının azaldılması ilə müşayiət olunacağını söylədi. Rəsmilər bildiriblər ki, attaşelərə Hindistan silahlarını təbliğ etmək tapşırılıb və onlara ev sahibi olan hökumətlərin silah ehtiyaclarını təhlil etmək üçün resurslar verilib. Hindistan kimi, bu ölkələrin bir çoxunun Sovet İttifaqı və Rusiyadan bir çox Qərb istehsalçıları tərəfindən qəbul edilmiş NATO standartlarından fərqli hərbi texnika almaq təcribəsi  var.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Hindistan Rusiya Ermənistan